Cú huých 6 tỉ USD của ông Biden ở Bắc Ailen

Đến thăm Bắc Ailen và Cộng hòa Ailen nhân kỷ niệm 25 năm ký kết thỏa thuận lịch sử Ngày thứ Sáu Tốt lành (Good Friday Agreement -  GFA), Tổng thống Mỹ Joe Biden đang muốn sử dụng vị thế cường quốc của mình để gây ảnh hưởng lên các đảng chính trị ở Bắc Ailen nhằm thúc đẩy thực thi chia sẻ quyền lực theo thỏa thuận này.

Ông Joe Biden đã treo khoản đầu tư trị giá 6 tỷ USD trước mặt các nhà lãnh đạo Bắc Ireland với lời hứa sẽ thúc đẩy nền kinh tế của đất nước với sự đầu tư của Mỹ nếu việc chia sẻ quyền lực được khôi phục. Trong một thông điệp gần như công khai gửi tới đảng Liên minh Dân chủ (DUP), đảng đã tẩy chay chính phủ trong hơn một năm, Tổng thống Mỹ nói với chính khách ở Belfast rằng các nhà đầu tư Mỹ đã sẵn sàng gia tăng “gấp ba lần” số tiền 2 tỷ USD đã đầu tư vào Bắc Ailen.

Cú huých 6 tỉ USD của ông Biden ở Bắc Ailen -0
Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu tại Trường Đại học Ulster ở Belfast.

Phát biểu tại Đại học Ulster ở Belfast, ông nhắc nhở các đại diện của năm đảng phái lớn nhất Ailen về sự chuyển biến mà Thỏa thuận GFA mang lại cho Bắc Ailen cách đây 25 năm và kêu gọi họ bỏ quá khứ lại phía sau và nhìn vào sự thịnh vượng sẽ đến trong một phần tư thế kỷ tới. Ông nói: “Trong 25 năm qua, tổng sản phẩm quốc nội của Bắc Ireland đã tăng gấp đôi, trong khi “chỉ trong thập kỷ qua” gần 2 tỷ USD Mỹ đầu tư vào nền kinh tế”.

Ông Biden cho biết các cơ hội để Bắc Ireland nâng mình trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế Vương quốc Anh là “đáng kinh ngạc”. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo chính trị “duy trì hòa bình”, hứa hẹn nó sẽ “giải phóng cơ hội kinh tế đáng kinh ngạc cho Belfast”.

Ông Biden hứa rằng đặc phái viên kinh tế của ông tại Bắc Ailen, Joe Kennedy III, sẽ dẫn đầu một phái đoàn thương mại đến để “tăng cường” một làn sóng đầu tư mới. Ông kêu gọi DUP quay trở lại các thỏa thuận chia sẻ quyền lực tại Stormont và cho biết một “chính phủ được ủy quyền hiệu quả… sẽ mang lại cơ hội lớn hơn nữa trong khu vực này”. Ông Kennedy sau đó nói với các phóng viên rằng các tập đoàn Mỹ luôn tìm kiếm sự ổn định như một điều kiện tiên quyết để đầu tư.

Trước khi ông Biden lên đường thăm Bắc Ailen và Ailen, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair đã cảnh báo ông nên hết sức thận trọng khi dùng ảnh hưởng của mình để tác động vào tiến trình thực thi Thỏa thuận. Không khéo ông Biden lại bị các bên phản đối vì can thiệp làm cho tình hình không đi theo đúng ý muốn của họ.

Lời cảnh báo của ông Blair quả không thừa. Dấu hiệu đầu tiên không tốt lành cho ông Biden chính là việc Thủ tướng Anh Rishi Sunak vắng mặt trong ngày ông Biden lẽ ra có cuộc gặp riêng với ông Sunak trước khi có cuộc nói chuyện trước giới chính trị Bắc Ailen tại Trường Đại học Ulster ở Belfast. Ông Sunak cũng không tham dự cuộc nói chuyện của Biden để đến thăm một sĩ quan cấp cao tại một bệnh viện ở phía Tây Bắc Anh.

