Có nên "hạ giải" tòa nhà Cục Tác chiến trong khu Hoàng thành Thăng Long?

Trong buổi công bố những kết quả khảo cổ mới nhất của năm 2022 tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long vào ngày 22/11, PGS.TS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã đề xuất hạ giải nhà Cục Tác chiến (không không bao gồm Hầm Chỉ huy tác chiến T1) trong Hoàng thành Thăng Long.

Nhà Cục Tác chiến (Bộ Tổng Tham mưu của Quân đội Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ) nằm trong khuôn viên Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội. Hiện nay, nhà Cục Tác chiến chia đôi quảng trường trước cửa nền điện Kính Thiên đến Đoan Môn làm hai khu vực. Trước đó, nhiều nhà khoa học và Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội đã đề xuất di dời nhà Cục Tác chiến nhằm tái tạo lại trục chính tâm từ điện Kính Thiên đến Đoan Môn và tạo một quảng trường lớn trước nền điện Kính Thiên để phục vụ tổ chức các sự kiện lớn.

Đề nghị nói trên đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng ý. Theo đó, nhà Cục Tác chiến được di dời về vị trí mới - nhà N2B để hoàn trả không gian Điện Kính Thiên. Tuy nhiên, Bộ yêu cầu, việc di dời này phải đảm bảo giữ nguyên kiến trúc của tòa nhà. Đến nay, nhiều nhà khoa học cho là yêu cầu này của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch không khả thi.

Đề xuất hạ giải nhà Cục Tác chiến trong khu Di sản Hoàng thành Thăng Long -0
Hố thám sát trong nền nhà Cục Tác chiến.

Trong khi việc di dời nhà Cục Tác chiến chưa được thực hiện, năm 2022, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục cho phép Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học tiến hành khai quật thăm dò tại khu vực phía Đông - Bắc di tích nền Điện Kính Thiên thuộc Hoàng thành Thăng Long. Khu vực khai quật có tổng diện tích gần 1.000m2, trong đó một phần diện tích khai quật nằm trong lòng nhà Cục Tác chiến.

 Theo kết quả đợt khai quật khảo cổ được công bố ngày 22/11, từ một số hố thám sát nằm trong nhà Cục Tác chiến, các nhà khoa học đã có một số phát hiện mới, quan trọng về cấm thành Thăng Long như: Ngự Đạo thời Lê Sơ được lát bằng gạch vuông đỏ cỡ lớn; bên cạnh Ngự Đạo có thêm một lối đi phụ ở phía Đông bằng gạch lát nghiêng và lối đi này trùng khớp vào cửa phụ phía Đông của cửa Đoan Môn.

Đề xuất hạ giải nhà Cục Tác chiến trong khu Di sản Hoàng thành Thăng Long -0
PGS.TS Tống Trung Tín - người phụ trách đợt khai quật khảo cổ giới thiệu các dấu tích mới phát hiện về cấm thành Thăng Long.

Hố thám sát ở giữa lòng nhà xuất lộ hàng gạch bó 2 lớp chạy theo chiều Đông – Tây có khả năng là hàng gạch bó nền ngăn sân Đại Triều làm 2 cấp khác nhau.

Theo các nhà khoa học thì các phát hiện nói trên cần được nghiên cứu thêm, từ đó nhằm làm sáng rõ hơn về cấm thành Thăng Long, nhất là khu chính Điện Kính Thiên – trung tâm quyền lực của nhiều triều đại phong kiến, hiện đang được đề xuất phục dựng tại Hoàng thành.

Dịp này, PGS.TS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã nêu đề xuất hạ giải nhà Cục Tác chiến. Tòa nhà được hạ giải không bao gồm Hầm Chỉ huy tác chiến T1 – khu vực hiện vẫn đang được khai thác, phục vụ khách tham quan. Theo ông Cường, việc hạ giải nhà Cục Tác chiến là cần thiết nhằm hoàn trả lại không gian Điện Kính Thiên. Việc hạ giải tòa nhà này hoàn toàn không làm thay đổi giá trị nổi bật toàn cầu của di sản Hoàng thành Thăng Long vì tòa nhà không biểu trưng cho quyền lực Đông Dương thuộc Pháp và tòa nhà được suy đoán là trại lính thời Pháp.

Đề xuất hạ giải nhà Cục Tác chiến trong khu Di sản Hoàng thành Thăng Long -0
Dấu tích được cho là cống ngầm thời nhà Lý.

