Chuyện “nuôi cơm, cấp học bổng” cho học sinh dân tộc thiểu số

Một trong những giải pháp giảm nghèo bền vững ở vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) đã và đang được Tỉnh ủy, UBND tỉnh Khánh Hòa tập trung triển khai bằng nhiều biện pháp là phát triển đồng bộ giáo dục; trong đó có câu chuyện “nuôi cơm, cấp học bổng” cho học sinh, sinh viên, góp phần tác động tích cực, nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy và tầm nhìn của người dân.

Hơn 20 năm về trước, Khánh Hòa đã có những chủ trương, chính sách phát triển kinh tế – xã hội miền núi, địa bàn tập trung quyết liệt là hai huyện Khánh Sơn, Khánh Vĩnh. Khi đó, mỗi hộ gia đình đồng bào DTTS đều được cấp đất vườn nhà, lúa nước cùng với con bò cái để làm vốn sản xuất, chăn nuôi; bộ đội, thanh niên xung phong được huy động luân phiên lên miền núi hỗ trợ người dân đào đắp, tu sửa kênh mương, trồng trọt lúa, ngô, sắn, đậu. Khi lưới điện phủ kín, các xã đều có đường ôtô đến trung tâm, tình trạng du canh du cư trong đời sống đồng bào DTTS đã được đẩy lùi và ngăn chặn… nhưng tỷ lệ học sinh bỏ học ở hai huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh vẫn còn cao. Sau nhiều cuộc khảo sát, các cơ quan chức trách xác định nguyên nhân chính là do số hộ nghèo trong vùng đồng bào DTTS&MN còn nhiều, không ít gia đình thiếu ăn nên cha mẹ “bắt” con bỏ học, đi lên nương rẫy trỉa lúa, trồng ngô… để “no cái bụng, ấm cái lưng”.

Trước thực trạng vừa kể, năm 2005, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có chủ trương chính sách cấp học bổng bằng… gạo để thu hút con em đồng bào DTTS đến trường. Từ việc “chấm công đi học để trả gạo” - một cách làm sáng tạo ở Khánh Hòa lúc bấy giờ, đông đảo học sinh DTTS đến trường, tỷ lệ tốt nghiệp các cấp tăng dần lên, thêm nhiều trường hợp vào đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp hoặc được đào tạo nghề, đổi mới tư duy, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Chuyện “nuôi cơm, cấp học bổng” cho học sinh dân tộc thiểu số -0
Bữa ăn trưa ở Trường TH&THCS Cầu Bà, huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa.

Theo ông Lê Xuân Tân, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Cầu Bà, huyện Khánh Vĩnh, trước đây học bổng tính bằng gạo, hơn 10 năm nay chuyển sang ăn trưa bán trú. Chính sách này thu hút đông đảo học sinh đến trường, hạn chế thấp nhất tình trạng học sinh bỏ học. Hiện nay, mỗi kết thúc lớp học buổi sáng, có gần 300 học sinh DTTS ở ngôi trường này ăn trưa ở nhà ăn tập thể. Nhiều học sinh cho biết, nếu nhà trường không tổ chức ăn trưa tại chỗ các em sẽ phải về nhà cách xa trường rồi trở lại lớp học trong buổi chiều, ít nhiều ảnh hưởng sức khỏe. Đó là chưa kể khi đến mùa vụ trồng trọt, thu hoạch nông sản, người lớn lên nương rẫy từ sáng sớm đến tối mịt mới về, các cháu vất vả hơn nếu phải tự lo cơm trưa. Các em thật sự vui mừng khi được sinh hoạt tập thể ở trường trong ngày, ăn uống, ngủ trưa tại chỗ để có đủ sức khỏe vào lớp học buổi chiều.

Hơn 18 năm qua, chính sách “cấp gạo, nuôi cơm” học sinh DTTS hai huyện miền núi Khánh Vĩnh, Khánh Sơn đã tác động tích cực đến hoạt động giáo dục phát triển, tỷ lệ bỏ học giảm dần, chất lượng giảng dạy và học tập nâng cao. Trong năm 2022, tỉnh Khánh Hòa đã dành hơn 120 tỷ đồng hỗ trợ tiền ăn, học bổng cho hơn 14.000 trẻ em học mẫu giáo và học sinh tiểu học vùng đồng bào DTTS&MN.

