Chiều 3/8, góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, các đại biểu Quốc hội đều tán thành chủ trương cấm đầu tư, kinh doanh khí N₂O (khí "bóng cười") để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài các mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học.
Đại biểu Đào Chí Nghĩa (đoàn Cần Thơ) cho biết, quy định cấm "kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp" có thể phát sinh ít nhất ba vướng mắc. Thứ nhất, rất khó xác định mục đích sử dụng cuối cùng của người mua. Thứ hai, doanh nghiệp sản xuất hoặc phân phối ở các khâu trung gian không thể biết người sử dụng cuối cùng dùng khí N₂O vào mục đích gì. Thứ ba, việc xác định trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể trong chuỗi cung ứng sẽ gặp nhiều khó khăn.
Đại biểu đề nghị chỉnh lý theo hướng quy định rõ hành vi bị cấm là cung cấp, bán hoặc phân phối khí N₂O để hít trực tiếp nhằm mục đích giải trí; đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu, phân phối và cơ sở bán lẻ. Bên cạnh đó, cần bổ sung cơ chế truy xuất nguồn gốc, hóa đơn điện tử và kiểm soát lưu thông sản phẩm nhằm bảo đảm tính khả thi khi thực hiện.
Đồng quan điểm, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (đoàn Lai Châu) đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn hành vi vi phạm và cơ chế kiểm soát mục đích sử dụng cuối cùng của khí N₂O.
Theo đại biểu, khác với các ngành, nghề bị cấm đầu tư kinh doanh tuyệt đối theo Điều 6 Luật Đầu tư, khí N₂O là hóa chất lưỡng dụng, được phép sử dụng trong nhiều lĩnh vực hợp pháp. Vì vậy, việc cấm kinh doanh hiện nay chủ yếu dựa trên mục đích sử dụng của người mua. Đại biểu cho rằng, trong chuỗi cung ứng nhiều tầng nấc, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và phân phối rất khó kiểm soát việc người tiêu dùng cuối cùng sử dụng khí N₂O để sản xuất "bóng cười" hay phục vụ các mục đích hợp pháp khác.
Nếu dự thảo luật không quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể và cơ chế kiểm soát phù hợp, các doanh nghiệp kinh doanh hợp pháp có thể đối mặt với rủi ro pháp lý. Do đó, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định để vừa ngăn chặn hiệu quả việc lạm dụng khí N₂O, vừa bảo đảm tính khả thi và không gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.
Cũng quan tâm góp ý đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn Hồ Chí Minh) tán thành việc bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O, còn gọi là “khí cười” để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và nghiên cứu hóa học.
Cơ quan soạn thảo cho biết, hiện nay, trên cơ sở báo cáo của Bộ Công an, qua theo dõi và đánh giá, trong thời gian qua, việc lạm dụng khí N₂O (bóng cười) để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt đối với hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản, đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy.
Bên cạnh đó, tình trạng mua bán, sử dụng N₂O (bóng cười) diễn biến rất phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự, an toàn xã hội.
Mặc dù pháp luật hiện hành đã có các quy định kiểm soát việc kinh doanh và sử dụng khí N₂O trong một số lĩnh vực như y tế, công nghiệp, thực phẩm,…, các biện pháp này vẫn chưa đủ hiệu quả để ngăn ngừa việc lạm dụng khí N₂O.
Để đảm bảo loại trừ các trường hợp khí N₂O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số hoạt động nghiên cứu khoa học, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm, dự thảo luật đã quy định cấm theo hướng loại trừ việc sử dụng khí N₂O trong hoạt động y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.
