Nhưng lý do cơ bản là cơ quan quản lý đã không chủ động được vấn đề cung ứng vaccin để phục vụ nhân dân vào mùa dịch, để khuyến cáo và phê duyệt cho nhập khẩu kịp thời. Vì thế, đúng vào thời điểm dịch rộ lên thì những ngày qua, nhiều điểm tiêm chủng dịch vụ đều thông báo không còn vaccin phòng bệnh thủy đậu, rubela, quai bị, cúm, vaccin “5 trong 1” và “6 trong 1” do chưa kịp bổ sung. Tuy nhiên, các cơ sở cũng không biết khi nào mới có, nhất là vaccin thủy đậu.
Theo Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), việc khan hiếm vaccin là do có 4 vaccin phòng bệnh thủy đậu đã được cấp số đăng ký lưu hành tại Việt Nam, trong đó có số đăng ký đã hết hiệu lực. Thế nhưng, thực tế, không chỉ vaccin thủy đậu, mà cả vaccin phòng cúm mùa cho trẻ em, vaccin tổng hợp phòng các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, các bệnh do Hib và viêm gan B… cũng hết. Đến cả Trung tâm Tiêm chủng dịch vụ thuộc Viện Vệ sinh dịch tễ TW, đơn vị chủ trì chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ còn thông báo hết vaccin.
Đây là điều rất cần được cảnh báo vì không phải là lần đầu tiên tình trạng thiếu hụt vaccin vào đúng mùa dịch xảy ra. Và chỉ khi xảy ra tình trạng thiếu vaccin phòng bệnh ở mức nghiêm trọng, Cục Quản lý dược mới lại có văn bản đề nghị cho nhập khẩu khẩn vaccin thiếu hụt. Mới đây, sau khi việc thiếu vaccin thủy đậu xảy ra khi mà bệnh này đã phổ biến, Cục Quản lý dược mới duyệt khẩn cấp để nhập 77.600 liều vaccin thủy đậu. Song, đến nay, nhiều điểm tiêm chủng của các thành phố lớn vẫn chưa có. Đây là lý do khiến một số cơ sở tiêm phòng dịch vụ đã tăng giá cao gấp 2-3 lần giá bình thường.
Bên cạnh việc người dân đổ xô đi tiêm phòng sau khi dịch bệnh đã xảy ra, tạo ra lượng cầu tăng, thì việc khan hiếm một số vaccin là do nhà nhập khẩu không chủ động trong việc lập dự trù để bảo đảm đáp ứng vaccin phòng bệnh. Đặc biệt là Cục Quản lý dược - cơ quan quản lý Nhà nước - cũng không có khuyến cáo cần thiết có tính dự báo, hơn nữa, cũng chưa khẩn trương khi xét duyệt hồ sơ đăng ký nhập khẩu các loại vaccin đang có nhu cầu sử dụng cao.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết, đợi đến khi dịch bệnh bùng phát mới đi tiêm phòng thì hiệu quả không cao, mà tiêm phòng trước thì khả năng phòng bệnh mới cao. Còn khi có dịch, cơ thể đã nhiễm virus thì dù có tiêm vaccin vẫn khó phòng được bệnh