Công ty CP Sản xuất kinh doanh vật tư và Thuốc thú y Cần Thơ (trực thuộc Chi cục Thú y TP Cần Thơ) hình thành và tồn tại tại số 7, đường 30-4, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều (Cần Thơ) từ năm 1995 đến nay. Quy mô sản xuất luôn tăng trưởng theo hướng… năm sau cao hơn năm trước trong khi người dân đến cất nhà, sinh sống tại hai khu dân cư (KDC) số 5 và số 9 nằm sát đó ngày càng đông đúc hơn. Không thể sống chung với mùi hôi bốc ra từ cơ sở sản xuất này, hàng trăm hộ dân cho biết đã nhiều lần phản ánh, thế nhưng tình trạng ngày càng nghiêm trọng…
Đóng cửa, bán nhà dời đi nơi khác để "trốn" mùi hôi
Gần 11h trưa 18/11, PV Báo CAND có mặt tại KDC số 9, thuộc Khu vực 4, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều. Chưa đến giờ nghỉ trưa nhưng nhiều nhà đóng cửa im ỉm. Chúng tôi gõ cửa nhà số 9/47. Chủ nhà là ông Phạm Ngọc Huyền - Tổ trưởng Tổ tự quản số 13, cho biết: "Gia đình tôi chuyển đến đây ở từ 9 năm nay. Nhà tôi phải đóng cửa thường xuyên để trốn cái mùi từ cơ sở sản xuất thuốc thú y xộc vào".
Chúng tôi sang KDC số 5 và ghé nhà ông Võ Sắt Thép - Tổ trưởng Tổ dân phố số 12. Ông Thép cho biết, đã có trường hợp không chịu nổi mùi hôi, phải… bán nhà mà đi. Liên tục từ khoảng 5 năm nay, gần như cuộc họp tổ tự quản, họp tiếp xúc đại biểu HĐND, đại biểu Quốc hội, bà con đều có kiến nghị tình trạng này. Lãnh đạo quận từng đến đây và bức xúc chẳng khác bà con, nhưng rốt cuộc, chẳng có chuyển biến gì.
Ông Túy (bìa phải) khẳng định nước thải của cơ sở sản xuất thuốc thú y đều qua hệ thống xử lý chứ không xả thẳng ra hệ thống thoát nước như người dân phản ánh.
"Nhiều người không quen mùi hôi đã bị chảy nước mắt sống, bị hoa mắt, chóng mặt, khó thở, viêm xoang mũi, thậm chí ói mửa,… Ở dưới đất không chịu nổi, chạy lên lầu, ra sân thượng, mùi hôi còn dữ dội hơn… Do hôi quá nên có bà con phải bỏ cả việc ăn uống tại nhà, ra hàng quán xa nơi mình ở để ăn" - một người dân kể.
Trong một lá đơn tập thể với gần 30 chữ ký mà Báo CAND nhận được trước đó, người dân kể một lần sau khi nhận được đơn kêu cứu, ngành chức năng có cử cán bộ xuống kiểm tra, thu mẫu… không khí để kiểm nghiệm nhưng kết quả sau đó kết luận rằng "ô nhiễm trong mức cho phép". Tập thể hộ dân khẳng định, kết quả này không phản ánh đúng bản chất của tình trạng ô nhiễm bởi mấy ngày trước khi cán bộ xuống lấy mẫu, cơ sở đã chủ động tạm ngừng hoạt động.
Khi người dân nghi ngờ khả năng lộ kế hoạch kiểm tra thì một cán bộ cho biết theo nguyên tắc, muốn kiểm tra một DN, dù đó là DN đang gây ô nhiễm, gây bức xúc cho dân, phía đoàn kiểm tra vẫn phải báo cho DN biết trước ít nhất là 1 tuần. "Nếu vẫn cứng nhắc với cách làm này, bỏ qua yếu tố bí mật, bất ngờ, và đặc biệt không đứng về phía người dân, cán bộ của ngành chức năng sẽ không bao giờ bắt quả tang được DN gây ô nhiễm" - người dân bức xúc.
Sẽ di dời (?!)
Sáng 18/11, PV Báo CAND cũng đã có cuộc làm việc với lãnh đạo Chi cục Thú y TP Cần Thơ. Trước nhiều nội dung bức xúc của bà con tại hai KDC số 5 và số 9, ông Lê Quốc Túy - Phó Chi cục trưởng, kiêm Phó Giám đốc Công ty CP Sản xuất - kinh doanh vật tư và Thuốc thú y (trực thuộc Chi cục) tỏ ra không chấp nhận một số nội dung mà người dân phản ánh trong đơn nhưng lãnh đạo công ty thừa nhận quá trình sản xuất, chuyện gây ảnh hưởng ra môi trường xung quanh là không thể tránh khỏi nhưng công ty luôn tìm cách cải thiện, để không làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của bà con...
Về lâu dài, lãnh đạo Chi cục Thú y cho biết sẽ tiến hành di dời nhà máy sản xuất thuốc ra khỏi vị trí hiện nay. Cho chúng tôi xem bản hợp đồng với Công ty Xây dựng hạ tầng KCN Cần Thơ, ông Túy cho biết, đơn vị dự kiến thuê 2ha đất tại KCN Hưng Phú I. Tuy nhiên, sau khi ký hợp đồng đến nay đã hơn 2 năm, công ty vẫn chưa nhận được mặt bằng nên dự án nhà máy sản xuất thuốc thú y trị giá khoảng 150 tỷ đồng vẫn còn nằm trên giấy.
Theo chúng tôi, chuyện di dời cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi môi trường KDC tại khu vực trung tâm rất cần sự can thiệp khẩn trương của chính quyền thành phố. Bởi nếu không, doanh nghiệp cứ vịn vào cớ "chưa dời do chưa có mặt bằng". Và hàng trăm hộ dân lại tiếp tục phải sống chung với ô nhiễm