Theo kết luận vừa được Thanh tra Chính phủ công bố, năm nhà băng cổ phần lớn gồm Ngân hàng Á Châu (ACB), Quân đội (MB), Quốc tế (VIB), Kỹ thương (Techcombank), Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) đã có những sai phạm trong hoạt động cho vay hỗ trợ lãi suất trong năm 2009. Việc các ngân hàng này cho vay hỗ trợ lãi suất không đúng đối tượng hoặc không tuân theo quy định đã gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước khoảng 160 tỷ đồng và đến nay vẫn chưa khắc phục hết
Tại ACB, kiểm tra 48% số tiền cho vay hỗ trợ lãi suất, thanh tra phát hiện 83 hồ sơ cho vay có khuyết điểm, sai phạm. Có 14/83 doanh nghiệp được vay vốn lưu động lớn hơn nhu cầu thực tế hoạt động kinh doanh và đã sử dụng vốn vay để gửi tiết kiệm, gửi có kỳ hạn, hưởng lãi trong thời gian được hưởng hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước. Tổng số tiền hỗ trợ lãi suất sai quy định tại ACB là hơn 22,7 tỷ đồng.
Với VIB, nhà băng này hỗ trợ lãi suất không đúng đối tượng và vượt thời gian sử dụng vốn vay thực tế. Ngân hàng hỗ trợ lãi suất cho các khoản vay để thanh toán mua hàng hóa nhưng thực tế không có hàng hóa mua bán; cho vay hỗ trợ lãi suất không đúng mục đích. Kiểm tra 78 hồ sơ với tổng doanh số cho vay có hỗ trợ lãi suất là 9.009,1 tỷ đồng, Thanh tra Chính phủ phát hiện số tiền hỗ trợ lãi suất không đúng quy định phải thu hồi là 30,7 tỷ đồng.
Sacombank có hai sai sót là thẩm định trước khi cho vay và kiểm tra, kiểm soát khách hàng không chặt chẽ. Nhà băng này đã hỗ trợ lãi suất sai quy định gần 30 tỷ đồng. Đặc biệt, ngân hàng đã cho một số doanh nghiệp được vay vốn có hỗ trợ lãi suất nhưng các đơn vị này lại đem gửi tiết kiệm, hưởng lãi suất cao hơn.
Còn MB cho vay hỗ trợ lãi suất không đúng quy định, xác định giá trị, thời gian cho vay hỗ trợ lãi suất lớn hơn nhu cầu thực tế, gây thiệt hại trên 22 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.
Trong khi đó, Techcombank thì quay vòng hóa đơn, thẩm định hồ sơ không chính xác dẫn đến hỗ trợ lãi suất sai với số tiền trên 55 tỷ đồng. Điển hình là Công ty TNHH Trường Ngân (trụ sở tại Hà Nội) đã sử dụng chính hóa đơn mua hàng đã vay tại VIB để vay có hỗ trợ lãi suất tại Techcombank trên 4,3 tỷ đồng. Công ty PRIME Đại Lộc (trụ sở tại Quảng Nam) đã sử dụng hóa đơn vay tiền tại Habubank để vay trên 6,5 tỷ đồng có hỗ trợ lãi suất tại Techcombank... Bên cạnh đó, Công ty Công Chính kinh doanh thua lỗ hàng chục tỷ đồng trong các năm 2008, 2009 nhưng Techcombank vẫn cho vay 1.793,9 tỷ đồng với số tiền hỗ trợ lãi suất trên 17 tỷ đồng.
Sau khi nhận được văn bản báo cáo của Thanh tra Chính phủ, Thủ tướng đã yêu cầu Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc MB, VIB, Techcombank, ACB, Sacombank tiến hành kiểm điểm, xử lý nghiêm đối với tập thể, cá nhân sai phạm.
Trước đó, ngày 23/1/2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định số 131 về việc hỗ trợ lãi suất cho các tổ chức, cá nhân để sản suất, kinh doanh nhằm giảm giá thành sản phẩm hàng hoá, duy trì sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm, trong điều kiện nền kinh tế bị tác động của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới. Mức hỗ trợ lãi suất là 4% một năm tính trên số tiền vay và thời hạn cho vay thực tế phát sinh trong năm 2009
