Có một Việt Bắc giữa lòng Tây Nguyên

Việt Bắc luôn là nỗi khắc khoải, nhớ thương của nhiều người rời xa quê hương lập nghiệp ở vùng đất mới. Bởi lẽ đó, từ nhiều năm nay, khi Tháng Giêng về, cộng đồng các dân tộc Việt Bắc lại tổ chức lễ hội Việt Bắc giữa núi rừng Tây Nguyên. 

1. Năm nay, Lễ hội văn hóa dân gian Việt Bắc được tổ chức tại xã Cư ÊWi, huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk. Từ sáng sớm, tiếng nhạc hội đã tưng bừng khắp núi rừng. Bên trong không gian của lễ hội, đội văn nghệ của các thôn buôn đại diện cho các dân tộc Việt Bắc như Thái, Tày, Nùng, Mường... xúng xính trong những bộ trang phục đặc trưng của đồng bào mình. Bên cạnh đó là đội ẩm thực cũng không kém phần náo nhiệt. Các lò quay heo, vịt quay, bếp cơm lam, nấu bánh chưng nóng rực giữa cái rét mướt của màn sương sớm mai.

Có một Việt Bắc giữa lòng Tây Nguyên -0
Biểu diễn hát Then, đàn Tính tại lễ hội.

Dù tuổi cao, sức khỏe yếu nhưng bà Nông Thị Vì, 68 tuổi, ngụ xã Ea Tam, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk đã có mặt từ rất sớm. Nhà cách địa điểm tổ chức lễ hội gần 100 cây số, bà được con trai chở xe máy về từ chiều hôm trước. Hai mẹ con ở nhờ nhà người quen trong xã Cư ÊWi. Sáng nay, bà Vì vận bộ áo dài nhuộm chàm thuần túy, mang đậm đặc trưng trang phục của người Tày. Nhìn bà vẫn còn đầy đủ nét đẹp của người phụ nữ dân tộc Tày, vừa lam lũ chịu thương chịu khó lại thuần khiết, trong sáng và đầy lòng vị tha.  

Bà Vì cười suốt, lòng phấn khởi, xốn xang vì ở đây gặp được nhiều đồng hương quê Cao Bằng, lại được nghe giai điệu Then bên tiếng đàn tính thân thương mà rất lâu rồi bà chưa nghe lại. Bà kể, thời con gái, được mẹ dạy hát Then, được bố truyền đàn tính. Những dịp xuân về, bà đều tham gia biểu diễn trong làng. Năm 1985, gia đình bà chuyển vào Tây Nguyên lập nghiệp, nỗi nhớ điệu Then, đàn tính luôn da diết thổn thức trong lòng. Đặc biệt, mỗi dịp Tết về hoặc ngày lễ hội lớn, bà mong mỏi được tham gia, được biểu diễn làn điệu dân tộc mình. Năm nay, bệnh xương khớp tái phát, đầu gối sưng vù gây khó khăn trong việc đi lại nhưng bà vẫn một mực đòi con cháu chở đi xem lễ hội.

Không chỉ bà Vì ở xa về, còn có bà Nông Thị Mình (72 tuổi, ở huyện Krông Ana), bà Nông Thị Mê (70 tuổi, huyện Krông Bông)... và nhiều cụ ông cụ bà khác vì còn da diết với truyền thống văn hóa quê hương mà lặn lội về thăm, hội ngộ cuộc vui anh em Việt Bắc trên đất Tây Nguyên.

Có một Việt Bắc giữa lòng Tây Nguyên -0
Cuộc thi ẩm thực mang phong vị Việt Bắc.

Gia đình bà Mình có 3 chị em gái thì cả 3 đều biết hát Then, chơi đàn tính. Di cư vào vùng đất mới, những năm đầu tiên, gia đình bà Mình ở sâu trong rừng làm rẫy, trồng lúa. Hai em gái mỗi người ở một vùng đất, cách xa nhau mấy quả đồi, vài con suối. “Một năm chúng tôi đi thăm nhau một lần trong dịp giỗ ông bà. Chỉ những lần hội ngộ hiếm hoi như thế chúng tôi mới nhắc lại điệu hát, tiếng đàn, hồi ức về năm tháng xa xưa mà thèm, mà tủi. Bây giờ kinh tế tạm ổn, các con đón ra ngoài ở, đường sá đi lại dễ dàng thì tuổi đã “gần đất xa trời”, chúng tôi không còn đủ minh mẫn để hát múa nữa nhưng vẫn còn tình yêu sâu nặng với làn điệu dân ca của người Tày”, bà Mình cười, kể chuyện.

