Sáng 16/1, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã cùng 4 Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Hoàng Trung Hải, Nguyễn Thiện Nhân, Vũ Văn Ninh, chủ trì Hội nghị Chính phủ với các Tập đoàn, Tổng Công ty Nhà nước. Tại hội nghị với sự có mặt của các thành viên Chính phủ, lãnh đạo các Bộ và tất cả lãnh đạo các Tập đoàn, Tổng Công ty Nhà nước, các kết quả kinh doanh trong năm 2012 với những ưu, nhược điểm đã được công bố, đánh giá rút kinh nghiệm.
Đáng chú ý, Thủ tướng nhắc nhở các DN phải công khai, minh bạch, chịu trách nhiệm trước công luận về các thông tin công bố và nỗ lực xóa cảnh “con sâu làm rầu nồi canh”, xóa tiếng xấu “DN Nhà nước là hiệu quả thấp, là tham nhũng, là mất đoàn kết nội bộ”.
Tổng doanh thu, tổng lợi nhuận đều giảm
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp: Năm 2012, tổng doanh thu của các Tập đoàn, Tổng Công ty Nhà nước (TĐ, TCT NN) đạt trên 1.621.000 tỷ đồng, chỉ bằng 92% so với kế hoạch năm. Các TĐ, TCT có doanh thu lớn bao gồm: Dầu khí, Điện lực, Xăng dầu, Viễn thông Quân đội, Bưu chính Viễn thông, Hàng không, Lương thực miền Nam, Dệt may, Cao su... Một số TĐ, TCT doanh thu giảm so với 2011 hoặc không đạt mức kế hoạch là Cà phê, Lương thực miền Bắc, Công nghiệp Than – Khoáng sản.
Trong số này, tổng lợi nhuận trước thuế của các đơn vị đạt 127.510 tỷ đồng, giảm 5% so với 2011. Tỷ suất lợi nhuận/vốn chủ sở hữu bình quân đạt 17,4%. Các TĐ, TCT có lợi nhuận cao vẫn là những cái tên quen thuộc như Dầu khí, Viettel, VNPT, Công nghiệp Cao su, Vinacomin, Dệt may, Cảng Hàng không. Một số có lợi nhuận giảm là Cà phê, Lương thực miền Bắc, Vinacomin. Tổng nộp ngân sách của các đơn vị này là 294.000 tỷ, giảm 12% so với thực hiện năm 2011, trong đó riêng PVN đã nộp 186.300 tỷ đồng, chiếm gần 2/3. Đáng chú ý, với hoạt động sản xuất kinh doanh giảm, năm 2012 đã phát sinh lỗ 2.253 tỷ đồng, tổng số lỗ lũy kế khoảng 17.730 tỷ đồng. Đến hết năm, tổng số vốn chủ sở hữu là 735.293 tỷ đồng, chỉ tăng 1% so với 2011, giảm mạnh so với con số tăng trưởng 9% của năm trước.
Tăng công nợ
Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp cũng cho biết, tổng nợ phải trả của các DNNN là 1.334.903 tỷ đồng. Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu bình quân là 1,82 lần, tăng so với con số 1,77 lần của năm 2011. Tổng tài sản/tổng nợ phải trả là 1,6 lần. Ban Chỉ đạo nhận định nhìn tổng thể, hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu của các TĐ, TCT NN vẫn nằm trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, xét riêng rẽ, một số TĐ, TCT đã vượt giới hạn và cá biệt có nơi vượt rất cao. Hiện nợ nước ngoài của các công ty mẹ TĐ, TCT là 158.865 tỷ đồng, bằng 21,5% tổng nợ phải trả, tăng 11% so với 2011. Một số công ty mẹ có nợ nước ngoài lớn như Tập đoàn Điện lực, TCT Hàng không, TCT Phát triển đường cao tốc.
Xóa tiếng xấu, xóa cảnh “con sâu làm rầu nồi canh”
Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhận định: Các DN Nhà nước đã cơ bản duy trì được sản xuất kinh doanh; giữ việc làm, đảm bảo thu nhập cho người lao động và bảo toàn được vốn Nhà nước. Trong nhiều lĩnh vực có đóng góp không nhỏ của khối DN này. Có thể kể đến vai trò của các Ngân hàng thương mại Nhà nước trong việc hạ lãi suất, tăng trưởng tín dụng vào DN, đặc biệt là vào nông nghiệp, nông thôn; Vai trò đảm bảo điện, than, xăng dầu, lương thực cho đất nước; đảm bảo những cân đối lớn lâu nay vẫn là những mối lo.
