Họ không còn là những trinh sát mới vào nghề, mà đều là những cán bộ dày dạn kinh nghiệm từ Cục Cảnh sát truy nã tội phạm (C52) - Bộ Công an, Công an tỉnh Sơn La, Công an huyện Mộc Châu… Họ được giao thực hiện một nhiệm vụ hết sức đặc biệt, trong chiến dịch ra quân truy bắt các đối tượng có lệnh truy nã ở điểm được coi là rốn ma túy khu vực phía Bắc - Lóng Luông, Vân Hồ (Mộc Châu, Sơn La), trong đó có việc tích cực vận động số đối tượng này ra đầu thú, để hưởng sự khoan hồng của pháp luật.
Trong lần đi trao quà từ thiện Tết Nhâm Thìn 2012 tại Tây Bắc của Báo CAND, chúng tôi đã có dịp theo chân những người lính vận động đối tượng truy nã phạm tội về ma túy ra đầu thú.
Những dấu chân thầm lặng
Với sự hồn nhiên và hăm hở của người lần đầu đặt chân đến với cao nguyên Mộc Châu, chúng tôi theo chân các trinh sát thuộc Tổ công tác 135, tổ công tác đặc biệt được hình thành từ giữa tháng 8/2011, thực hiện nhiệm vụ vận động đầu thú và truy bắt đối tượng mua bán trái phép chất ma túy có lệnh truy nã tại xã Lóng Luông và Vân Hồ (Mộc Châu - Sơn La). Vào bản Co Tang mà không hề biết rằng, chỉ cách đây vài tháng, khung cảnh thơ mộng ở đây như là một pháo đài "nội bất xuất, ngoại bất nhập".
Trong số 31 đối tượng truy nã tại Lóng Luông, thì bản Co Tang có tới 10 đối tượng. Trước đó dù đối tượng rất ngoan cố, và sự bao che của người dân trong bản trước đây vốn là cản trở lớn, thì nay họ dần dần cũng hiểu ra những việc làm bền bỉ và đầy thiện chí của cán bộ Công an làm nhiệm vụ. Cho đến thời điểm này, bản Co Tang có thêm một đối tượng là Sồng A Khai ra đầu thú. Khai là đối tượng thứ 6 trong số 10 đối tượng có lệnh truy nã ở tại bản, đã tự tìm ra trụ sở UBND xã gặp tổ công tác.
Lãnh đạo Cục C52 và Báo CAND thăm nơi sinh hoạt của Tổ công tác 135.
Trên đường vào nhà Sồng A Giàng, đối tượng có hai lệnh truy nã đặc biệt của C17 - Bộ Công an và PC17 - Công an Hà Nội về tội mua bán trái phép chất ma túy, Trung tá Dương Đình Lập, cán bộ Cục Cảnh sát truy nã tội phạm (C52), tăng cường về "cắm bản" rỉ tai cho biết, dân bản đã truyền tin nhau có Công an vào nhà Giàng, đã tập trung đứng hết ở đầu bản.
Ở bản vùng cao này, dường như không thiếu bất kỳ đồ công nghệ nào. Từ đàn bà, con gái, thậm chí bọn trẻ con cũng giắt túi chiếc điện thoại di động. Vào nhà của Sồng A Khướ, chú của Sồng A Giàng cùng là đối tượng truy nã mới ra đầu thú, thấy có đủ đồ dùng hiện đại, như bếp gas, máy giặt… Chúng tôi đếm sơ sơ ở ngay đầu bản, cũng đã có tới 2 nhà có ôtô đậu trong sân. Trung tá Lập bảo, trông vẻ ngoài bình yên thế, nhưng nếu không có nghiệp vụ, nhanh trí thì tổ công tác đã không bảo toàn được lực lượng cho đến ngày hôm nay.
Đối với những cán bộ, chiến sĩ trinh sát được Cục C52 tăng cường khi Công an tỉnh Sơn La chưa tìm được chỗ ở, các anh phải thuê nhà ở Hòa Bình, mỗi sáng lại dậy sớm đi ngược lên Mộc Châu. Gần 2 tháng ròng kiên trì cắm chốt, bám trụ tại địa bàn xã Lóng Luông và Vân Hồ, tổ công tác của C52 đã làm xong công tác điều tra cơ bản, mở hồ sơ 35 đối tượng truy nã có hộ khẩu tại xã Lóng Luông (Mộc Châu).
Những tài liệu do Cục C52 cung cấp đã góp phần cho Tổ công tác 135 làm tốt công tác nghiệp vụ cơ bản cũng như phát hiện, tìm chọn những già làng, trưởng bản, người có uy tín để cộng tác chuẩn bị kế hoạch vận động được tốt nhất. Cũng từ đây kế hoạch phối hợp giữa các lực lượng nghiệp vụ của Bộ Công an với Công an tỉnh Sơn La, Công an huyện Mộc Châu được rốt ráo triển khai trên tinh thần chỉ đạo của Tổng cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm và trực tiếp của Đại tá Nguyễn Dĩnh, Cục trưởng C52.
Chúng tôi đã có dịp trải nghiệm cái lạnh của cao nguyên, nằm co ro trên những chiếc giường tầng được lắp ghép dành cho 20 cán bộ, chiến sĩ của Tổ công tác 135 tại trụ sở mượn tạm của Trạm Kiểm lâm xã Lóng Luông. Mọi điều kiện sinh hoạt đều rất dã chiến, đến việc tắm táp cũng phải hạn chế để tiết kiệm nước. Và ngay cả những cán bộ, trinh sát của Công an huyện Mộc Châu, dù gần nhà nhưng vẫn kiên tâm cùng đồng đội, bám bản, bám dân, sẵn sàng lên đường xuống địa bàn bất kỳ lúc nào.
