Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) là bệnh viện đầu ngành về ngoại khoa. Đôi bàn tay kỳ diệu của người thầy thuốc nơi đây, mỗi năm đã mổ tới 32.000 ca bệnh ngoại khoa, những người bệnh “thập tử nhất sinh” đã được cứu sống bởi những thầy thuốc có trái tim nhân hậu.
6 năm qua, bệnh viện đã 2 lần đón nhận danh hiệu Anh hùng. Và mới đây, nhân Ngày Thầy thuốc Việt
Để thấu hiểu phần nào nỗi gian truân của người thầy thuốc khi sự sống và cái chết chỉ nằm trong gang tấc, chúng tôi đã tới Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong ngày đơn vị này rộn rã niềm vui mà vẫn tất bật, trăn trở với nghiệp trị bệnh cứu người.
1. Có mặt tại Bệnh viện Việt Đức, chúng tôi đã nhìn thấy một chiếc xe cứu thương mang biển số 37S… vậy là từ Nghệ An ra, vượt qua chặng đường 300-400km để được ra tới bệnh viện ở Hà Nội cũng phải mất khá nhiều thời gian, bệnh nhân chắc chắn là rất nguy. Qua dò hỏi, được biết đó là anh Nguyễn Hiến, 32 tuổi, ở Diễn Nguyên, Diễn Châu, Nghệ An. Anh bị tai nạn lao động và bị thương nặng ở vùng đầu đã hôn mê. Bệnh nhân mau chóng được đưa vào cấp cứu, bác sĩ trực khám nhanh và quyết định mổ cấp cứu cho nạn nhân bởi não đã bị tổn thương, dập một phần. Sau gần 4 tiếng đồng hồ nặng nề trôi qua, có thể đếm được từng tích tắc của kim đồng hồ thì ca mổ đã kết thúc.
Được bác sĩ thông báo, nạn nhân đã qua cơn hiểm nghèo và đã có dấu hiệu hồi phục tốt. Những giọt nước mắt hạnh phúc tự nhiên cứ chảy dài trên gò má hốc hác của những người dân quê. Họ bắt đầu điểm tâm bữa sáng bằng những ổ bánh mì “không người lái” trong niềm vui kỳ lạ…
Giống như chiếc xe 37S, xe cứu thương mang biển số 36K… cũng tất tả lao nhanh qua cổng bệnh viện, vào khoa cấp cứu lúc 4h sáng. Lần này Phòng cấp cứu lại tiếp tục đón nhận bệnh nhân Phạm Nhật Anh ở Cẩm Phong, Cẩm Thủy, Thanh Hóa bị tai nạn giao thông. Chỉ trong một thời gian ngắn, bệnh nhân đã được các bác sĩ xác định là chảy máu não thất, phải mổ cấp cứu ngay nếu không thì sẽ rất nguy kịch…
Bác sĩ Hiền cho biết, kíp mổ bắt đầu thực hiện, ai vào việc nấy như “chuyện thường ngày”. Kết thúc là những tiếng thở phào và những đôi tay xiết chặt, những cái ôm chan chứa tình người. Hạnh phúc bây giờ lại dâng trào trên từng khóe mắt và nụ cười đã hồi sinh khi bệnh nhân Phạm Nhật Anh đã được cứu sống…
Và chúng tôi đã có mặt ở phòng cấp cứu cho tới khi ban mai hửng nắng, những đám sương mù đã được dần tan. Những chiếc xe cấp cứu vẫn cứ tiếp tục ào tới và những người bệnh trong cơn nguy kịch vẫn xếp hàng chờ đợi và lần lượt được cứu sống dưới đôi tay vàng của người thầy thuốc nơi đây. Tới lúc màn đêm buông xuống và đồng hồ dịch chuyển tới 0h hôm sau.
Bác sĩ Hiển, trưởng ca trực cho biết, chỉ trong một ngày đêm (24/2) tổng số bệnh nhân đến khám bệnh ở Bệnh viện Việt Đức là 210 người. Những bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch, phải phẫu thuật ngay thì mới được cứu sống là 17. Trong đó, tai nạn giao thông là 70 người. Mỗi một kíp mổ, kíp trực 24/24h là đồng bộ các chuyên khoa từ thần kinh, tim mạch, nhi, tiêu hóa tới gan mật, thận lọc máu… Nếu cần đến một bác sĩ nào, bộ phận nào đó không phải ca trực của mình, chỉ cần “alô” là cũng kịp thời đến ngay bệnh viện. Vì ở đó một sự sống đang chờ đợi họ, chiến sĩ ngành Y.
