Cơ hội nào để trái cây Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế?

Nông sản là một trong những thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, tính mùa vụ cao, biến động thị trường và yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn kỹ thuật đang đặt ra nhiều thách thức. Để vượt qua thách thức về mùa vụ, chất lượng, logistics và cạnh tranh, các chuyên gia cho rằng, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và nông dân.

Nông sản mùa vụ đang chịu sức ép lớn

Tại hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 6/2025 với chủ đề “Xúc tiến xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản mùa vụ” do Bộ Công Thương tổ chức chiều 27/6, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, trước bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều bất ổn, xu hướng bảo hộ gia tăng và các rào cản phi thuế quan ngày càng khắt khe, ngành nông sản Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng có tính mùa vụ cao đang chịu sức ép lớn trong việc duy trì đơn hàng, giữ thị phần và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Các thị trường nhập khẩu lớn nông sản liên tục siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, truy xuất nguồn gốc và điều kiện lao động đi cùng với sự cạnh tranh thương mại ngày càng khốc liệt khiến doanh nghiệp trong nước gặp không ít khó khăn. Trong nước, sản xuất vẫn chủ yếu nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị, công nghệ bảo quản và chế biến còn lạc hậu. Đặc tính mùa vụ khiến áp lực thu hoạch, vận chuyển và tiêu thụ nông sản trở nên trở nên dồn dập, dễ gây ra tình trạng ùn ứ và rớt giá.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, ngành rau quả đạt kim ngạch xuất khẩu (XK) 7,148 tỷ USD trong năm 2024, tăng 28% so với 5,6 tỷ USD năm 2023, khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, 5 tháng đầu năm 2025 ghi nhận kim ngạch giảm 13,5%, chỉ đạt 2,3 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2024. Sự sụt giảm này phản ánh những thách thức về tính mùa vụ, sự phụ thuộc vào thị trường truyền thống và các rào cản kỹ thuật từ các thị trường nhập khẩu. Năm 2024, nhãn là điểm sáng với kim ngạch XK 70 triệu USD, tăng 300%, xoài đạt 371 triệu USD, tăng 45%. Ngược lại, thanh long giảm 15,6% (534 triệu USD) và vải giảm 40% (31 triệu USD).

Rau quả Việt Nam hiện có mặt tại hơn 80 quốc gia, với Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU) là các thị trường trọng điểm. Cụ thể, hiện Trung Quốc chiếm 65-70% kim ngạch XK, nhưng yêu cầu chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch với các tiêu chuẩn khắt khe về mã số vùng trồng, cơ sở chế biến và vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP). Đây là cơ hội để doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất sạch đạt chuẩn GlobalGAP, VietGAP, nâng cao giá trị sản phẩm.

Hoa Kỳ là thị trường lớn thứ hai, ưa chuộng trái cây nhiệt đới như dừa, sầu riêng, thanh long, xoài, nhãn, vải, và chôm chôm. Hàn Quốc, đứng thứ ba với chuối, xoài và thanh long là chủ lực. EU cũng là thị trường tiềm năng nhờ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) với ưu đãi thuế quan. Tuy nhiên, quy định khắt khe về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và truy xuất nguồn gốc yêu cầu doanh nghiệp đầu tư mạnh vào sản xuất sạch và chứng nhận quốc tế như HACCP.

Thực tế cho thấy, Việt Nam sở hữu diện tích cây ăn trái 1,2 triệu ha, sản lượng 12 triệu tấn/năm, đảm bảo nguồn cung đa dạng. Nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đã áp dụng tiêu chuẩn GlobalGAP, VietGAP, nâng cao chất lượng sản phẩm. 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) với ưu đãi thuế quan 0% mở ra cơ hội thâm nhập các thị trường như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Đông. Các chương trình xúc tiến thương mại, đàm phán mở cửa thị trường chính ngạch và đầu tư vào chế biến sâu (nước ép, trái cây sấy khô, đông lạnh) giúp tăng giá trị gia tăng, giảm phụ thuộc vào sản phẩm tươi.

4-1.jpg -0
Doanh nghiệp cần chú trọng đến xu hướng tiêu dùng trái cây nhiệt đới và sản phẩm chế biến sâu để tiếp cận các thị trường tiềm năng.

Đồng hành tháo gỡ nút thắt, tạo đà cho nông sản vươn xa

Đại diện Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Sơn La và đại diện Sở Công Thương tỉnh Bắc Giang cũng phản ánh một số khó khăn, vướng mắc trong hoạt động XK như khó khăn về hạ tầng giao thông, chế biến sau thu hoạch và năng lực marketing và đề xuất những nội dung cần được hỗ trợ từ hệ thống xúc tiến thương mại và Thương vụ Việt Nam để doanh nghiệp địa phương tiếp cận thị trường quốc tế hiệu quả hơn.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng Giám đốc Vina T&T Group cho rằng, việc quảng bá sản phẩm đặc trưng và xây dựng thương hiệu quốc gia là việc rất quan trọng. Bà Ngô Thị Thu Hồng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Ameii Việt Nam, kiến nghị Bộ Công Thương thúc đẩy đàm phán mở cửa thị trường vải thiều sang Hàn Quốc và đẩy nhanh việc thiết lập cơ sở chiếu xạ tại Hà Nội để giảm chi phí logistics cho các tỉnh phía Bắc. Đồng thời, Thương vụ có thông tin chi tiết về thị hiếu từng thị trường để doanh nghiệp điều chỉnh sản phẩm phù hợp.

