Có một làng miền Nam trên quê hương Quảng Bình

Đầu những năm 60 của thế kỷ XX, tại Lệ Ninh, Lệ Thuỷ, Quảng Bình, hơn 1.000 con em của 27 tỉnh, thành miền Nam đã thành lập nên liên đoàn sản xuất miền Nam. Sau đó, Lệ Ninh chính là nơi đón các thương binh từ các trại thương binh trở về; đồng thời là nơi tập trung quân nhu, cán bộ chiến sĩ vào Nam chiến đấu.

Cũng từ mảnh đất này hàng trăm con em đã trở lại miền Nam chiến đấu cho đến ngày đất nước toàn thắng. Hoà bình, với suy nghĩ "Việt Nam đâu cũng là nhà", con em miền Nam ở Lệ Ninh đã lập nên một thị trấn trù phú trên vùng đất cát Quảng Bình.

Có sức người biến sỏi đá thành cơm

Bước sang những năm 60 của thế kỷ XX, với khí thế hồ hởi xây dựng Chủ nghĩa xã hội trên toàn miền Bắc, hơn 1.000 đoàn viên, thanh niên ở các đơn vị sản xuất miền Nam được huy động về vùng đồi núi Lệ Ninh, Lệ Thuỷ phát huy sức trẻ lao động, sản xuất. Bên ấm nước chè nóng của những ngày cuối xuân, đầu hạ, ông Phạm Đình Khương, người vinh dự vừa nhận Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng hào sảng kể về những tháng năm "vừa chiến đấu, vừa sản xuất" trên vùng đất Lệ Ninh: Quê ở Bình Sơn, Quảng Ngãi, sau nhiều năm quần nhau với giặc, ông Khương bị thương và được đưa ra Bắc năm 1954.

Tháng 7/1958, ông Khương được điều động về Lệ Ninh cùng nhiều đồng chí miền Nam khác khai hoang, lập địa bàn, làm hậu cứ chuẩn bị chờ lệnh của cấp trên vào Nam chiến đấu. Bấy giờ Lệ Ninh là vùng đất nằm lọt thỏm giữa chốn thâm u của núi rừng. Nhiều đêm, hổ, mang, voi vào quần nát cả lán trại. Tất cả còn rất hoang vu, chỉ có dấu chân của bộ đội Trường Sơn đi qua. Song với suy nghĩ "vì miền Nam đang đau thương" mỗi người đã làm việc bằng hai, với cây cuốc, cây rìu, con em miền Nam nơi đây san sẻ lau lách, hạ cây, bẩy đá, đổi sức người cho lúa, ngô, khoai, sắn mọc lên.

Thế hệ thứ 3 con em miền Nam ở thị trấn Lệ Ninh luôn học hành đến nơi đến chốn.
Thế hệ thứ 3 con em miền Nam ở thị trấn Lệ Ninh luôn học hành đến nơi đến chốn.

"Vừa vượt mình khai khẩn rừng hoang, vừa chiến đấu với kẻ thù, đó là những năm tháng đáng nhớ, đáng tự hào nhất đối với chúng tôi", ông Nguyễn Đình Khoa, người tự vệ trưởng đầu tiên của Lệ Ninh khẳng định như vậy. Bắt đầu từ năm 1964, giặc Mỹ đánh phá điên cuồng tuyến lửa Quảng Bình, trong đó điểm ác liệt nhất lại là Lệ Ninh. Bởi Lệ Ninh vừa là nơi tập trung quân lương, bộ đội để trực tiếp chuyển vào miền Nam, vừa là nơi xây dựng nông trường XHCN, Lệ Ninh có Binh trạm 16 của Bộ đội Trường Sơn, đồng thời nơi có ngã ba Dân Chủ trên đường 10 qua nước bạn Lào… Đó là những yếu tố để B52 của địch chà đi xát lại vùng này.