Thủ tướng cho rằng, các DN Nhà nước đã vừa góp phần cân đối vĩ mô vừa thúc đẩy tăng trưởng, đầu tư vào hạ tầng. Có một số thành tựu ghi dấu ấn trong năm cũng do các DN Nhà nước thực hiện như Sân bay Phú Quốc đạt chuẩn quốc tế 100% do DN trong nước thực hiện, giàn khoan 90 mét nước, Thủy điện Sơn La hoàn thành sớm 3 năm so với kế hoạch, tiết kiệm được 700 triệu USD tiền điện mỗi năm.
Dù khẳng định những đóng góp của khối DNNN là “rất lớn, không ai có thể phủ nhận”, Thủ tướng vẫn chỉ ra những yếu kém phải nghiêm túc nhìn nhận. Các DN không hoàn thành kế hoạch năm, có chỉ số sản xuất kinh doanh giảm; một số DN kinh doanh lỗ cần nhìn nhận lại vấn đề điều hành. Thứ hai là quản trị doanh nghiệp tuy có tiến bộ nhưng chưa chuyển biến nhiều. Thứ ba là vấn đề tham nhũng.
“Vụ việc ở Vinalines tuy xảy ra từ năm 2007 nhưng vừa qua mới khởi tố đã ảnh hưởng đến hình ảnh của các DNNN. Các chuyên gia, người dân đặt câu hỏi: “Còn Vina nào nữa?”. Suy nghĩ DNNN là đầu tư kém hiệu quả, là lãng phí... còn nặng nề. Mà người dân kêu là đúng. Làm ăn mà thua lỗ như thế, mất tiền tỷ như thế, ai mà không sốt ruột” - Thủ tướng nhận định.
Để dư luận có được nhìn nhận chính xác và khách quan hơn về DNNN, Thủ tướng chỉ đạo phải công khai minh bạch thông tin hơn. “Hiệu quả nói hiệu quả, lỗ nói lỗ, nói rõ nguyên nhân vì sao. Làm cho công khai. Giao cho Chủ tịch, Tổng Giám đốc các DN, sau đó là Bộ chủ quản chịu trách nhiệm công bố thông tin và chịu trách nhiệm trước công luận về thông tin đó; Định kỳ phải đưa lên website, họp báo công bố. Muốn các chuyên gia góp ý đúng để tiếp thu cho tốt hơn, nhân dân, xã hội hiểu đúng các đóng góp của DNNN thì phải công bố thông tin đầy đủ, kịp thời”.
| DN điện, than, xăng dầu phải minh bạch thông tin giá cả Về giá cả những mặt hàng nóng như điện, than cho điện, xăng dầu... Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ kiên định điều hành theo nguyên tắc thị trường. Hiện than cho điện mới bán được bằng 70% giá thành, chi phí định mức xăng dầu đưa vào giá thành mới được 70%... Thủ tướng cho biết, trong năm nay quyết tâm than phải bán đủ giá, xăng dầu điều hành theo nguyên tắc thị trường, Chính phủ không bù lỗ và phấn đấu giữ thuế ở mức 10% để các ngành, nghề kinh doanh hạch toán cho đúng. Để giá xăng dầu thấp đã khuyến khích nhập thiết bị tiêu tốn nhiên liệu. Tuy nhiên, bù lại, các DN sẽ “phải công khai minh bạch giá theo hướng phấn đấu giảm”. Tái cơ cấu, cổ phần hóa DNNN diễn ra chậm Mặc dù đến thời điểm hiện nay, hầu hết các đề án tái cơ cấu của các DNNN đều đã được Chính phủ phê duyệt, tuy nhiên quá trình tái cơ cấu, cổ phần hóa và thoái vốn đầu tư ngoài ngành của các DNNN vẫn diễn ra chậm – theo nhận định của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Cả năm 2012 chúng ta mới cổ phần hóa được 13 doanh nghiệp. Thủ tướng nhận định có cả những nguyên nhân khách quan do thị trường chứng khoán đi xuống; nhưng việc chậm trễ có cả những nguyên nhân chủ quan. Mặt khác, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng nhắc nhở việc thoái vốn khỏi các ngành, nghề kinh doanh khác phải có phương án, có lộ trình thích hợp, “hoang mang bỏ chạy còn gây hậu quả tiêu cực hơn”. |