Những trở ngại ban đầu đã qua đi khi tổ công tác có được sự phối hợp đồng sức đồng lòng của chính quyền xã, của các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong các dòng họ, các ban, ngành, đoàn thể trong xã. Những chuyến vào bản của tổ công tác đã dễ chịu hơn, người dân bản đã chịu gặp mặt, chịu để cán bộ gửi thư vận động, kêu gọi đầu thú, hưởng chính sách khoan hồng tới các đối tượng truy nã là đồng bào người dân tộc Mông. Từ chỗ xa lánh, đồng bào đã cởi mở, giữ các cán bộ của tổ công tác ở lại uống rượu tại nhà. Chính những bữa rượu ngô ấm nóng ấy, đồng bào đã thực ưng cái bụng, đã thực tin Công an không phải làm việc như họ đã từng bị đối tượng xấu tuyên truyền, nhồi nhét.
Khi trinh sát tay không vào điểm nóng ma túy
Có một điều khiến chúng tôi vô cùng kinh ngạc, là tất cả các cán bộ, trinh sát của tổ công tác khi tiếp cận vào các điểm nóng ma túy ở Lóng Luông đều không mang theo súng, hay bất cứ phương tiện hỗ trợ nào. Để thực hiện nhiệm vụ đặc biệt ở một địa bàn hết sức đặc thù và phức tạp, các đối tượng có lệnh truy nã đều là người Mông, các anh đã chọn phương án khó, tiếp cận đồng bào một cách tự nhiên nhất, lấy vận động, thuyết phục, chứ không trấn áp, truy bắt, dù phương án ấy rất dễ nguy hiểm đến tính mạng.
Thượng tá Nguyễn Xuân Hiến, Phó trưởng Phòng PC52, Công an tỉnh Sơn La, Tổ trưởng Tổ công tác 135 cho biết, lúc đầu sự có mặt của tổ công tác tại địa bàn đều bị đồng bào, đặc biệt là các gia đình có đối tượng diện truy nã không chào đón. Nhiều gia đình khi thấy các trinh sát vào tiếp cận, gửi thư kêu gọi đầu thú, đã bỏ trốn hết.
Cùng với sự ra đời của Thông báo liên ngành số 71 ngày 24/9/2010 của Bộ Công an, VKSNDTC mở ra chính sách khoan hồng cho đối tượng mua bán chất ma túy là đồng bào người Mông, nên những nỗ lực cắm bản của các trinh sát đã có được kết quả đáng khích lệ, trên một nửa đối tượng truy nã đã ra đầu thú. Các trinh sát của tổ công tác được các đồng chí lãnh đạo xã, như Bí thư Đảng ủy xã Mùa A Chia, Chủ tịch xã Tếnh A Chìa, Phó Chủ tịch xã Giàng A Cở…, đặc biệt là Trưởng Công an xã Sồng A Thào đã hỗ trợ đắc lực, theo sát các hoạt động của tổ công tác, đồng thời tích cực vận động bà con hiểu việc làm tốt của lực lượng Công an.
Gần đây nhất, chúng tôi đã nhận được thông tin của Tổ công tác 135 báo về, Sồng A Khai đã tự ra UBND xã tìm gặp các trinh sát của tổ công tác để đầu thú. Đây là đối tượng khá đặc biệt, vừa mang tội mua bán chất ma túy, bản thân cũng là con nghiện, lúc tỉnh, lúc ngây ngây, bất cần, nên việc vận động Sồng A Khai gặp rất nhiều khó khăn.
Cho đến khi tận mắt chứng kiến hành động dũng cảm của đồng chí Sồng A Thào, Trưởng Công an xã Lóng Luông, quật ngã hai kẻ lạ mặt từ Bắc Giang lên đốt nhà của Tráng A Chồng, người cùng bản Co Tang và là đối tượng đã ra đầu thú, khi hai tên này quấn quanh người đầy dao, và những quả lúc lắc giống như lựu đạn, Sồng A Khai đã tự đến gần Trưởng Công an xã Sồng A Thào hứa sớm hôm sau sẽ ra đầu thú. Và người đàn ông Mông giữ lời hứa. Đầu giờ sáng 22/11, Sồng A Khai đã có mặt tại trụ sở UBND xã để gặp tổ công tác.
Sồng A Khai cũng là đối tượng truy nã thứ 18 ở Lóng Luông ra đầu thú. Sau hai tháng hoạt động tích cực, bám sát địa bàn, với nhiều hoạt động xã hội, từ thiện, gắn kết mối quan hệ giữa địa phương với lực lượng Công an, tổ công tác của Cục C52 phối hợp với các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh Sơn La, Công an huyện Mộc Châu đã vận động được 18 đối tượng người dân tộc Mông ở xã Lóng Luông và Vân Hồ ra đầu thú.
Thế trận không tiếng súng đã được các trinh sát "có nghề" của Tổ công tác 135 áp dụng thành công bằng chính tình cảm, tấm lòng của mình dành cho bà con ở các bản làng của Mộc Châu, Sơn La. Chủ tịch xã Tếnh A Chìa đã hạ quyết tâm "Lóng Luông sẽ không còn nóng nữa", chúng tôi cảm nhận được bầu nhiệt huyết đang dâng lên trong ánh mắt người đứng đầu một xã vùng cao từng là tâm bão ma túy.
Tết của người Mông đang đến rất gần. Hy vọng, chúng tôi nhận được thêm nhiều tin vui từ "vùng nóng" khi mà ANTT ở đây đang dần ổn định