Trong khi đó, TS Phạm Lê Huy (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) lại cho rằng, việc hạ giải tòa nhà cần phải cân nhắc rất kỹ vì đây cũng là di tích của một thời kỳ lịch sử đất nước và cũng nằm trong khu vực cần được bảo tồn.

TS Lê Thị Minh Lý, nguyên Cục trưởng Cục Di sản văn hóa cũng chia sẻ: Trong quá trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản, nhiều khi chúng ta phải lựa chọn, không thể bảo tồn tất cả. Việc hạ giải hay không bảo tồn nhà Cục Tác chiến là câu chuyện cân bằng giữa bảo tồn và phát triển. Trước lúc quyết định, Ban tổ chức cần phải đánh giá thật kỹ.

Theo TS Lê Thị Minh Lý, nếu bảo tồn tòa nhà mà khiến chúng ta không tìm được những nội dung quan trọng khác của di sản đang nằm sâu trong lòng đất thì sẽ có lỗi với di sản. Trong khi đó, việc mở rộng nghiên cứu di sản Hoàng thành Thăng Long cũng phù hợp với khuyến nghị của UNESCO. Nhưng muốn hạ giải tòa nhà Cục Tác chiến – một phần di tích đang hiện hữu trong khu di sản, thì Trung tâm Bảo tồn Di sản Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội cũng cần đủ cơ sở để thuyết phục được UNESCO và trước đó cần công bố rộng rãi để có ý kiến nhiều chiều.

PGS.TS Tống Trung Tín – người phụ trách đợt khai quật khảo cổ năm 2022 cho biết, khu vực khai quật lần này nằm ở trung tâm sân Đại Triều (sân Đan Trì, sân Kính Thiên, nơi thiết triều). Hố khai quật nằm ở khoảng giữa nền điện Kính Thiên và di tích Đoan Môn. Kết quả khai quật tiếp tục làm phát lộ dấu tích kiến trúc của các thời kỳ Lý, Trần, Lê sơ, Lê Trung hưng, Nguyễn. Ngoài các dấu tích sân Đan Trì đường Ngự Đạo thời Lê sơ và Lê Trung hưng, trong đó có dấu tích phát hiện ở các hố thám sát trong nền nhà Cục Tác chiến, các nhà khoa học còn tìm thấy các dấu tích làm sáng tỏ hơn kiến trúc thời Lý, Trần, có thể góp phần quan trọng trong phục dựng Điện Kính Thiên.

Đó là dấu tích bức tường lớn chạy theo chiều Đông Tây với nhiều lần cải tạo mở rộng. Bức tường này có thể bao quanh khu vực tương đối lớn và có nhiều kiến trúc quan trọng vì thế người xưa đã mở nhiều cống nước đi qua chân tường đổ vào đường nước lớn. Đáy cống được làm bằng đá phiến có đục 2 lỗ vuông có thể được dùng để cài song sắt chống đột nhập. Ngoài ra còn có dấu tích móng cột kiến trúc còn nguyên chân tảng đá hoa sen, nền lát gạch vuông còn lại khá nguyên vẹn…

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

Bãi biển Soi Sim (Quảng Ninh) vừa trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách Corona Beach 100 năm 2026 - bảng xếp hạng những bãi biển đẹp nhất thế giới. Được ví như “viên ngọc bích tĩnh lặng giữa lòng vịnh Hạ Long”, Soi Sim gây ấn tượng nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái được bảo tồn và trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trước những tác động mạnh mẽ của không gian mạng đối với đời sống tư tưởng, văn hóa và nhận thức xã hội, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng bằng những phương thức phù hợp với thời đại số.

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc xây dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng CAND không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chính trị, lý luận hay báo chí truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học nghệ thuật.

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Ngày 27/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một đơn vị về hành vi tổ chức cuộc thi "Hoa khôi Di sản quốc gia 2026” khi chưa được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền văn bản chấp thuận.

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

“Chúng ta luôn khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất là sức mạnh của nhân dân, sức sáng tạo lớn nhất cũng là sức sáng tạo của nhân dân. Khi hàng triệu câu chuyện tích cực được chia sẻ và lan tỏa đồng thời, chúng ta không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước, mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận, nâng cao uy tín quốc gia và chủ động đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc về Việt Nam trên môi trường quốc tế”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ nhấn mạnh trong buổi phát động giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam 2026".

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.