Điệu Then, đàn tính là một trong những tiết mục đặc sắc của lễ hội năm nay. Giai điệu Then sâu lắng, có sức truyền cảm, lay động lòng người. Âm thanh đàn tính - nhạc cụ chính được sử dụng trong hát Then mượt mà, rạo rực, tạo nên hồn dân ca, dân vũ đặc sắc. Với những giá trị nghệ thuật độc đáo của mình, Then đã góp phần hun đúc tâm hồn, tình cảm và ý chí, khát vọng vươn lên, xây đắp cuộc sống ấm no, hạnh phúc của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái, được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Năm 2019 “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam" chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. 

2. Một trò chơi không kém phần kịch tính và vui nhộn trong lễ hội phải kể đến là ném còn. Trở về xã Cư ÊWi từ 2 ngày trước, anh Đinh Văn Hiền, 35 tuổi, quê Mộc Châu, Sơn La, hiện ngụ xã Ea Kuêh, huyện Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk háo hức tham gia trò chơi ném còn. Anh Hiền kể, trò chơi gắn với tuổi thơ của anh ở núi rừng Tây Bắc. Tròn 10 năm từ ngày xa quê, anh chưa có cơ hội được chơi nên năm nay quyết tâm trở về lễ hội để tham gia. Những trái còn không ngừng được tung lên, xoáy vào vòng tròn cao vút trên cây nêu, cuốn hút hàng trăm cặp mắt hướng lên trời. Mọi cung bậc cảm xúc được dồn nén và vỡ òa vui sướng khi quả còn lọt qua vòng tròn tâm đạo.

Có một Việt Bắc giữa lòng Tây Nguyên -0
Niềm vui của những phụ nữ dân tộc Tày khi được trở về tham dự lễ hội.

Dù mắt đã mờ nhưng ông Hoàng Văn Ninh, 77 tuổi, ngụ huyện Ea Ka, vẫn say sưa xem nam thanh nữ tú thi ném còn trong tiếng vỗ tay cổ vũ náo nhiệt của dân làng. Tuổi tác và thời gian có thể lấy đi của ông nhiều thứ, nhưng ký ức về những mùa xuân trên bản làng Yên Bái quê hương vẫn còn vẹn nguyên trong ông. Trong từng câu khắp, điệu xòe, ánh mắt giao duyên đều ngời sáng cất lên những cồn cào, day dứt cùng nỗi nhớ cháy bỏng về thời trai trẻ. Các trò chơi dân gian như: Đẩy gậy, kéo co, lẩy cỏ, hội thi ẩm thực, cắm trại... đã kéo ông Ninh về lại thời thanh xuân sôi nổi của mình. “Tuổi trẻ của tôi gắn liền với những mùa xuân lễ hội ở Tây Bắc. Cứ tháng Giêng về, trai tráng ở khắp bản làng lại xuống chợ huyện tham gia các trò chơi dân gian. Chúng tôi say sưa chơi có khi quên mất thời gian trở về nhà. Chúng tôi kiếm được vợ cũng từ những mùa lễ hội dân gian này”, ông Ninh vui sướng kể.

Có một Việt Bắc giữa lòng Tây Nguyên -0
Cán bộ chiến sĩ Công an làm nhiệm vụ phân luồng giao thông dịp lễ hội.

