Chuyện một phu trầm “đổi đời” bằng nghề lái đò

Khi vụ án về5 phu trầm ở huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) bị sát hại dã man trong rừng sâu vào một ngày cuối tháng 3/2013 vẫn còn tính thời sự thì những câu chuyện hãi hùng, rùng rợn của anh Hải - một tay “đi điệu” (tìm trầm hương) có tiếng ở xã Hương Thọ kể lại khiến chúng tôi càng nhận ra rằng, sinh mạng các phu trầm giữa chốn rừng sâu, núi thẳm thật quá đỗi mong manh…

Mong muốn được giàu nhanh, anh Võ Đức Hải (44 tuổi, ở thôn La Khê Trẹm, xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên-Huế) cùng nhóm bạn 15 người lên rừng “ngậm ngải tìm trầm” và phải hứng chịu bao nghiệt ngã của phận phu trầm giữa chốn rừng sâu, núi thẳm.

Bị cơ quan chức năng bắt giam vì hành vi xuất cảnh trái phép, sau khi được tha về, Hải “giải nghệ” nghề đi trầm để trồng rừng phủ xanh đất trống đồi trọc, rồi tình nguyện làm người đưa đò trên thượng nguồn sông Hương hơn 8 năm trời…  

Khi vụ án về 5 phu trầm ở huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) bị sát hại dã man trong rừng sâu vào một ngày cuối tháng 3/2013 vẫn còn tính thời sự thì những câu chuyện hãi hùng, rùng rợn của anh Hải - một tay “đi điệu” (tìm trầm hương) có tiếng ở xã Hương Thọ kể lại khiến chúng tôi càng nhận ra rằng, sinh mạng các phu trầm giữa chốn rừng sâu, núi thẳm thật quá đỗi mong manh…

Theo lời anh Hải, vào cuối thập niên 80 của thế kỷ trước, phong trào “đi điệu” ở các thôn, làng nằm ở thượng nguồn sông Hương cũng rầm rộ không kém các vùng cao của các tỉnh Khánh Hòa, Quảng Bình, Nghệ An... Và, đã có rất nhiều người đi tìm trầm trúng quả lớn, phất lên giàu có nhanh chóng, làm cho nhiều thanh niên háo hức lao theo nghề “đi điệu” như những con thiêu thân, bất chấp con đường phía trước đầy rẫy bao hiểm nguy rình rập tính mạng.

Nghe tin đồn, cánh rừng gần khu vực sông Nam Theun (tên gọi khác là sông Kading) của tỉnh Khăm Muộn, nước bạn Lào, có nhiều trầm quý, thế là Hải cùng 15 người khác trong xã lập thành một đoàn 4 nhóm lên đường ra Quảng Bình, đi ngược về hướng mặt trời lặn, trèo núi, vượt rừng, tìm cách vượt biên giới sang Lào. Đó là một ngày giữa năm 1985…

Hồi ấy, nhóm “đi điệu” của anh Hải do ông Mai Văn Giản, ở thôn Đình Môn, xã Hương Thọ, làm “đầu lãnh”. Họ cắt rừng, băng suối, vượt thác, trèo đèo, lặn lội trong rừng sâu mất gần một tháng trời mới tiếp cận được vùng rừng gần khu vực sông Nam Theun.

“Đến nơi, mọi người dùng rựa, dao để phát rừng tìm cây gió. Theo kinh nghiệm, cây gió nào có những gốc mắt bằng nửa cổ tay nhô ra, dùng rựa chặt vào thấy gỗ có màu đen thì nhất định cây gió đó có trầm. Cứ thế, mỗi ngày mọi người chia nhau đi thành nhiều mũi để tìm trầm, đến bữa thì cả nhóm quay về nơi dựng trại, nấu cơm ăn, nghỉ... Đến khi tìm được hơn 30kg trầm thì cả nhóm quyết định quay về…” – Hớp chén trà nóng, anh Hải cay đắng nói tiếp: “Trên đường đi, có không ít lần nhóm mình gặp bọn phỉ trấn cướp trầm, anh Lê Mậu Tý ở xã Xuân Thủy (Lệ Thủy, Quảng Bình) cùng 4 người khác trong đoàn bị phỉ bắn chết, mình cùng những người còn lại may mắn chạy thoát. Nhưng, thật nghiệt ngã… Vừa gùi trầm trở ra khỏi rừng thì mình cùng những phu trầm trong đoàn bị lực lượng chức năng tỉnh Khăm Muộn bắt giữ vì hành vi xâm nhập trái phép và bị tịch thu hết số trầm. Sau khi bị bắt giữ, họ giam tất cả những người “đi điệu” hơn một tháng mới di lý về cửa khẩu Nậm Cắn chuyển giao cho Công an Nghệ An để điều tra…”.

Những ngày trong trại giam, anh Hải càng thấm thía sự nghiệt ngã của phận phu trầm nên khi được tha về, anh quyết tâm đoạn tuyệt nghề đầy nguy hiểm rình rập này. Anh lập gia đình rồi bắt tay vào phát rẫy trồng rừng. Không phụ người chăm bón, những cánh rừng tràm hoa vàng cứ thế xanh tốt. Và cho đến nay, anh đã có được 4ha rừng cao su đang thu hoạch, 6 héc-ta rừng tràm…

Rồi anh Hải bùi ngùi nói: “Ăn của rừng rưng rưng nước mắt, chính nghề đi trầm đã cho tui một bài học xương máu và tui quyết định lấy nghề chèo đò để phục vụ bà con. Thu nhập tuy có ít, nhưng biết tiết kiệm cũng đủ nuôi các con ăn học”.

Đó là năm 2005, anh Hải tình nguyện viết đơn gửi UBND xã Hương Thọ để chèo đò phục vụ người dân địa phương trên đoạn sông Tả Trạch trước mặt nhà. Hơn 8 năm đưa đò trên thượng nguồn sông Hương, hình ảnh của anh đã trở nên quá gần gũi và thân thương với bà con ở những xóm, làng ven sông.

Từ bỏ nghề đi trầm, anh Hải đã trồng rừng và lái đò đưa khách sang sông.

Từ bỏ nghề đi trầm, anh Hải đã trồng rừng và lái đò đưa khách sang sông.

Từ một thanh niên bị trầm mê hoặc, anh Hải đã nhận ra ý nghĩa tốt đẹp của cuộc sống để “quay đầu” tìm tới bến bờ hạnh phúc. Từ hai bàn tay trắng, anh đã tạo dựng nên một cơ ngơi khang trang, nuôi dạy 3 người con ăn học thành người, trong đó đứa con đầu của anh là Võ Đức Hùng, hiện đã là sinh viên năm 2 Đại học Nông Lâm Huế.

Ngôi nhà khang trang của vợ chồng anh Hải sau những năm tháng vật lộn mưu sinh.

Ngôi nhà khang trang của vợ chồng anh Hải sau những năm tháng vật lộn mưu sinh.

“Nếu ngày đó không chịu bỏ nghề đi trầm thì không biết cuộc đời tui sẽ đi về đâu...”, anh Hải bày tỏ nỗi lòng trước lúc chia tay chúng tôi

Lê Anh

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.