Mới đây, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 22/2023/QĐ-UBND ngày 23/10/2023, điều chỉnh chế độ tiền ăn trưa cho trẻ em học mẫu giáo và học bổng cho học sinh tiểu học người DTTS trên địa bàn tỉnh này. Theo đó, mỗi tháng con em đồng bào DTTS được hỗ trợ tiền ăn trưa 330.000 đồng cho học sinh mẫu giáo 3-5 tuổi có đi học tại các trường học hai buổi mỗi ngày; hỗ trợ học bổng 300.000 đồng cho học sinh tiểu học ăn trưa tại trường học hai buổi mỗi ngày; hỗ trợ học bổng 180.000 đồng cho học sinh tiểu học không ăn trưa tại trường. So với trước đây, mức hỗ trợ nêu trên tăng gần 67% cho mỗi đối tượng, thời gian hưởng hỗ trợ mỗi năm 9 tháng từ nguồn ngân sách của địa phương dành cho sự nghiệp giáo dục.

Ông Cao Minh Vỹ, Phó Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn cho biết, việc điều chỉnh tăng tiền ăn trưa cho học sinh mẫu giáo và học bổng cho học sinh tiểu học người DTTS đã cải thiện tốt chất lượng bữa ăn, tăng cường dưỡng chất, nâng cao thể trạng, tạo điều kiện thuận lợi cho đông đảo học sinh tự tin đến trường và góp phần thoát nghèo cho nhiều gia đình.

Được biết, ngoài việc điều chỉnh tăng tiền ăn trưa cho trẻ em học mẫu giáo và học bổng cho học sinh tiểu học người DTTS, tỉnh Khánh Hòa tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 17/2012/NQ-HĐND ngày 28/6/2012 HĐND tỉnh về chế độ học bổng cho học sinh, sinh viên là con em đồng bào DTTS tại huyện Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và các thôn, xã miền núi; học sinh là người DTTS thuộc diện hộ nghèo đang sinh sống ở các xã, phường, thị trấn không thuộc miền núi. Mỗi tháng, các đối tượng nêu trên đều được chế độ học bổng 230.000 đồng cho mỗi học sinh THCS, 290.000 đồng cho học sinh THPT với thời gian 9 tháng mỗi năm; 840.000 đồng cho sinh viên cao đẳng, trung học chuyên nghiệp; 1,05 triệu đồng cho sinh viên đại học với thời gian 10 tháng mỗi năm…

Trong hai năm qua (2022- 2023), tỉnh Khánh Hòa đã giải ngân hơn 26,7 tỷ đồng nâng cấp, sửa chữa phòng học, khu nội trú học sinh, phòng công vụ cho giáo viên và các công trình nhà ăn, vệ sinh - nước sạch, mua sắm trang thiết bị... tại các Trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Khánh Hòa, huyện Khánh Vĩnh, Khánh Sơn, TP Cam Ranh, đạt 79,3% so với kế hoạch.

Lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa nhận định, hoạt động giáo dục vùng đồng bào DTTS&MN ở Khánh Hòa đã và đang đổi mới, phát triển nhờ chính sách “nuôi cơm, cấp học bổng” tác động tích cực đến nhận thức trách nhiệm, đồng thời củng cố niềm tin chính trị của mỗi người dân đối với Đảng và Nhà nước trong công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Hữu Toàn

Các tin khác

Lớp học chữ đặc biệt nơi đại ngàn Tà Xùa

Lớp học chữ đặc biệt nơi đại ngàn Tà Xùa

Giữa cánh rừng đặc dụng của xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La, đường vào bản Làng Sáng nhiều đoạn chỉ vừa một xe máy chạy qua. Tối tối, nơi bản xa này lại vang lên tiếng đánh vần ê a của những phụ nữ dân tộc Mông lần đầu học chữ. Tại bản Làng Sáng, lớp học xóa mù chữ mở ra hy vọng đổi thay cho những người quanh năm chỉ biết cầm cuốc làm nương rẫy mà chưa một lần cầm bút.

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực miền Trung

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực miền Trung

 Samsung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tổ chức lễ Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực miền Trung với mục tiêu thúc đẩy việc ứng dụng giáo dục STEM vào nghiên cứu và xây dựng các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội và địa phương.

Tăng mạnh thí sinh đăng ký thi đánh giá tư duy đợt cuối

Tăng mạnh thí sinh đăng ký thi đánh giá tư duy đợt cuối

Hệ thống đăng ký dự thi kỳ thi đánh giá tư duy TSA đợt 3 năm 2026 của Đại học Bách khoa Hà Nội ghi nhận đã có hơn 22.000 thí sinh đăng ký dự thi thành công, tăng hơn 10% so với đợt 2. Đây là đợt thi có số điểm thi lớn trước từ trước tới nay. 

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.