Địch đánh ban ngày, các đoàn viên lại sản xuất ban đêm. Với ý chí thống nhất nước nhà, nỗi trăn trở với quê hương miền Nam, hơn 1.000 thanh niên miền Nam ở Lệ Ninh đã cùng với một ít thanh niên, đoàn viên địa phương Quảng Bình đã khai hoang được hơn 1.000 ha đất núi hoang vu để trồng cao su, chè, lạc, lúa… Những tấn lương thực đầu tiên lại được chuyển vào miền Nam theo các đoàn quân ra trận. Trong những năm đánh Mỹ, Lệ Ninh là nơi nhận được sự quan tâm đặc biệt của Trung ương Đảng và Chính phủ; Bác Tôn Đức Thắng, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp… đã từng vào thăm và động viên anh chị em bền gan vững chí chiến đấu, lao động sản xuất chờ ngày về lại quê hương.

35 năm trọn vẹn nghĩa tình

Kết thúc chiến tranh, có gần 200 cán bộ, đoàn viên của Lệ Ninh hy sinh anh dũng, 320 người để lại một phần cơ thể trên mảnh đất này. "Khi đi qua vĩ tuyến 17, cầu Hiền Lương để tập kết ra Bắc, ra Lệ Ninh xây dựng nông trường, chúng tôi đều giơ 2 ngón tay để chào quê hương miền Nam. Hai ngón tay biểu tượng cho chữ Victoria (chiến thắng), hai ngón tay cũng có nghĩa là hẹn 2 năm sau trở lại quê hương theo hiệp định Geneve, nhưng không ngờ phải mất 20 năm sau mới có dịp trở lại quê nhà khi đất nước được giải phóng", cụ Nguyễn Cương, quê Bình Định hiện sống ở Lệ Ninh nhớ lại.

Sau chiến tranh, chỉ một ít người trở về miền Nam , còn đa số bám trụ ở Lệ Ninh xây dựng gia đình lập nên một vùng quê mới. Mỗi người ở mỗi làng quê khác nhau, người ở Bình Định, người Ninh Thuận, người Quảng Ngãi, Quảng Nam… nhưng họ đã đùm bọc, nâng đỡ giúp nhau xây dựng cuộc sống mới ở Lệ Ninh. Từ sự cần cù chịu khó, những con em miền Nam tập kết ra Lệ Ninh đã xây dựng nên một nông trường, một thị trấn trù phú như ngày hôm nay.

Điều đáng ghi nhận ở Lệ Ninh là không chỉ phát triển về kinh tế, mà nhiều mặt trong đời sống xã hội như văn hoá, giáo dục, y tế cũng được quan tâm phát triển vượt bậc so với mặt bằng chung ở Quảng Bình. Nhiều gia đình trở thành gia đình cử nhân như nhà bác Nguyễn Hà, nhà bác Phạm Đình Khương, nhà bác Nguyễn Đình Khoa…

Bí thư Đảng uỷ thị trấn Lệ Ninh, anh Nguyễn Đình Thắng tự hào nói: "Hầu hết các hộ gia đình ở thị trấn đều có thu nhập từ 30-50 triệu đồng/năm trở lên. Gần 100% gia đình có điện thoại, ti vi, xe máy. Tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn chưa đầy 3%, trẻ em được chăm sóc, đến trường, tỷ lệ học sinh giỏi ngày càng cao. An ninh trật tự luôn được giữ vững". Mỗi dịp đầu năm, con em miền Nam ở Lệ Ninh lại tổ chức họp đồng hương, trong buổi họp người lớn tuổi thường khuyên dạy con cháu gắng học thành tài. Những chuyện vui, chuyện buồn lại được bà con động viên, sẻ chia.

Chuẩn bị kỷ niệm 35 năm giải phóng miền Nam, giải phóng quê hương, nhiều con em ở Lệ Ninh đang tìm về quê hương với tấm lòng tri ân nguồn cội

D. Công Khánh

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.