Bộ Y tế vừa đề xuất với Chính phủ cho phép nhà thuốc được kê đơn cho F0, bởi việc người dân tự ý sử dụng thuốc tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Đây được coi là đề xuất nới lỏng để người bệnh tiếp cận với thuốc điều trị sớm.
Nhiều F0 từ 65 tuổi trở lên, có bệnh nền, có ít nhất một yếu tố nguy cơ những ngày qua rất khó khăn trong việc mua thuốc Molnupiravir để điều trị trong “thời gian vàng” (trong vòng 5 ngày khi phát hiện có kết quả dương tính).
Việc này đã dẫn đến một số người tìm mua thuốc trôi nổi trên mạng. Trên một số tài khoản của mạng của xã hội rao bán thuốc Molnupiravir do Việt Nam sản xuất có giá cao hơn giá Nhà thuốc Long Châu vài chục nghìn/hộp.
Không phải tới bây giờ “chợ đen” thuốc kháng virus mới rầm rộ mà từ những tháng cuối năm 2021, các loại thuốc kháng virus của Nga, Ấn Độ đã rao bán với cái giá cắt cổ. Có lọ thuốc Molnupiravir 200mg của Ấn Độ rao bán 12 triệu đồng. Gần đây, thuốc này đã hạ nhiệt, song vẫn đắt tới 1,5 triệu tới 3 triệu đồng/lọ.
Sau khi Cục Quản lý Dược cấp phép cho 3 thuốc chứa hoạt chất Molnupiravir của Việt Nam, hệ thống Nhà thuốc Long Châu chính thức bán 2/3 loại thuốc này, nhưng vì phải có đơn của bác sĩ, xác nhận F0 của xã, phường nên nhiều bệnh nhân COVID-19 không đủ điều kiện để mua thuốc, lượng bán ra không nhiều. Vì không mua được thuốc nên nhiều người dân đã tìm đến các nguồn bán thuốc tự do không cần đơn thuốc với giá chênh lệch từ 30.000đ/60.000đ/liều. Theo một bác sĩ, quy định này gây phiền hà cho người dân, và xuất hiện thêm nhiều con “cá mập” trong thị trường chợ đen.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, chợ thuốc online hoạt động rầm rộ, theo quảng cáo rao bán trên mạng thì giá 3 loại thuốc điều trị COVID-19 như Bộ Y tế cấp phép sản xuất trong nước với giá từ 270.000-410.000 đ/liều tùy loại. Có tài khoản trên chợ thuốc online rao bán thuốc Molnupiravir 400mg với giá bán lẻ thuốc này là 280.000 đồng/hộp, đắt hơn 30.000 đồng so với giá ở Nhà thuốc Long Châu. Đặc biệt, tài khoản này còn cho biết, mua bao nhiêu cũng được, nếu mua thuốc với số lượng lớn là 10 hộp, thì giá là 260.000 đồng/hộp; mua 20 hộp sẽ có giá là 250.000 đồng/hộp... Quy định chưa được nới lỏng đã khiến nhiều F0 tìm mua thuốc trên mạng không rõ nguồn gốc, không có hướng dẫn sử dụng, cực kỳ nguy hiểm.
Theo đại diện hệ thống Nhà thuốc Long Châu, họ vẫn đang chờ hướng dẫn nới lỏng điều kiện bán thuốc điều trị COVID-19 của Bộ Y tế. Để người bệnh có thể tiếp cận được thuốc sớm, Nhà thuốc Long Châu yêu cầu người bệnh quay lại clip quá trình test nhanh đến khi có kết quả 2 vạch xác định dương tính thì sẽ bán thuốc. Nếu người nhà đi mua hộ F0 mang theo căn cước công dân của người bệnh.
Theo Bộ Y tế, thuốc Molnupiravir khi được cấp phép lưu hành là thuốc phải kê đơn, người dân chỉ được sử dụng khi có đơn thuốc của bác sĩ, y sĩ. Việc người dân tự ý sử dụng tiềm ẩn nhiều nguy cơ do các tác dụng không mong muốn của thuốc cũng như có thể tạo ra những chủng virus mới. Tại Anh, Mỹ, Nhật và một số nước phê duyệt thuốc Molnupiravir sử dụng khẩn cấp, thuốc này chỉ có thể được kê bởi bác sĩ, y tá đã đăng ký thực hành nâng cao, trợ lý bác sĩ đã được cấp bằng và cấp phép kê đơn theo luật.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay, số lượng bệnh nhân COVID-19 ngày càng tăng cao (chủ yếu là các ca bệnh mức độ nhẹ, trung bình, được điều trị và cách ly tại nhà). Việc mua thuốc kháng virus điều trị COVID – 19 phải có đơn thuốc do bác sĩ, y sĩ kê đơn dẫn đến tình trạng quá tải cho hệ thống và cán bộ y tế, đồng thời bệnh nhân không sớm được tiếp cận với thuốc trong khi thuốc kháng virus điều trị COVID - 19 được chỉ định cho các ca bệnh mức độ nhẹ, trung bình được khuyến cáo sử dụng sớm.
Để đảm bảo việc người bệnh dễ dàng tiếp cận với các thuốc kháng virus điều trị COVID-19 trong bối cảnh số ca mắc COVID-19 tăng cao những ngày gần đây, Bộ Y tế đề xuất, kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ về việc cấp phát thuốc điều trị COVID-19.Với việc cấp phát thuốc điều trị miễn phí giao các địa phương, cơ sở y tế thực hiện mua sắm thuốc điều trị COVID-19 (trong đó có thuốc Molnupiravir đã được cấp phép lưu hành tại Việt Nam) theo quy định để đáp ứng kịp thời nhu cầu điều trị của đơn vị.
Đối với việc người dân tự chi trả, đối tượng áp dụng là tất cả bệnh nhân COVID-19 có nguyện vọng tự chi trả. Cơ sở được bán lẻ thuốc là nhà thuốc, quầy thuốc. Thẩm quyền kê đơn thuốc là người phụ trách chuyên môn về dược tại nhà thuốc, quầy thuốc được phép kê đơn cho bệnh nhân hoặc người mua thuốc kháng virus COVID-19.
Bộ Y tế cũng đề xuất quy định kê đơn cho người bệnh COVID-19, có xác nhận từ cơ sở y tế (bao gồm cơ sở xét nghiệm, cơ sở khám chữa bệnh, trạm y tế) là người bệnh dương tính với SARS-CoV-2 (kể cả xét nghiệm PCR hoặc xét nghiệm test nhanh). Người bệnh tự quay clip quá trình thực hiện test kháng thể tại nhà gửi cho người phụ trách chuyên nhà thuốc, quầy thuốc để chứng minh kết quả test dương tính.
Người phụ trách chuyên môn về dược tại cơ sở bán lẻ thuốc căn cứ vào kết quả xét nghiệm, xác định được ít nhất 1 nguy cơ chuyển nặng của bệnh nhân. Người mua thuốc (hoặc bệnh nhân) phải ký một bản cam kết, trong đó có các thông tin về người bệnh, ngày test, kết quả test, việc sử dụng thuốc theo mẫu, kèm 1 bản sao chứng minh nhân dân/căn cước công dân của người bệnh.
TP Hồ Chí Minh cắt giảm thủ tục để người bệnh tiếp cận thuốc kháng virus sớm 