Sinh sống ở vùng đất mới, cách xa quê hương Yên Bái hàng ngàn cây số, những người già như ông Ninh ít có cơ hội về thăm quê hương nên mùa lễ hội Tây Bắc được tổ chức tại Tây Nguyên lần nào ông Ninh cũng về dự. Những năm trước, xã Ea Tam, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk là địa phương tổ chức lễ hội văn hóa dân gian Việt Bắc, bà con các dân tộc Tây Bắc kéo về dự đông vui như trẩy hội. Với 81% dân số là người dân tộc Tày, Nùng, Ea Tam được mệnh danh là Việt Bắc thu nhỏ trên vùng đất Tây Nguyên, nơi hội tụ nhiều nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số vùng núi phía Bắc.

Lễ hội mở màn bằng nghi lễ “cúng Nàng Hai” vào dịp rằm tháng Giêng, vì theo tín ngưỡng dân gian dân tộc Tày trên cung trăng có Mẹ Trăng và 12 nàng tiên - con gái của mẹ. Mẹ cùng các nàng hằng năm chăm lo, bảo vệ mùa màng cho dân, giúp trần gian trong công việc làm ăn sinh sống.

Có một Việt Bắc giữa lòng Tây Nguyên -0
Nhiều cụ già đến từ rất sớm tham gia lễ hội.

Lễ hội còn là dịp để đồng bào các dân tộc Việt Bắc đang sinh sống từ khắp mọi nơi trở về gặp nhau, uống với nhau chén rượu ngày xuân, kể cho nhau nghe chuyện mưu sinh lập nghiệp ở xứ người. Ông Ninh hạnh phúc khi gặp lại vài người bạn thiếu thời, tất cả đều đã chân yếu tay run, cuộc hội ngộ vì thế càng thêm ý nghĩa.

Ông Nguyễn Quốc Việt, Chủ tịch UBND xã Cư ÊWi, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội văn hóa dân gian Việt Bắc năm 2023 cho biết: “Vào dịp đầu xuân năm mới, nhằm gìn giữ và lưu truyền bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc mình, hằng năm xã tổ chức lễ hội văn hóa dân gian Việt Bắc nhằm tạo điều kiện cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn xã Cư ÊWi được tham gia giao lưu học hỏi các giá trị truyền thống, nhằm thắt chặt tinh thần khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn xã và các dân tộc anh em tại thôn buôn lân cận.

Lễ hội diễn ra trong 3 ngày (từ ngày 10 đến hết ngày 12 tháng Giêng) với các tiết mục văn hóa nghệ thuật như: Hát Then, đàn tính của dân tộc Tày, Sình ca của dân tộc Cao Lan, Soọng cô của dân tộc Sán Dìu... cùng các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa Việt Bắc.

Ngọc Hoa

Các tin khác

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.

Thao túng doanh số để leo hạng trên sàn thương mại điện tử

Thao túng doanh số để leo hạng trên sàn thương mại điện tử

Chỉ với vài trăm nghìn đồng, các gian hàng trên sàn thương mại điện tử có thể mua dịch vụ "buff đơn” (sử dụng các biện pháp để làm gia tăng số lượng đơn hàng hiển thị), hàng loạt đánh giá 5 sao và nhanh chóng xuất hiện trong nhóm "bán chạy". Điều tra của phóng viên cho thấy phía sau những con số tưởng như phản ánh uy tín là cả một thị trường dịch vụ thao túng thuật toán, tiềm ẩn nguy cơ đánh lừa người tiêu dùng và làm méo mó môi trường cạnh tranh.

Đưa tiện ích số đến với người dân vùng phên giậu

Đưa tiện ích số đến với người dân vùng phên giậu

Địa hình chia cắt, giao thông cách trở, hạ tầng viễn thông còn nhiều hạn chế cùng những nét văn hóa đặc thù của đồng bào khiến hành trình triển khai Đề án 06 tại xã biên giới Keng Đu, tỉnh Nghệ An gặp không ít khó khăn. Thế nhưng, bằng sự kiên trì bám bản, bám dân và cách làm linh hoạt, cán bộ công an xã đã và đang từng bước đưa những tiện ích số đến với đồng bào nơi miền biên viễn.

