Trong quyết định ngày 11/8/2008 về chấp thuận cho Công ty TNHH SX TM Trường Lâm lập thủ tục đầu tư hạ tầng CCN này, UBND tỉnh Đồng Nai cũng đã nói rõ sẽ ưu tiên các dự án di dời từ KCN Biên Hòa 1 có mục tiêu ngành nghề phù hợp về đây. Nhưng đến nay khi một loạt các công ty, nhà máy trong KCN Biên Hòa 1 đã buộc phải di dời và còn chưa biết dời đi đâu, thì CCN Tam An vẫn chưa hình thành.
Đây là việc không bình thường bởi hạ tầng KCN và CCN ở một địa bàn trọng điểm về sản xuất công nghiệp, thu hút đầu tư như Đồng Nai luôn có nhu cầu thuê rất cao những năm qua. Đặc biệt, chủ đầu tư đã xác định khu đất làm CCN tương đối trống trải, không có công trình kiến trúc nào có giá trị, nên không cần phải giải tỏa nhà cửa của người dân và không mất nhiều thời gian cho việc đến bù, giải tỏa nên việc đầu tư càng thuận lợi.
Theo bản thuyết minh tổng hợp về quy hoạch chi tiết 1/500 của dự án CCN Tam An do chủ đầu tư và Công ty TNHH tư vấn thiết kế Khánh Trường lập năm 2014 đã được Sở Xây dựng Đồng Nai thẩm định, thì bản đồ địa hình hiện trạng khu vực làm dự án được chủ đầu tư và các bên xác định có nhiều đồi đất, có cao độ tự nhiên từ 3,18m đến 34m. Địa hình khu đất này rất cao so với cốt nền +2,3m của huyện Long Thành nên không chịu ảnh hưởng của mực nước thủy triều.
Như vậy lẽ ra phải hạ cốt nền, thì ngược lại chủ đầu tư cho rằng phải đào 882 nghìn m3 đất chặt để lấy 1.035 triệu m3 khối đất lỏng phục vụ san lấp hạ tầng CCN. Riêng khối lượng đất phải đào, xúc đổ đi được nhà đầu tư tính với đơn giá 15 nghìn đồng/m3 đã khiến nhà đầu tư phải chi ra tới gần 3 tỷ đồng cho việc này(?!).
Nhưng trong khi Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã bỏ qua, thì trong văn bản góp ý kiến về hồ sơ điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 của dự án khi đó, cả UBND huyện Long Thành và Sở Xây dựng Đồng Nai cũng không hề đả động gì đến phương án khai thác, tận thu số lượng đất đắp rất lớn trên để thu hồi tài sản cho Nhà nước.
Trả lời về dự án này vào ngày 19/9 vừa qua, ông Nguyễn Nho Nguyên, Chánh Thanh tra Sở TN&MT Đồng Nai cho biết, Công ty TNHH SX TM Trường Lâm được UBND tỉnh Đồng Nai cho phép thu hồi khối lượng đất dôi dư trong quá trình san ủi mặt bằng CCN Tam An để phục vụ san lấp cho các trên địa bàn tại văn bản được ban hành ngay từ ngày 1/3/2009. Khối lượng khoáng sản tỉnh cho phép doanh nghiệp tận thu là 200 nghìn m3. Sau đó công ty này còn được UBND tỉnh Đồng Nai gia hạn tận thu thêm 3 lần vào các năm 2011, 2012 và 2013.
Theo ông Nguyên, trong quá trình hoạt động thu hồi đất dôi dư từ việc san ủi mặt bằng tại Dự án CCN Tam An, chủ đầu tư đã có những dấu hiệu vi phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản. Do đó Công ty TNHH SX TM Trường Lâm đã bị Chủ tịch UBND huyện Long Thành và Chánh Thanh tra Sở TN&MT xử phạt vi phạm hành chính về khoáng sản vào các năm 2012 và 2013.
Dù vậy chủ đầu tư này vẫn không thi công không đúng thiết kế theo yêu cầu của UBND tỉnh Đồng Nai nên ngày 26/6 vừa qua, UBND tỉnh Đồng Nai đã chỉ đạo Sở TN&MT và các sở, ngành liên quan rà soát, xử lý vi phạm đối với Công ty TNHH SX TM Trường Lâm liên quan đến hoạt động tại CCN Tam An.
