"Đốt" vàng tìm đá quý
"Bảo tàng" trưng bày hàng ngàn viên đá quý hiếm ấy nằm trên đường Bà Huyện Thanh Quan (quận 1, TP HCM). Cựu bí thư thành Đoàn Ba Vạn kể: "Năm 1977, với tâm niệm không làm chính trị không có nghĩa là không phụng sự đất nước, phục vụ nhân dân nên tôi đã xin nghỉ công tác để đi làm kinh tế. Thực chất là đi tìm đá quý".
Người hướng dẫn ông Ba Vạn vào nghề và truyền ngọn lửa đam mê cho ông là nhà sưu tầm Lê Văn Sâm ở Chợ Lớn. Vì mê đá quý mà ông Sâm đã bỏ hàng chục năm trời, "nướng" cả gia sản vào hành trình săn đá quý tự nhiên. "Lây tình yêu ấy, thấy công việc tìm kiếm đá quý không chỉ là thú chơi tao nhã mà còn là một nghề kinh doanh đầy hấp dẫn nên tôi cùng những người đồng chí hướng kết thành nhóm, bỏ tiền túi đi làm cái việc mà lúc bấy giờ nhiều người dèm pha, cho là điên, là mò kim dưới đáy biển" - ông Ba Vạn kể tiếp.
Ròng rã hơn 12 năm dấn thân và đổ toàn bộ gia sản vào việc đi tìm đá quý, Ba Vạn chẳng thu hoạch được gì.
Khi đó, những người cùng chí hướng với ông đều rút lui, nhưng ông vẫn tiếp tục hành trình. Thế chấp nhà cửa, vay mượn được 100 cây vàng, ông lại rong ruổi đường xa, lên cả vùng rừng núi Đắk Lắk, còn tàn quân FULRO lén lút hoạt động, tìm đá và lại trở về trong thất bại thảm hại.
Vào năm thứ 13, vận may đã mỉm cười với Ba Vạn khi ông "khui" trúng hầm đá quý ở huyện Lục Yên (tỉnh Yên Bái) và tại 2 huyện Quỳ Châu, Quỳ Hợp (Nghệ An). Từ thắng lợi này và với kinh nghiệm tích lũy hơn chục năm lăn lộn, những năm sau đó ông liên tục thu được những viên đá tuyệt đẹp. Và chỉ trong một thời gian ngắn, Ba Vạn đã gỡ lại số vốn bỏ ra, đồng thời tích lũy được kha khá số lượng đá quý.
Khách đến thăm "bảo tàng" đá quý rất thích thú khi biết được những khối đá quý giá trị nhất có cội nguồn tại Việt Nam.
Thành quả đáng tự hào
Tại "bảo tàng" đá quý, chúng tôi bắt gặp những khối đá thạch anh tím, vàng được chủ nhân cất công tuyển về từ Brazil, nhưng có điểm khác biệt ở chỗ "Tuy xứ sở của điệu Sampa nức tiếng với những mỏ đá thạch anh tím nhưng khó có thể tìm ở đâu được khối đá có những tinh thể lớn như thế này. Mỗi tinh thể như một viên ngọc quý, tất cả kết lại tạo thành khối thạch ngọc lung linh, huyền ảo. Để mua được những khối đá đó, tôi phải cất công sang tận Brazil, qua nhiều mối lái. Trong 10 khối đá, tôi đưa về Việt Nam, chỉ có 4 khối còn nguyên vẹn, còn các khối khác do trong quá trình di chuyển đá bị rạn vỡ", ông Ba Vạn bật mí.
Bảo tàng đá quý của ông Ba Vạn còn có sự hiện diện của phiến đá unic được chuyển vào Việt Nam từ Pakistan, tạc 8 con chiến mã đang phi nước đại theo chủ đề "mã đáo thành công"... Cùng đó là hàng ngàn vòng cẩm thạch, hoa tai và những khối cổ thụ hóa thạch (có khối nặng đến 4 tấn có giá trị về kinh tế, khoa học), những bức tranh được tạc, lắp ghép từ đá quý các loại như ngọc bích, ngọc topaz, hồng ngọc, thạch anh, ngọc lục bảo, đá đa sắc...
Bên cạnh vẻ đẹp thiên tạo, "bảo tàng" đá quý của ông Ba Vạn còn giá trị ở chỗ có nhiều khối đá đã được các nghệ nhân lão luyện nương theo hình dáng kỳ cất công gọt giũa hàng năm trời để tạo hình, làm bừng sáng những đường vân còn chìm ẩn bên trong. "Có khi, tôi phải hy sinh hơn chục khối đá để cho ra một khối có hình dáng theo ý đồ của mình" - ông Ba Vạn khẳng định.
Chúng tôi trao đổi với ông Ba Vạn, có người nhận định "bảo tàng" đá quý của ông trị giá khoảng 10 triệu đôla?
Không chút suy nghĩ, ông Ba Vạn bày tỏ: "Bảo tàng của tôi có những khối đá độc nhất vô nhị mà tôi đã và sẽ không bán dẫu được trả giá cao, bởi đó là những báu vật vô giá mà tôi may mắn có được".
Sau 34 năm bầm dập với canh bạc đi tìm đá quý, bây giờ, Ba Vạn đã là ông chủ của "bảo tàng" đá quý lớn nhất, có giá trị nhất Việt Nam.Giờ đây, dù cao tuổi, nhưng ông Ba Vạn vẫn không ngừng lên rừng, xuống biển tìm đá quý. Trong phòng làm việc của ông lúc nào cũng ngổn ngang tư liệu, sách vở về đá.
Một nhân viên của ông tâm sự: "Chú Ba yêu đá quý đến kỳ lạ. Ông có thể ngồi hàng giờ để ngắm một viên đá đẹp. Ông cũng có thể dồn hết tâm trí trong nhiều tháng ròng chỉ để nghĩ cách làm thế nào để một khối đá quý toát lên vẻ đẹp tiềm ẩn của nó"