Đổi mới tuyên truyền từ Công an cơ sở

Đổi mới tuyên truyền từ Công an cơ sở

Không còn là những văn bản tuyên truyền khô cứng, không còn là những buổi tuyên truyền tập trung, nhiều công an xã, phường của tỉnh Bắc Ninh đang đẩy mạnh làm những clip ngắn để đưa pháp luật đến gần với người dân hơn. Những clip tự quay, dựng hình ảnh, thậm chí diễn xuất chính là những cán bộ, chiến sĩ, người dân địa phương đã thực sự tạo ấn tượng mạnh và hiệu quả không kém phần những ê-kíp sản xuất chuyên nghiệp.

Cạm bẫy mang tên “bút tiêm giảm cân”

Cạm bẫy mang tên “bút tiêm giảm cân”

Chỉ cần vài thao tác trên mạng xã hội, người có nhu cầu giảm cân có thể dễ dàng tìm thấy hàng loạt lời mời chào về “bút tiêm giảm cân” với những quảng cáo hấp dẫn như giảm cân nhanh, không cần ăn kiêng, không cần tập luyện. Đằng sau những lời quảng cáo “thần tốc” ấy là những biến chứng khôn lường mà người mua, người sử dụng không lường trước được.

Hệ lụy khôn lường từ phonefarm

Hệ lụy khôn lường từ phonefarm

Chỉ cần vài phút tìm kiếm trên Facebook, Telegram hay các diễn đàn MMO, người dùng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt hội nhóm công khai rao bán box phonefarm, chia sẻ kinh nghiệm vận hành trại điện thoại, cung cấp phần mềm nuôi tài khoản, bán proxy, SIM và dịch vụ tăng tương tác… Điều đáng lo ngại là đằng sau đó là những hệ lụy khôn lường như tạo tương tác ảo, thao túng dư luận và tiếp tay cho nhiều hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Gần dân bằng những clip tuyên truyền “triệu view”

Gần dân bằng những clip tuyên truyền “triệu view”

Không còn những bài tuyên truyền khô cứng hay các buổi phổ biến pháp luật chỉ gói gọn trong hội trường, Công an xã Dân Hòa (Hà Nội) đang tạo dấu ấn bằng hàng loạt video ngắn trên các nền tảng số. Với cách thể hiện gần gũi, dí dỏm nhưng vẫn truyền tải đầy đủ thông điệp pháp luật, những clip chỉ dài chưa đến 1 phút đang giúp kiến thức pháp luật lan tỏa mạnh mẽ tới người dân, đặc biệt là giới trẻ.

“Bảo mẫu” của rùa biển

“Bảo mẫu” của rùa biển

Những đêm biển lặng, họ nằm trên cát ngắm dải ngân hà, ánh trăng trên mặt nước, nghe tiếng gió, tiếng thở của các rùa mẹ. Và, mỗi sớm mai, khi ánh mặt trời rọi xuống bãi biển dài cong mình theo con sóng, những chú rùa con ưỡn mình bò về phía biển, bắt đầu hành trình sinh tồn. Tất cả cảm giác ấy trở thành tình yêu với rùa, thôi thúc và níu giữ những con người từ khắp mọi miền trở về biển để làm “bảo mẫu” của rùa.

Cho thuê tài khoản bán hàng online: Tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế?

Cho thuê tài khoản bán hàng online: Tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế?

Chỉ cần bỏ ra vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, bất kỳ ai cũng có thể thuê hoặc mua một tài khoản Shopee, TikTok Shop đã xác minh danh tính để mở gian hàng mà không cần lộ diện. Đằng sau những giao dịch tưởng như vô hại này là một "thị trường ngầm" đang phát triển, trở thành mắt xích giúp các đối tượng kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc và trốn tránh nghĩa vụ thuế, đồng thời gây nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc truy vết, xử lý vi phạm.

Sê Băng Hiêng - dòng sông nghĩa tình với người lính

Sê Băng Hiêng - dòng sông nghĩa tình với người lính

Dòng Sê Băng Hiêng lặng lẽ chảy giữa đại ngàn Trường Sơn, uốn mình qua những bản làng Vân Kiều vùng biên Hướng Lập - Quảng Trị rồi ngược vào đất bạn Lào. Hai bên dòng sông ấy từng là một trong những tọa độ lửa khốc liệt nhất trên tuyến Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Bom đạn đã lùi vào quá khứ. Dòng Sê Băng Hiêng vẫn lặng lẽ chảy giữa đại ngàn và chứng kiến những cuộc trở về...

