PV: Thưa Chủ nhiệm, hiện nay rất nhiều chuyên gia kinh tế đang lo lắng về việc chúng ta sẽ giải bài toán ngân sách 2014 như thế nào khi có rất nhiều khoản phải chi trong khi đang lo ngại lớn về hụt thu?
Ông Phùng Quốc Hiển: Thực ra cũng có những dấu hiệu lo lắng, ví dụ vốn đầu tư nước ngoài có phần nào đó thấp hơn so với thời kỳ trước. Hay là các DN Trung Quốc cũng rút lao động về nước. Nhưng Bộ trưởng Bộ Công thương đã khẳng định rồi, quan hệ của chúng ta với Trung Quốc chưa có gì giảm sút cả. Các DN gặp khó khăn rút vốn, rút lao động cơ bản cũng đã quay trở lại hoạt động. Tất nhiên chúng ta có khó khăn, nhưng chưa đến mức phải điều chỉnh các mục tiêu. Chúng tôi vẫn khẳng định Quốc hội trong kỳ họp này sẽ không điều chỉnh các mục tiêu, mà sẽ theo dõi rất kỹ tình hình và khẳng định mục tiêu về tăng trưởng, thu, chi vẫn phải đảm bảo.
PV: Với việc Quốc hội kỳ này thông qua Luật Đầu tư công, cho ý kiến về Dự thảo Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh; những bất cập trong quản lý DNNN sẽ được xử lý như thế nào?
Ông Phùng Quốc Hiển: DNNN có một đặc thù riêng là sử dụng nguồn lực của Nhà nước đầu tư vào DN, nói cách khác là Nhà nước làm kinh tế. Thời gian qua thành tựu của kinh tế nhà nước, nòng cốt là DNNN là đã đem lại nguồn thu rất lớn cho ngân sách, chiếm trên 1/3 số thu ngân sách hiện nay. Cộng với đó cũng giải quyết được những vấn đề về lao động việc làm, góp phần cho tăng trưởng kinh tế của toàn quốc.
Tuy nhiên, thời gian qua việc quản lý vốn NN có giai đoạn chúng ta buông lỏng, như là: vốn đầu tư như thế nào là hợp lý, lĩnh vực nào là hợp lý để vừa đảm bảo kinh doanh theo lĩnh vực truyền thống, nhưng đồng thời cũng mở mang vào lĩnh vực khác hiệu quả hơn. Đã có rất nhiều ý kiến phê phán DNNN đầu tư đa ngành, đa lĩnh vực nhưng hiệu quả không thích đáng. Vậy thì hôm nay câu chuyện đầu tư như thế nào, vào lĩnh vực nào là vấn đề mà luật phải thẩm định được. Việc sử dụng vốn đó phải được quản lý như thế nào? Tức là chúng ta phải tính toán một tiêu chuẩn để khẳng định khi anh sử dụng vốn đó thì đem lại hiệu quả thế nào. Thứ ba là cơ chế của nó, cơ chế về hội đồng quản trị, ai là người chủ quyền DNNN đó. Trước đây chúng ta có giai đoạn là các bộ, sau đó lại đưa về các địa phương, có một giai đoạn không có cơ quan nào làm chủ cả, DN lại trực thuộc luôn Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Rõ ràng bộ máy quản lý gặp rất nhiều khó khăn. Cơ chế quản lý không chặt chẽ thì rất nhiều DN đầu tư vào lĩnh vực không hiệu quả, thậm chí là thua lỗ rất lớn. Rất rõ vừa qua như Vinashin, Vinalines.
PV: Vai trò dẫn dắt của khối DNNN vẫn được khẳng định, nhưng phải làm sao phòng chống được tham nhũng, thưa ông?
Ông Phùng Quốc Hiển: Muốn làm được, phải xây dựng một cơ chế, đó phải là vấn đề pháp luật. Pháp luật phải đảm bảo để các DNNN đầu tư đúng hướng, người quyết định đầu tư phải chịu trách nhiệm, cơ quan quản lý cấp trên phải có phân tích đánh giá để đưa ra kết luận đầu tư hiệu quả nhất. Đồng thời phải có những cảnh báo sớm, những tiêu chí để quản lý vốn. Ví dụ những biểu hiện như nợ trên vốn, những khoản dòng tiền đi có biểu hiện bất thường thì phải có cảnh báo, tránh tình trạng DNNN không có ai quản lý. Trước đây có giai đoạn chúng ta có Tổng cục Quản lý vốn đầu tư của Nhà nước ở DN, nhưng sau đó ta bỏ. Bây giờ phải tính lại. Chúng ta phải tìm được một mô hình, một giải pháp. Đồng thời, cái quan trọng nhất là thường xuyên kiểm tra và phải công khai minh bạch. Cuộc đấu tranh phải lâu dài và kiên trì. Điểm yếu của chúng ta là luật pháp đấy nhưng sự tuân thủ luật pháp chưa nghiêm
