Một ngày giữa tháng 6 nắng gắt, chúng tôi tìm về xã Phổ Cường, huyện Đức Phổ (Quảng Ngãi). Trên con đường cát sỏi dẫn vào thôn Mỹ Trang, hai bên là cánh đồng đất khô trắng, chỉ có các loại hoa màu như mè, lạc, đậu… được bà con trồng lên. Dù là đất trồng lúa, nhưng vì thiếu nước mà vùng đất này phải chịu cảnh thấp thỏm chờ mưa khi mùa vụ về.
Đúng 7 năm trước, Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Ngãi đã tiến hành đầu tư xây một công trình thủy lợi bao gồm một trạm bơm có công suất lớn, cùng một hệ thống kênh dẫn bằng bê tông chắc chắn chạy dài 5 km từ Mỹ Trang qua các thôn Xuân Thành, Thanh Sơn cùng một số tiểu vùng thuộc xã Phổ Khánh. Tin vui ấy đến với bà con các thôn có tuyến kênh chạy qua như đất hạn gặp mưa rào, ai cũng háo hức đợi chờ một công trình thủy lợi vĩ đại. Khi trạm bơm và tuyến kênh này đi vào hoạt động sẽ phục vụ tưới tiêu cho khoảng 500ha lúa hai vụ của người dân trong các vùng mà tuyến kênh đi qua.
Tuy nhiên, đã 7 năm trời trôi qua kể từ ngày công trình này đi vào khởi công và hoàn thiện, đến nay nó vẫn chưa cho bà con trong khu vực một giọt nước mát. Máy móc đã rỉ rét, kênh bê tông cỏ mọc um tùm. Việc tuyến kênh vẫn chưa đưa vào sử dụng gây lãng phí và bức xúc trong nhân dân. Và cũng nhiều năm rồi người dân ở đây mặc nhiên gọi con kênh này là "kênh chết!".
Ông Nguyễn Ba, một lão nông trong thôn Mỹ Trang kể: "Kênh này xây dựng lâu lắm rồi, hồi mới xây xong bà con chúng tôi mừng lắm, cứ nghĩ rồi lúa sẽ tốt tươi, năm hai vụ làm một cách chủ động. Ngày chứng kiến bơm thử nghiệm thu mà ai cũng mừng rơi nước mắt, cả bao đời nay có khi nào bà con có nguồn nước, chủ động nguồn nước đâu. Thế nhưng rồi kể từ sau lần bơm đó, đến nay nó tịt ngấm, không còn chảy nữa. Tốn kém hàng tỷ đồng của Nhà nước, mà chúng tôi có được hưởng lợi cái gì đâu".
Máy bơm lớn không hoạt động, thay vào đó là máy bơm nhỏ phải chạy cứu khát.
Trao đổi với Phó Chủ tịch huyện Đức Phổ, ông Trần Em cho biết: Do tuyến kênh dẫn N2-Liệt Sơn đưa nước từ hồ Liệt Sơn về cung cấp cho trạm bơm này hút nước lên kênh mới không đảm bảo. Nếu trạm bơm hoạt động hút nước với công suất chỉ cần một ống bơm cũng có thể dẫn đến bể kênh dẫn N2-Liệt Sơn, do tuyến kênh này không chịu được áp lực. Vì thế, sau khi hoàn thành công trình, tiến hành bơm thử thì phải cho công trình dừng bơm.
Khi được hỏi vì sao trước lúc thiết kế trạm bơm có công suất lớn dùng để hút nước từ tuyến kênh dẫn chính không có sự tính toán để thực trạng "kẹt" kênh kéo dài 7 năm. Ông Em giải thích, điều này huyện cũng chỉ nghe báo cáo từ xã lên, chủ đầu tư là Sở, sau khi hoàn thành công trình thì Sở bàn giao thẳng cho xã quản lý. Vừa qua, UBND tỉnh cũng đã tiến hành khảo sát và đã có đề án nâng cấp tuyến kênh dẫn N2-Liệt Sơn để công trình kia có thể hoạt động trở lại sau… một lần bơm thử.
Vậy là chỉ vì tuyến kênh dẫn nước chính N2-Liệt Sơn dẫn nước từ hồ chứa Liệt Sơn về không đủ tải cho trạm bơm hoạt động mà 7 năm qua công trình có vốn đầu tư hàng tỷ đồng bị "đắp chiếu". Trong khi đó, hơn 500 ha ruộng lúa có thể làm 2 vụ tươi tốt nếu có nước của bà con trong vùng thuộc xã Phổ Cường và Phổ Khánh bị bỏ hoang hoặc cầu may vào từng giọt mưa để có thể trồng lúa hoặc hoa màu.
Câu hỏi đặt ra là vì sao, một công trình có vốn đầu tư hàng tỷ đồng, mục đích sử dụng vô cùng lớn lao. Nhưng khi xây dựng lại chỉ khảo sát thiết kế… phần đuôi của nó. Và lại bỏ phí đến 7 năm trời mà không ai nói gì. Cho đến khi một số bà con trong các thôn vì… cản trở đi lại bởi tuyến kênh xây lên chẳng để làm gì, phản ánh lên thì các cơ quan chức năng mới có động thái khảo sát và nâng cấp phần… đầu công trình?
| Kênh bơm N2-Liệt Sơn có kinh phí đầu tư trên 2 tỷ đồng, do Ban quản lý dự án cơ sở hạ tầng nông thôn Quảng Ngãi thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm chủ đầu tư, Công ty cổ phần Xây lắp vật tư kỹ thuật và Công ty cổ phần Xây dựng 25 là hai đơn vị thi công được triển khai cuối năm 2003 đầu năm 2004. Dự kiến sau khi hoàn thành sẽ giúp nhiều hộ nông dân ở đây chủ động được nguồn nước tưới cho gần 500ha lúa 2 vụ, hoa màu cho các nó chạy qua. |
