Đến cuối tháng 6, đoàn đã kiểm tra được gần 20 doanh nghiệp. Kết quả không ít đơn vị cung cấp thiết bị hộp đen khiếm khuyết, đồng thời nhiều doanh nghiệp chỉ lắp hộp đen để đối phó dù chỉ còn 1 ngày nữa là đến ngày 1/7, ngày hiệu lực xử phạt quy định trong Nghị định 91 sẽ có hiệu lực.
Theo Nghị định 91 của Chính phủ, những loại phương tiện trong diện phải lắp hộp đen và duy trì tình trạng hoạt động tốt của loại thiết bị này, gồm: xe vận tải hành khách theo tuyến cố định, vận tải khách theo hợp đồng, vận chuyển khách du lịch, xe buýt, xe container.
Theo đó, từ ngày 1/7 sẽ xử phạt người điều khiển phương tiện đối với hành vi điều khiển xe tham gia kinh doanh vận tải không gắn hộp đen, hoặc gắn nhưng không hoạt động, hoặc hoạt động không đúng quy định. Dù quy định là thế, song chia sẻ với phóng viên, ông Thạch Như Sỹ, Phó Chánh Thanh tra Bộ GTVT cho biết, còn khá nhiều doanh nghiệp lơ là trong chuyện này. Cụ thể, qua một tháng kiểm tra các đơn vị cung cấp thiết bị giám sát hành trình tại các tỉnh phía Nam, Thanh tra Bộ đã phát hiện nhiều đơn vị chưa đạt, tồn tại nhiều lỗi lớn, như: Công ty cổ phần Công nghệ thông tin C.S.S.E, Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Xuân Phi và mới đây thêm doanh nghiệp tư nhân sản xuất thương mại T.H.V và Công ty cổ phần Định vị Việt. Thanh tra Bộ đã làm văn bản đề nghị Bộ GTVT thu hồi giấy chứng nhận hợp quy.
Bên cạnh đó, một số đơn vị cung cấp hộp đen, như Công ty TNHH Viễn thông TÍT, Công ty TNHH một thành viên ứng dụng kỹ thuật và sản xuất, Công ty cổ phần Việt Track… Thanh tra Bộ đang yêu cầu giải trình về nguồn gốc phần cứng xuất phát từ đâu? Có phải do công ty tự sản xuất hay không? Bởi qua kiểm tra, phát hiện có dấu hiệu công ty không sản xuất thiết bị này mà chỉ đi mua sản phẩm của các đơn vị khác, rồi dán hợp quy của công ty vào, hoặc tại sao khi trích xuất một số dữ liệu trong máy thì không trích xuất được…?
Về phía doanh nghiệp, ông Sỹ cũng nhấn mạnh: Hiện nay việc quản lý phương tiện vận tải, quản lý lái xe còn lỏng lẻo, nhiều đơn vị đi thanh tra, nhưng không bắt được lỗi, hoặc nếu bắt được cũng không xử phạt nghiêm, nên công tác thanh tra chỉ mới “dọa” được lái xe chứ chưa “dọa” được chủ doanh nghiệp. Rất ít doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động thật sự đúng với quy định của Nghị định 91.
Cụ thể khi đoàn thanh tra của Bộ tiến hành kiểm tra các doanh nghiệp tại Thanh Hóa, 49 doanh nghiệp kinh doanh thì có đến 22 doanh nghiệp chỉ có 1, 2 xe. Không hiếm trường hợp mà chủ nhiệm hợp tác xã vừa là ông giám đốc vừa là lái xe, phụ xe, vừa là Ban An toàn giao thông và kiêm luôn cả việc theo dõi thiết bị hộp đen… Vị Phó Chánh thanh tra cũng thừa nhận, hiện nay, việc xây dựng các văn bản pháp lý còn nhiều lỗi, chẳng hạn như đang tồn tại song song 2 hình thức quản lý thông tin của lái xe bằng thẻ quẹt và nhắn tin vào dữ liệu thiết bị hộp đen thì hình thức tin nhắn đang khiến cho lực lượng chức năng gặp khó…
Ông Nguyễn Văn Huyện, Chánh Thanh tra Bộ GTVT cho biết thêm: Thanh tra Bộ vừa hoàn thành việc tập huấn cho lực lượng thanh tra của 63 tỉnh/thành trong cả nước, nhằm tăng cường năng lực chuyên môn cho lực lượng thanh tra Sở GTVT trong việc thanh kiểm tra, xử phạt các công ty cung cấp hộp đen và doanh nghiệp vận tải. Hướng dẫn cho lực lượng thanh tra về các quy định liên quan đến thiết bị giám sát hành trình.
Đồng thời, từ ngày 1/7, việc ra quân xử lý sẽ tập trung vào các doanh nghiệp vận tải. Quy trình kiểm tra sẽ được thực hiện tại các bến xe, điểm dừng đỗ, sau khi tổng hợp đủ các lỗi vi phạm của doanh nghiệp vận tải thì mới xử lý. Có 2 hình thức xử lý là phạt nguội qua hình ảnh giám sát từ camera và phạt trực tiếp từ việc tuần tra kiểm soát, bắn tốc độ của lực lượng Cảnh sát giao thông. Những phương tiện trong diện phải lắp hộp đen, nếu có vi phạm sẽ bị tước phù hiệu không cho hoạt động và phạt tiền từ 500.000 đến gần 2 triệu đồng đối với từng lỗi vi phạm.
Ngoài ra, lực lượng Thanh tra giao thông sẽ phối hợp với lực lượng Cảnh sát giao thông tiến hành kiểm tra việc lắp đặt, duy trì tình trạng kỹ thuật; việc khai thác, quản lý cập nhật thông tin trong 1 năm của máy chủ với các thông tin từ hộp đen trên phương tiện là chi tiết về hành trình xe, xe và lái xe, tốc độ vận hành của xe, số lần và thời gian dừng đỗ, vị trí xe lắp đặt thiết bị trên bản đồ, thông tin về số lần và thời gian đóng mở cửa xe, thời gian lái xe của tài xế (bao gồm thời gian lái xe liên tục quá 4 giờ và thời gian làm việc của cùng 1 lái xe trong ngày).
“Trường hợp phát hiện phương tiện thuộc diện bắt buộc phải lắp, không lắp hoặc lắp không hoạt động thì kiên quyết lập biên bản. Sau 3 ngày đến 1 tuần, các lực lượng sẽ tổng hợp vi phạm và có hình thức xử lý đích đáng với các doanh nghiệp đang quản lý các phương tiện đó, nếu phát hiện doanh nghiệp có trên 20% phương tiện vi phạm, chúng tôi sẽ đề nghị đình chỉ hoạt động”, ông Huyện khẳng định
