Ngày 29/11, UBND quận Hoàn Kiếm và Sở GTVT Hà Nội đã có cuộc họp thống nhất phương án tổ chức đi bộ trên 10 tuyến phố quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm. Dự kiến, từ ngày 1/1/2012, Hà Nội sẽ chính thức triển khai 10 tuyến phố đi bộ này. Tuy nhiên, cuộc sống của hơn 7.000 người dân sống trong khu phố cổ sẽ ra sao khi cuộc sống thường ngày sẽ bị ảnh hưởng và xáo trộn?
Chỉ thực hiện phố đi bộ vào thứ 7 và Chủ nhật
Theo phương án của Sở GTVT trình UBND TP Hà Nội, các tuyến phố đi bộ trên địa bàn quận Hoàn Kiếm bao gồm trục Hàng Đào - Đồng Xuân và xung quanh hồ Hoàn Kiếm như Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường, Đồng Xuân, Lê Lai, Lê Thạch, Lê Thái Tổ, Đinh Tiên Hoàng, Hàng Khay và Tràng Tiền. Ông Nguyễn Quốc Hùng, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội cho biết, việc tạo các tuyến phố đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm nhằm bảo tồn văn hóa vật thể và phi vật thể kết hợp với phát triển du lịch, thương mại, tạo nét đẹp về văn hóa và văn minh đô thị đặc trưng của Thủ đô.
Thực tế, việc xây dựng các tuyến phố đi bộ không phải là ý tưởng mới mà ngay từ năm 2004, Thành ủy, UBND TP đã xây dựng "Tuyến phố đi bộ kết hợp với phát triển thương mại - du lịch - dịch vụ" trên phố Hàng Đào - Hàng Ngang - Hàng Đường - Đồng Xuân.
Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở GTVT Nguyễn Quốc Hùng, dù có những thành công nhất định, nhưng trong quá trình hoạt động, tuyến phố đi bộ, chợ đêm cũng đã bộc lộ nhiều bất cập. "Khách du lịch khi đến đây đều có chung nhận xét, việc bố trí, sắp xếp gian hàng quá dầy đặc, cũng như tình trạng các sạp hàng tự phát trên vỉa hè không theo quy hoạch đã gây khó khăn cho khách tham quan, ảnh hưởng đến mục đích đi bộ và thưởng ngoạn của du khách". Vì thế, đề án thí điểm tuyến phố đi bộ lần này, Sở GTVT đã nghiên cứu sâu về việc tổ chức giao thông, tính toán bố trí chỗ đỗ xe, bố trí điều chỉnh các tuyến xe buýt vào các ngày triển khai phố đi bộ và đưa ra các cơ chế, chính sách quản lý, vận hành tuyến phố đi bộ phù hợp với thực tế.
Theo đề án mà Sở GTVT đưa ra, thời gian áp dụng phố đi bộ sẽ bắt đầu từ 6h sáng thứ 7 và kết thúc vào 22h tối Chủ nhật. Khi triển khai phố đi bộ, sẽ không cho tổ chức kinh doanh dưới lòng đường, trong phạm vi các phố đi bộ, chỉ cho phép xe điện hoạt động để phục vụ khách du lịch. Các xe công vụ, xe đưa đón học sinh… sẽ được cấp phù hiệu để đi vào các tuyến phố trên, song tốc độ không quá 15km/h.
Ngoài ra, Sở GTVT sẽ tổ chức lại giao thông tại các nút giao trong khu vực đi bộ. Người dân trong khu vực 10 tuyến phố đi bộ sẽ được cấp phù hiệu riêng để dắt xe vào nhà hoặc gửi xe tại các bãi xe do Sở GTVT và quận Hoàn Kiếm bố trí. Ôtô chở khách du lịch sẽ đón trả khách ở Trần Quang Khải hoặc trước cửa Nhà hát Lớn, sau đó, hành khách đi bộ hoặc di chuyển bằng xe điện; các tuyến xe buýt có lộ trình đi qua khu vực hồ Hoàn Kiếm sẽ được điều chỉnh tại khu vực tuyến phố lân cận.
70% dân phố cổ đồng thuận
Với người dân sinh sống trong khu phố cổ, phần lớn đồng thuận với chủ trương triển khai tuyến phố đi bộ. Nhưng cũng còn nhiều ý kiến lo lắng việc cấm các phương tiện giao thông đi lại trên 10 tuyến phố này sẽ ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của mỗi cá nhân và gia đình.