Ông Nguyễn Nho Nguyên cho biết, dự án đã được UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận ngay từ tháng 3/2008, được cấp Giấy chứng nhận đầu tư lần đầu vào tháng 9/2008. Nhưng 7 năm sau, khi chủ đầu tư còn chưa làm gì, thì cơ quan chức năng của Đồng Nai đã tiếp tục cấp Giấy chứng nhận đầu tư thay đổi lần 1 vào tháng 2/2015 với tiến độ thực hiện từ năm 2015-2017.
Sau đó 4 năm, từ đề xuất của Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), dự án tiếp tục được UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận cho điều chỉnh tổng vốn đầu tư và kéo dài thời gian thực hiện đến hết tháng 8/2022. Đến tháng 8/2023, Sở KH&ĐT tiếp tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án cho Công ty TNHH SX TM Trường Lâm đến hết tháng 8/2024. Nay mốc thời hạn này qua đi, dự án vẫn chỉ là bãi đất trống. Những năm qua, lợi dụng việc san gạt tạo cốt nền, dự án chỉ tập trung vào việc xúc đất chở đi bán.
Nhiều lần có mặt tại dự án này, chúng tôi chứng kiến cảnh máy xúc ngoạm, khoét đất nham nhở, tạo nhiều hố sâu hoắm, đến gần đây, chủ đầu tư mới san gạt lại cho bằng phẳng. Nhưng cứ nhìn vào gờ đất cũ còn lại ở những vị trí chưa bị đào xới xung quanh dự án, thì đã có cả triệu m3 đất san lấp được đào lên và lấy đi.
Ông Nguyên thừa nhận, ngay từ năm 2012 UBND tỉnh Đồng Nai đã giao hơn 32,8ha cho Công ty Trường Lâm. Năm 2013 tiếp tục giao 11,9ha và đến năm 2016 công ty tiếp tục được cho thuê 2,4ha để xây dựng hạ tầng CCN Tam An. Việc để nhà đầu tư được “câu giờ”, không đưa đất vào sử dụng trong nhiều năm như vậy đã tạo cơ hội cho công ty này khoét đất đem bán.
Trong khi đó những năm gần đây Đồng Nai là địa bàn có một loạt công trình hạ tầng giao thông trọng điểm nên tình trạng thiếu đất đắp nền đã khiến giá loại vật liệu này bị đẩy lên khá cao. Chỉ cần lấy mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản do UBND huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước ban hành ngày 22/3 vừa qua đối với một cá nhân ở địa phương với mức 60 nghìn đồng/m3, do khai thác đất trái phép, đã có thể thấy số khoáng sản là đất đắp bị lấy đi gây thất thoát cho Nhà nước tại Dự án CCN Tam An lớn tới mức nào.
Nhờ google dẫn đường tới Công ty TNHH SX TM Trường Lâm theo địa chỉ được ghi trên Giấy phép quy hoạch dự án do UBND tỉnh Đồng Nai cấp là số 718C Hùng Vương, phường 13, quận 6, TP Hồ Chí Minh, nhưng google cũng không thể tìm ra.
Tìm đến địa chỉ đăng ký kèm theo mã số thuế trên hệ thống là số 74 Kinh Dương Vương, phường 13, quận 6, chúng tôi hết sức bất ngờ là số nhà này không có, tại đây chỉ có số 72 và bên cạnh là số 76 đang được cho thuê bán nước giải khát. Liên lạc với số điện thoại được công khai trong khi địa chỉ của Công ty TNHH SX TM ở ngay cạnh dự án là ấp 1, xã Tam An, huyện Long Thành cũng đã được hệ thống thông báo ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế…
Không lẽ một chủ đầu tư dự án CCN lớn như vậy đã rút vào hoạt động bí mật?
Nhà máy Ethanol Bình Phước hơn 84 triệu USD “đắp chiếu” 
Công trình BOT “đắp chiếu” đầu tiên được tái khởi động bằng vốn đầu tư công 