2. Ngày 25/2, hôm ấy, cũng là ca trực lãnh đạo của PGS, TS Nguyễn Tiến Quyết, Giám đốc Bệnh viện nhưng gặp ông lúc này quả là thật khó, Ngày Y tế Việt Nam, rất đông người đến chúc mừng, từ các ban, ngành cho tới những bệnh nhân đã được ông và các cộng sự mang về sự sống. TS Quyết rất bận, ông chỉ kịp bắt tay và nói với chúng tôi những lời ngắn gọn.
Ông sinh ra trong một gia đình có cụ và ông nội làm nghề thuốc trị bệnh cứu người ở một vùng quê nghèo tỉnh Nam Định. Cha ông cũng rất thiết tha với nghề “làm phúc cứu người” nhưng vì chiến tranh đã không thực hiện được, đã gửi gắm vào cậu con trai Nguyễn Tiến Quyết. Không phụ lòng mong mỏi của cha, hoàn thành nghĩa vụ của người lính trở về, ông quyết tâm thi đỗ vào Trường Đại học Y khoa Hà Nội. 6 năm học ở mái trường này là quãng thời gian ông được những tấm gương sáng ngời về y đạo và y đức ngành Y soi sáng. Đó là các thầy Hồ Đắc Di, Tôn Thất Tùng…
May mắn cho sinh viên xuất sắc như Nguyễn Tiến Quyết được về công tác tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức - cái nôi của ngành Ngoại khoa Việt
Năm 2004, ông trở thành Giám đốc Bệnh viện, với ông đó là một áp lực rất lớn. Làm sao để vừa quản lý bệnh viện tốt mà không sao nhãng việc chuyên môn vì Việt Đức là bệnh viện đầu ngành về ngoại khoa, ngoài khám chữa bệnh còn phải thực hiện nhiệm vụ quan trọng là đào tạo cán bộ, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế để hội nhập và phát triển. Không thể dừng lại đi theo lối mòn cũ bao cấp, sự tụt hậu thì sự thiệt thòi nhất là bệnh nhân. Nỗi trăn trở của ông sau bao ngày đã mở ra một hướng đi mới cho bệnh viện này.
Thực hiện chủ trương xã hội hóa, đổi mới phong cách phục vụ, xây dựng bệnh viện vệ tinh, đào tạo tại chỗ… nhờ những biện pháp tích cực đó, hiện tại bệnh viện mổ một năm hơn 32.000 ca với hơn 900 giường bệnh, tỉ lệ nằm ghép rất ít. Nhiều đề tài nghiên cứu cấp nhà nước đã thành công… Tất cả đó chính là sự đoàn kết, thống nhất của một tập thể hơn 1.500 cán bộ, luôn xác định nhiệm vụ chính là phục vụ bệnh nhân.
Ông là một bác sĩ ngoại khoa gan mật, cùng các đồng nghiệp hướng tới đích ghép gan từ người cho sống và người cho chết não. Đây là công việc cực kỳ khó khăn cả về kỹ thuật cũng như về kinh tế, tổ chức trong điều kiện Việt
Thông cảm với nỗi đau tột cùng của thân nhân người chết não, bác sĩ đã cố gắng để họ hiểu được cái chết này là sự hồi sinh một sự sống khác thì có gì lớn lao và tốt đẹp hơn. Đó là sự kỳ diệu mang tính nhân văn cao cả. Để không phụ lòng nhân ái của gia đình người hiến tạng, bệnh viện đã lo cho người hiến tạng với tấm lòng nhân ái nhất theo đúng đạo lý, tâm linh… Thế là điều kỳ diệu đã làm được sau 2 đêm thức trắng săn sóc điều trị cho bệnh nhân chết não, đúng 0h40 ngày 20/5/2010 bắt đầu thực hiện ca ghép gan lấy từ người cho chết não đầu tiên ở Việt
Sau 5h20 thực hiện ghép, đúng 6h ngày 20/5/2010 tất cả các ca ghép đã kết thúc, lá gan đã chuyển màu, bắt đầu báo hiệu sự sống đã hồi sinh… Vui mừng khó nói thành lời, toàn ê kíp gần 100 cán bộ y tế nhìn nhau với những bàn tay xiết chặt. Chúng tôi đã thành công bằng cả tâm huyết và nghị lực…
Chia tay chúng tôi, PGS, TS Nguyễn Tiến Quyết nở nụ cười tràn đầy hy vọng: “Phía trước chúng tôi vẫn là biết bao bệnh nhân đang chờ được nhận tạng. Chúng tôi - những bác sĩ ngoại khoa của Bệnh viện Việt Đức luôn phấn đấu để khẳng định chính mình, chinh phục đỉnh cao khoa học để cứu được những ca bệnh thật sự hiểm nghèo…”. Đó là tâm huyết của một Anh hùng trong lĩnh vực y học Việt