Tìm ba mẹ trong ký ức đồng đội

Tìm ba mẹ trong ký ức đồng đội

Hơn nửa thế kỷ, người con trai vẫn mòn mỏi tìm kiếm hình bóng ba mẹ qua ký ức rời rạc thời thơ ấu, những lá thư, dòng nhật ký và lời kể của đồng đội cũ. Suốt 70 năm cuộc đời, đó gần như là nơi duy nhất ông có thể gặp lại ba mẹ của mình...

Những ký ức từ “tọa độ lửa” Hàm Rồng

Những ký ức từ “tọa độ lửa” Hàm Rồng

Đi qua 2 cuộc chiến tranh phá hoại khốc liệt của đế quốc Mỹ, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Thanh Hóa đã kiên cường bám trụ giữa mưa bom bão đạn, viết nên những trang sử vàng chói lọi của một đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ngọn lửa quả cảm và tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của thế hệ cha anh đi trước vẫn luôn được gìn giữ, trở thành điểm tựa vững chắc để các thế hệ chiến sĩ hôm nay viết tiếp những chiến công giữa thời bình.

Những người lính ngược dòng thác lũ

Những người lính ngược dòng thác lũ

Giữa dòng nước lũ cuồn cuộn ở xã Mường Than (Lai Châu), hình ảnh Hạ sĩ Vàng Văn Tình, chiến sĩ Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh Lai Châu, cõng bé gái vượt qua dòng nước dữ đã chạm đến trái tim của hàng triệu người sau khi bức ảnh được đăng tải trên mạng xã hội. Nhưng đó chỉ là một trong hàng chục cuộc cứu người của cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trong trận lũ quét kinh hoàng hôm ấy…

Giấc mơ truyền cảm hứng của nữ đại úy chinh phục học bổng Chính phủ Australia

Giấc mơ truyền cảm hứng của nữ đại úy chinh phục học bổng Chính phủ Australia

Từ cán bộ Công an cơ sở, Đại úy Lê Thị Thủy Tiên đã trở thành đại diện duy nhất của Bộ Công an giành học bổng toàn phần Chính phủ Australia. Trên hành trình đến với Đại học Melbourne, nữ Đại úy quê Hà Tĩnh không chỉ khẳng định mình mà còn ấp ủ giấc mơ truyền cảm hứng cho tất cả những ai đang có khát vọng học tập và hội nhập quốc tế để thay đổi chính mình.

Bước đi dài hơi cho hàng Made in Vietnam”

Bước đi dài hơi cho hàng Made in Vietnam”

Khẳng định bản sắc Việt không đồng nghĩa với việc mọi nguyên liệu đều phải được sản xuất trong nước. Trong dòng chảy của chuỗi cung ứng toàn cầu, điều tạo nên sức cạnh tranh của sản phẩm Việt là khả năng làm chủ sáng tạo, kết nối nguồn lực và không ngừng nâng cao năng lực của các làng nghề.

Rộ chiêu lừa đặt cọc thuê phòng nghỉ dưỡng

Rộ chiêu lừa đặt cọc thuê phòng nghỉ dưỡng

Chỉ cần 1 cú click chuột, người thuê có thể tiếp cận hàng nghìn tin đăng phòng trọ, căn hộ, homestay trên mạng xã hội. Nhưng phía sau "ma trận" hội nhóm sôi động ấy là những chiêu trò lừa đảo đặt cọc ngày càng tinh vi, khiến nhiều người mất tiền và lộ thông tin cá nhân.

Kỷ vật đi B - chứng nhân một thời hoa lửa

Kỷ vật đi B - chứng nhân một thời hoa lửa

Những lá đơn tình nguyện viết bằng máu, những sơ yếu lý lịch, học bạ, quyết định điều động, thậm chí cả sổ tiết kiệm, hàng chục cây vàng… Mỗi kỷ vật được được trưng bày tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước là một câu chuyện cảm động về cán bộ đi B sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì độc lập dân tộc.