Cục trưởng Hoàng Đạo Thúy lo gạo cho chiến sỹ

Nhiều người trên cả nước, nhất là người Hà Nội biết đến cụ Hoàng Đạo Thúy (1900-1994) với tư cách một nhà văn hóa có nhiều tác phẩm văn học, lịch sử. Nhưng chuyện cụ là Cục trưởng Thông tin liên lạc đầu tiên của quân đội ta, rồi là Cục trưởng Cục Giao thông Công binh, được phong quân hàm Đại tá năm 1958 thì có thể một số người chưa biết.

Thân thế, sự nghiệp của cụ được in trong "Từ điển bách khoa quân sự Việt Nam ". Nhân bài viết "Cụ Hoàng Đạo Thuý người Hà Nội" trên ANTG Cuối tháng 1/2010 (số 102), một bạn đọc cung cấp thêm tư liệu về một nghĩa cử cao đẹp của cụ trong cuộc kháng chiến chống Pháp. 

Vào khoảng tháng 11/1947, tôi là Trung đội trưởng Trung đội 2, Đại đội 1 Công binh Liên khu 3, có nhiệm vụ chỉ huy trung đội bố trí chướng ngại vật trên đoạn đê sông Nhuệ, thuộc địa phận làng Bương Cấn (thuộc Hà Đông) để ngăn chặn giặc Pháp nống ra vùng xung quanh Hà Nội, đánh lên Việt Bắc.

Nói là bố trí chướng ngại vật, nhưng thực ra là đào đất ở ven sông đắp thành các ụ rộng 1m, cao 1,2m, dài 2m trong có lõi bằng cọc tre, mỗi ụ cách nhau 5m. Chúng tôi úp vào ụ đủ các loại nồi đất, vại sành, liễn, bát vỡ… giả làm mìn, đánh lừa địch, tạo thuận lợi để bộ đội, dân quân, du kích tiêu diệt chúng.

Thời điểm đó, dân làng Bương Cấn đã tản cư gần hết, nên khi thiếu gạo, chúng tôi không biết bấu víu vào đâu, đành phải ăn đói, sức khỏe giảm sút, mặt xanh da vàng. Mỗi ngày chỉ lao động vài giờ là chân tay đã bải hoải, hoa mắt, chóng mặt. Trung đội phó An Phục Hưng phải chọn 6 chiến sỹ gốc gác nông dân, ra đồng tìm thức ăn. Anh em cố gắng hết sức, mỗi ngày cũng chỉ kiếm được vài cân cua, ốc, lươn, chạch. Với số thực phẩm ấy và 10kg gạo chia cho 50 người, chúng tôi chỉ đủ 2 bữa cháo trong ngày. Có khi đói quá, phải phụ thêm củ chuối để nấu. Tôi cử Tiểu đội phó Bền lên Ban chỉ huy đại đội, xin tiếp tế. Nhưng đại đội cũng hết gạo, đang phải ăn củ mài. Chúng tôi đành phải tiếp tục chịu đói. Mấy hôm sau, có một đoàn người đi xe đạp đến gần chỗ chúng tôi đang đào đất thì dừng lại. Người đi đầu trạc 45, 46 tuổi, trông mặt rất hiền, đội mũ hướng đạo sinh, đi lại bên tôi và hỏi:

- Có phải đồng chí là chỉ huy ở đây?

- Vâng, tôi là trung đội trưởng.

- Anh em làm việc vất vả, nhưng có được ăn no không?

Đoán chắc ông là cán bộ cấp trên đi công tác qua, tôi liền kể ông nghe về tình hình của trung đội và nói thêm: Hôm nay, trung đội chỉ còn 5kg gạo, chưa biết ngày mai lấy gì cho anh em ăn.

Ông thoáng buồn, rồi gọi người trẻ tuổi trong đoàn lấy chiếc cặp đen, rút ra một tập giấy bạc 20 đồng Cụ Hồ vàng tươi như còn thơm mùi mực, đưa cho tôi và nói:

- Tôi là Hoàng Đạo Thúy, Cục trưởng Cục Giao thông Công binh. Để anh em đói là lỗi tại tôi và cả Liên khu. Đồng chí cử người ra các chợ gần đây mua gạo để anh em ăn đủ no. Hôm nay về Liên khu bộ, tôi sẽ bàn với các đồng chí chỉ huy cấp tiền, gạo cho các đồng chí.

Tôi ngớ người, hóa ra được gặp đồng chí chỉ huy cao nhất Cục Giao thông công binh mà không biết. Dường như nhận ra sự lúng túng của tôi, Cục trưởng Hoàng Đạo Thúy ân cần:

- Đồng chí chỉ huy anh em làm cho tốt nhé! Tôi phải đi để kịp chiều nay về Liên khu bộ. Rồi Cục trưởng quay về phía anh em, giọng thân mật:

- Chúc các đồng chí mạnh khỏe, đạt nhiều thắng lợi!

Chúng tôi lưu luyến nhìn theo đến khi đồng chí Hoàng Đạo Thúy và đoàn công tác khuất sau rặng tre bên đường.

Hai hôm sau, có một con thuyền ngược dòng sông Nhuệ, đến với chúng tôi, tiếp tế gạo và 2 con lợn. Chúng tôi mừng khôn tả, ai cũng cảm ơn Liên khu bộ và Cục trưởng Hoàng Đạo Thúy. Với số lương thực, thực phẩm đó, chúng tôi đã được ăn đủ no trong những ngày lao động, hoàn thành nhiệm vụ trên giao…

Đã hơn 40 năm trôi qua (Bài viết năm 1993 - TD), nhưng ký ức tôi vẫn in đậm cuộc gặp đầu tiên và bất ngờ với Cục trưởng Cục Giao thông Công binh Hoàng Đạo Thúy.

Nhân dịp mừng thọ cụ Hoàng Đạo Thúy tròn 94 tuổi (tháng 6/1993), đồng chí Ngọc Anh, đại diện cán bộ khóa II Công binh tại Hà Nội, trân trọng chuyển đến cụ bài viết trên. Cụ Hoàng Đạo Thúy đã viết thư trả lời:

"Hà Nội, ngày 12/7/1993,

Anh Ngọc Anh thân mến, tôi đã nhận được thư anh và bài viết của anh Luyến. Cảm động.

Cùng các anh, tôi nhớ lại hồi làm Giao thông Công binh, thời kỳ bắt đầu kháng chiến, bao nhiêu hăng hái.

Nhờ anh cảm ơn anh Luyến về kỷ niệm của anh ấy ở Bương Cấn. Cái hay là ở chỗ anh ấy nói nỗi gian khổ của quân ta năm 1947. Còn việc khác thì không quan trọng.

Chúc các anh sức khỏe và ý chí, tiếp tục phục vụ Tổ quốc và nhân dân.

     Kính thư

Hoàng Đạo Thúy"

Có lẽ chẳng cần bình luận gì về bức thư, bạn đọc đều cảm nhận được nhân cách của cụ. Mong sao hôm nay và mai sau, đất nước ta có nhiều cán bộ thương dân, có trách nhiệm với dân, thương chiến sỹ, có trách nhiệm với chiến sỹ, nhất là trong lúc cuộc sống còn khó khăn, thiếu thốn, như Cục trưởng, nhà văn hóa Hoàng Đạo Thúy

Tuấn Duy - Hoàng Đình Luyến

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.