Ở góc độ quản lý Nhà nước, ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, dù XK sầu riêng sụt giảm mạnh do Trung Quốc siết kiểm soát, nhưng phía bạn đã phê duyệt thêm mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, cho thấy tín hiệu tích cực. Riêng quả vải, XK tăng 60% so với năm trước và hồ sơ mở cửa thị trường Hàn Quốc đã được nộp từ năm 2024. Đáng chú ý, hiện đã có tiến triển trong việc đề xuất Nhật Bản và Hàn Quốc chuyển giao giám sát hàng hóa cho phía Việt Nam, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian thông quan.

Phan Đức

Các tin khác

CocoNext 2026: nâng tầm chuỗi giá trị ngành dừa Vĩnh Long

CocoNext 2026: nâng tầm chuỗi giá trị ngành dừa Vĩnh Long

Cây dừa từ lâu gắn bó với đời sống kinh tế, văn hóa và sinh kế của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Đối với Vĩnh Long, đây không chỉ là cây trồng có giá trị kinh tế mà còn là ngành hàng nông nghiệp chủ lực, góp phần phát triển công nghiệp chế biến, xuất khẩu, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Nghị định 372 và trách nhiệm dữ liệu của từng bên trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá

Nghị định 372 và trách nhiệm dữ liệu của từng bên trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá

Thông tin về sản phẩm được ghi nhận qua từng khâu sản xuất, vận chuyển và phân phối nhưng còn phân tán, thiếu kết nối. Thực trạng này gây khó khăn cho công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Nghị định số 372/2026/NĐ-CP ngày 29/9/2026 của Chính phủ Quy định về hoạt động định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá, có hiệu lực 1/1/2027 tạo cơ sở xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia thống nhất, kết nối thông tin và nâng cao hiệu quả truy xuất toàn chuỗi cung ứng.

TP Hồ Chí Minh công bố chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, khởi động chuỗi hoạt động kích cầu mua sắm dịp cuối năm.

TP Hồ Chí Minh khởi động mùa mua sắm ưu đãi hơn 270 tỷ đồng

Tối 11/11, tại Công viên Lam Sơn (phường Sài Gòn), UBND TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ công bố Chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, chính thức khởi động chuỗi hoạt động kích cầu tiêu dùng quy mô lớn dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung hoàn thiện và tổ chức thực thi đồng bộ khung pháp lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Sáng 10/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)”. Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, thương mại và xuất nhập khẩu.

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

Ngày 9/11, UBND TP Hồ Chí Minh cho biết đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm - tiêu dùng - dịch vụ và kích cầu tổng thể giai đoạn 2026 - 2030, mang thương hiệu “Vibrant HCMC”, với thông điệp “TP Hồ Chí Minh - Sống động từng trải nghiệm”.

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Là địa phương có khối lượng nhà, đất dôi dư lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Long tập trung nhiều giải pháp, phương án sử dụng, sớm đưa toàn bộ cơ sở nhà, đất đủ điều kiện vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn lực công, hạn chế thất thoát, lãng phí.

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang có địa bàn rộng, tuyến biên giới có địa hình phức tạp, có cả đường bộ, đường sông và vùng biển khiến công tác phòng, chống buôn lậu có lúc, có nơi còn gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng thường thay đổi phương thức hoạt động, chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển qua nhiều khâu nhằm né tránh kiểm tra, gây khó khăn cho việc xác minh nguồn gốc và làm rõ vai trò của từng đối tượng…

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

Với lượng truy cập trong tháng 10/2026 tăng 19,4% so với tháng trước, website quảng bá du lịch quốc gia vietnam.travel đã vượt qua website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á, chỉ sau Singapore. Kết quả này ghi nhận sức hút ngày càng tăng của du lịch Việt Nam trên môi trường số, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của quá trình đổi mới, nâng cấp vietnam.travel trở thành nền tảng quảng bá, xúc tiến và kết nối dịch vụ du lịch toàn diện dành cho du khách quốc tế.

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu cả nước sẽ thu hút 45-50 triệu khách du lịch quốc tế, riêng TP Hồ Chí Minh dự kiến sẽ đón 20 triệu khách du lịch quốc tế vào năm 2030. Do đó TP Hồ Chí Minh đang đứng trước thách thức phát triển hạ tầng, không gian phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng nhằm thu hút và giữ chân du khách trong nước và quốc tế…

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi phải gắn với việc bảo vệ môi trường. Đây là nội dung Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk và các đơn vị chức năng tổ chức sáng ngày 6/11 tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.