Phản ứng khá gay gắt của các bên liên quan đã khiến một trong những trợ lý cao cấp của ông Biden đã buộc phải lên tiếng phủ nhận việc Tổng thống Mỹ “chống Anh” sau cáo buộc của cựu lãnh đạo DUP Arlene Foster rằng Tổng thống Mỹ “ghét Anh” khi can thiệp vào tiến trình thực thi Thỏa thuận GFA. Người đứng đầu đảng DUP Sammy Wilson kiên quyết tuyên bố đảng của ông “sẽ không bị mua chuộc”.

Phát biểu trên chương trình World at One của BBC Radio 4, nghị sĩ của East Antrim cho biết: “Một mặt, ông Biden nói rằng ông ấy ở đây để giúp đỡ tiến trình hòa bình và thỏa thuận GFA; mặt khác, ông đã cố gắng hết sức để phá hoại Thỏa thuận và các thể chế của nó, và thực sự là sự ủng hộ của ông ta đối với EU chống lại chính phủ Vương quốc Anh, cố gắng ép Vương quốc Anh chấp nhận sự can thiệp của EU vào Bắc Ailen, đã không giúp ích gì cho quá trình này và đã dẫn đến sự sụp đổ của các thể chế”.

Thỏa thuận GFA được ký kết vào ngày 10/4/1998 và là bước phát triển quan trọng và lâu dài nhất của tiến trình hòa bình Bắc Ailen. Thỏa thuận đã ngăn chặn phần lớn xung đột bạo lực trong khu vực sau khi được các cử tri trên đảo Ailen thông qua trong hai cuộc trưng cầu dân ý riêng biệt được tổ chức vào ngày 22/5/1998.

Ngày hôm sau, 23/5, có thông tin cho rằng Thỏa thuận GFA đã nhận được đa số ủng hộ trong cả hai cuộc trưng cầu dân ý - ở Bắc Ailen là 71% ủng hộ, trong khi 94% ủng hộ ở Ailen. Thỏa thuận đã trở thành luật vào tháng 12/1999 và hiện là một phần của Hiến pháp Ailen.

Thỏa thuận GFA đã tạo nền tảng cho hòa bình ở Bắc Ailen trong 25 năm qua, nhưng thỏa thuận đang bị đe dọa ngày càng nhiều do căng thẳng chính trị gia tăng và xung đột bạo lực sau cuộc trưng cầu dân ý về Brexit. Thỏa thuận đã tạo ra sự chia sẻ quyền lực ở Bắc Ailen với việc thành lập Hội đồng Bắc Ailen và Cơ quan hành pháp Bắc Ailen, chấm dứt hàng thập kỷ cai trị trực tiếp từ London. Thỏa thuận lịch sử cũng công nhận tính hợp pháp của bất kỳ sự lựa chọn nào của người dân Bắc Ailen để tiếp tục là một phần của Vương quốc Anh hoặc trở thành một nước Ailen thống nhất.

Khả năng trở lại của một biên giới cứng giữa hai quốc gia là điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán Brexit và cuối cùng dẫn đến Nghị định thư Bắc Ailen - một thỏa thuận gây tranh cãi tạo ra một biên giới vô hình ở Biển Ailen đối với một số hàng hóa đi lại giữa Bắc Ailen và nước Anh. Nghị định thư Bắc Ailen được cho là đã góp phần gây ra các cuộc bạo loạn và tấn công diễn ra trên khắp Bắc Ailen trong vài năm qua. Vào năm 2021 và 2022, các cuộc bạo loạn đã làm lu mờ ngày kỷ niệm ký kết Thỏa thuận và là lời nhắc nhở kịp thời về nền hòa bình mong manh mà thỏa thuận mang lại.

Tuy nhiên, để khôi phục chia sẻ quyền lực theo Thỏa thuận GFA, duy trì nền hòa bình lâu dài cho Bắc Ailen thì cần phải có cách làm phù hợp hơn thay vì can thiệp.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.