Sau ngày đất nước hòa bình thống nhất, Cù Bai khó khăn hơn các địa phương khác gấp nhiều lần, bởi nơi đây ròng rã 20 năm trời là "cửa tử" trên tuyến đường vận chuyển đạn dược, lương thực từ miền Bắc vào chi viện cho miền Nam. Khó khăn là vậy, người Cù Bai chưa một lần lãng quên việc học cái chữ.
Với đồng bào, cái chữ không chỉ là phương tiện giúp xóa đói, giảm nghèo, mà còn là sự tri ân sâu sắc lớp cha anh đã đem ánh sáng đến cho bản làng. Ông Lê Hữu Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Lập cho hay, song song với việc phát triển kinh tế, trong đó chủ yếu trồng cây lâm nghiệp có giá trị kinh tế cao và xây dựng trang trại mô hình vườn - ao - chuồng với sản phẩm bán ra thu lãi ròng hàng năm từ 10 - 15 triệu đồng/hộ, người dân Cù Bai đặc biệt chú trọng việc học tập của con em mình.
Ngoài việc sắm sửa quần áo, sách vở, dụng cụ học tập cho con, bản làng còn tự nguyện đóng góp tiền và vật chất khác để chăm lo học sinh nghèo, học sinh học tập ở các điểm trường nội trú trên địa bàn xã và ngoài xã như thị trấn Khe Sanh (Hướng Hóa), TP Đông Hà... "Cái chữ rất quý cán bộ ạ. Hồi chiến tranh, bộ đội vào sinh ra tử ở Cù Bai để dạy cái chữ cho dân bản. Đất nước hòa bình, thầy cô giáo ở miền xuôi lại lên đây dạy cái chữ cho dân bản. Dân bản mình biết ơn nhiều lắm! Dân bản mình phải ra sức học để không phụ công ơn ấy!", ông Hồ Thau Khăm, trưởng thôn Cù Bai (người được bản làng xếp vào danh sách những người có công lớn trong việc chăm lo cái chữ cho con em ở bản) bộc bạch.
Học sinh Cù Bai xuống núi, tự chăm lo bữa ăn để bắt đầu một năm học mới.
Thầy giáo Lê Quỳnh Lưu, Trường THCS Trung tâm cụm xã Hướng Lập tự hào, ngoài số học sinh học cấp một ở trường bản, hàng năm Cù Bai có hàng chục em về trọ học ở các Trường THCS Trung tâm cụm xã Hướng Lập, THPT Khe Sanh, Cao đẳng Sư phạm Đông Hà... Cù Bai hiện có 86 hộ dân, 436 nhân khẩu; đời sống của người dân những năm lại đây đã thay da đổi thịt.
Thêm vào đó là truyền thống hiếu học vốn có từ xưa nên năm nào người Cù Bai cũng lập nên những thành tích xuất sắc về giáo dục. Năm học 2009 - 2010, Trường Tiểu học Cù Bai có 60 em học sinh và cả bản có trên 60 em nữa học ở các trường THCS, THPT, cao đẳng và đại học đều có thành tích học tập khá và giỏi.
Riêng ở Trường THCS Trung tâm cụm xã Hướng Lập, phần lớn học sinh học khá và giỏi đều là người ở bản Cù Bai, như các em Hồ Văn Dét, Hồ Văn Hiệp, Hồ Văn Thăng... Lâu nay nói đến một gia đình có 3 - 4 người con học giỏi thì chỉ có ở đồng bằng, song ở xã miền núi Cù Bai, chuyện đó lại rất phổ biến.
Những gia đình như ông Hồ Văn Quang, Hồ Văn Lua, Hồ Thị Lý... đều có từ 3 - 4 con học giỏi. "Trước lúc lên đây dạy học, em cứ nghĩ mình sẽ gặp nhiều khó khăn bởi con em ở miền núi rất ít có điều kiện học hành. Nhưng rồi em cảm thấy mình may mắn; con em ở Cù Bai thực sự là những tấm gương sáng cho phong trào học tập ở đây", cô giáo Đỗ Thị Thanh Tâm, người ở huyện Triệu Phong lên dạy học ở Trường THCS Trung tâm cụm xã Hướng Lập từ 5 năm nay tâm sự
| "Cù Bai là xã miền núi duy nhất ở Quảng Trị có 100% con em đến trường đúng độ tuổi. Hằng năm, số học sinh tốt nghiệp các cấp cao hơn nhiều so với các xã miền núi khác trên địa bàn toàn tỉnh. Ngành giáo dục ở huyện đang có chủ trương phát động học tập theo tinh thần và phong trào học tập của người Cù Bai đến tận từng thôn, bản, nhất là các thôn, bản ở vùng hẻo lánh", ông Nguyễn Đức Tuận, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Hướng Hóa cho hay. |
