Khi mặt trời khuất dần sau rặng núi, cả bản Ban (xã Sơn Điện, Quan Sơn, Thanh Hóa) chìm vào màn đêm. Bản làng nơi miền biên cương Tổ quốc lại vui bên bếp lửa bập bùng. Sự bình yên đã trở lại nơi này. Chúng tôi đã nghe Công an viên Lương Văn Khiệu kể về những tháng ngày gian nan vận động bà con giao nộp vũ khí, chấm dứt vấn nạn săn bắn thú rừng nhưng… trúng người.
Nhìn chúng tôi lỉnh kỉnh hành trang cho hành trình về với bản Ban, xã Sơn Điện, huyện Quan Sơn (Thanh Hóa), một trong những địa phương điển hình thực hiện tốt kế hoạch thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của huyện Quan Sơn, Trung tá Ngân Tiến Hiệp, Phó trưởng Công an huyện Quan Sơn cười hóm hỉnh: “Bản Ban giờ đã khác xưa nhiều rồi, nhà báo không lo đâu”. Chúng tôi biết rằng, đó là những tình cảm ấm áp chân thành xen lẫn niềm vui của người cán bộ vốn gắn bó sâu nặng với bản làng vùng cao.
Xe chúng tôi chạy trên đường 217 uốn lượn bên dòng sông Luồng hiền hòa mùa nước cạn, tối mịt mới tới được bản Ban. Bên bếp lửa hồng, Trưởng bản Văn cho biết: “Bản Ban không còn ai đi săn bắn nữa, vũ khí đó nộp hết cho Công an rồi. Không còn cảnh bắn nhầm người, cũng không còn ai phải chết oan nữa đâu!”.
Sau ánh lửa bập bùng, mắt ông trong sáng lên lạ kỳ. Nhìn sang Công an viên Lương Văn Khiệu, ông tự hào nói: “Tất cả là nhờ vào nó đấy! Nó làm Công an viên, nó đau nỗi đau của những gia đình có người chết oan do đi săn bắn nhầm, rồi nó đi theo các anh Công an huyện, Công an xã, đến từng nhà vận động thu giữ súng săn các loại, thu giữ cả trăm khẩu đấy”.
Anh Khiệu cùng người dân đến trụ sở Công an giao nộp vũ khí.
Sơn Điện là 1 trong 6 xã biên giới của huyện Quan Sơn, giáp với tỉnh Hủa Phăn nước bạn Lào, với trên 4.300 nhân khẩu, chủ yếu gồm 2 dân tộc Mường và Thái sống đan xen nhau. Trước đây, đời sống khó khăn phụ thuộc chủ yếu vào núi rừng, lại ảnh hưởng nặng nề bởi tập quán săn bắn tồn tại từ lâu đời, người dân sử dụng súng săn nhiều, có lúc rộ lên thành phong trào của thanh niên trai tráng trong bản. Thế rồi những chuyện đau lòng cứ xảy ra.
Một đêm tối trời, người thợ săn trong bản đã bắn người chú họ tưởng con hoẵng lạc bầy, phát súng oan nghiệt đã cướp đi sinh mạng người chú. Sau đó, ở bản Bun (cạnh bản Ban) lại xảy ra một vụ cháu bắn nhầm vào bà nội. Nỗi buồn chưa nguôi, người dân nơi đây lại thảng thốt khi nghe tin ông Vi Văn Toan ở xã Tam Thanh đi săn thú trong rừng luồng bắn nhầm làm chết ông Hà Văn Diệm ở cùng xã… Số người thiệt mạng do săn bắn nhầm nhau cứ ngày một nhiều. Theo thống kê của Công an huyện Quan Sơn, trên địa bàn huyện đã xảy ra 15 vụ dùng súng đi săn bắn nhầm người khiến 10 người chết và 6 người bị trọng thương.
Là người con của rừng, Lương Văn Khiệu trăn trở với nỗi đau của bà con dân bản. Anh lập danh sách những gia đình còn tàng trữ, sử dụng vũ khí, tranh thủ người có uy tín trong gia đình, dòng họ kết hợp với các tổ an ninh tuyên truyền, vận động bà con từ bỏ tập quán săn bắn, tập tục thờ cúng súng săn, tự giác giao nộp vũ khí.
Với sự kiên trì và tấm lòng chân thành, anh đã thuyết phục được dân bản giao nộp vũ khí. Có người lại trực tiếp đem đến nhà anh. Đến nay, toàn huyện Quan Sơn đã thu giữ được 1.725 khẩu súng. Riêng xã Sơn Điện đã thu giữ được gần 300 khẩu, chủ yếu là súng săn và nhiều loại bẫy thú rừng. Điều đáng quý là người dân nơi đây đã xóa bỏ được tập quán săn bắn, chế tạo và tàng trữ vũ khí vốn tồn tại từ bao đời