Qua điều tra xã hội học của Viện Chiến lược và Phát triển GTVT (đơn vị tư vấn), có 925 hộ dân sinh sống trong 10 tuyến phố trên, có 1.529 phương tiện, chiếm đến 95% là xe máy. Như vậy, sẽ có gần 7.000 hộ dân bị ảnh hưởng với các mức độ khác nhau khi thành phố tổ chức không gian đi bộ thuộc trục Hàng Đào - Đồng Xuân (Hàng Đào - Hàng Ngang - Hàng Đường - Đồng Xuân) và xung quanh hồ Hoàn Kiếm (Lê Lai - Lê Thạch - Lê Thái Tổ - Đinh Tiên Hoàng - Hàng Khay - Tràng Tiền).
Cụ thể, có 925 hộ dân chịu ảnh hưởng trực tiếp, tương ứng với 3.253 nhân khẩu. Ngoài ra, còn 5.890 hộ dân chịu ảnh hưởng gián tiếp, tương đương 29.549 nhân khẩu, thuộc 44 tuyến phố liên quan nằm trên địa bàn 10 phường (Đồng Xuân, Hàng Mã, Hàng Đào, Hàng Trống, Tràng Tiền, Hàng Gai, Hàng Buồm, Hàng Bạc, Lý Thái Tổ, Hàng Bồ).
Sở GTVT Hà Nội cũng nhận định, việc thực hiện phố đi bộ sẽ tác động rất lớn tới đời sống, việc kinh doanh của các hộ dân trong phố cổ và các phố lân cận. Tuy nhiên, qua điều tra xã hội học, chiếm đến 70% dân cư sinh sống trong 10 tuyến phố này đồng tình. Mặt khác, theo ông Hùng, khi tổ chức tuyến phố đi bộ, Sở GTVT đã tính toán bố trí các điểm gửi xe đủ đáp ứng cho người dân sinh sống trong 10 tuyến phố trên. Các điểm gửi xe cho người dân sinh sống tại khu vực phố đi bộ đảm bảo không quá 500m để đi về nhà.
Để không gây xáo trộn cho giao thông, Sở GTVT thực hiện phân luồng xe khi tiếp cận khu vực phố đi bộ theo hướng, tất cả các xe từ phía Đông Nam tới sẽ theo đường Ngô Quyền - Hàng Vôi đi vào; xe theo hướng Nam vào sẽ đi qua Phùng Hưng - Bát Đàn - Hàng Bồ; trục Đông Tây sẽ cho thông. Trả lời thắc mắc về việc, chỗ gửi xe cho du khách đến mua sắm, tham quan trong khu vực phố đi bộ, ông Hùng cho rằng, các điểm đỗ xe mục tiêu đầu tiên là phục vụ cho người dân sống trong khu vực bị ảnh hưởng, chỉ đáp ứng một phần cho khách ở khu vực khác đến, còn lại, người dân sẽ sử dụng loại phương tiện thích hợp để di chuyển vào khu vực này.
Ngoài giao thông, ông Mai Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch cho rằng, cần nghiên cứu tạo cảnh quan về cây xanh, hoa và đèn chiếu sáng ra sao để tạo cảnh quan sinh động, đặc trưng cho khu vực bờ Hồ. Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch sẽ xem xét mời gọi các hoạt động nghệ thuật ngoài trời như ảo thuật đường phố, hát xoan, múa rối, các trò chơi dân gian. "Du lịch không chỉ đi tham quan, mua sắm mà còn tham gia vào các hoạt động, trò chơi trong khu phố đi bộ", ông Dũng đề xuất. Ngoài ra, ông Dũng cho rằng, nên áp dụng tất cả các ngày trong tuần, không nên hạn chế 2 ngày cuối tuần.
Đồng tình với quan điểm này, ông Hoàng Công Khôi, Bí thư Quận ủy Hoàn Kiếm cho rằng, không gian đi bộ trong khu vực phố cổ là cần thiết. Từ thí điểm trên 10 tuyến phố này, nên nhân rộng tổ chức trong tất cả khu vực phố cổ, như vậy mới tạo thành vòng hoàn chỉnh. "Việc tổ chức phố đi bộ có ý nghĩa rất lớn về văn hóa, du lịch, tạo nên những nét đặc trưng riêng của Thủ đô. Sở GTVT và quận Hoàn Kiếm sẽ báo cáo lên UBND TP để sớm đưa vào thực hiện", ông Khôi cho biết