Chuyện cựu chiến binh 25 năm đi tìm hài cốt đồng đội

Có lúc ông đồng hành cùng đồng đội để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ; nhưng cũng có những chuyến ông lặng lẽ đi tìm. Cứ thế 25 năm, ông Trần Kiệm (70 tuổi, thương binh hạng 3/4, ở khu phố 9, phường 5, TP Đông Hà, Quảng Trị) kiên trì đạp rừng, băng suối để tìm đưa hài cốt đồng đội về nghĩa trang, mồ yên mả đẹp…

Bên tách trà nóng, ông Kiệm cười hiền: “Tui kể thì o nghe chứ đừng đưa tui lên báo, cái việc mà tui làm không phải do một mình công sức của tui mà còn nhờ sự hỗ trợ, giúp sức của đồng đội nữa. Tui làm việc này chỉ muốn trả ơn đồng đội, không có họ thì chắc tui đã chết ở chiến trường rồi...”. Ngược dòng thời gian, ông Kiệm kể cho chúng tôi nghe về miền kí ức trận mạc cùng đồng đội vào sinh ra tử một thời kháng chiến đánh giặc.

Năm 1964, đi theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông Kiệm lên đường nhập ngũ ở tuổi 19. Khi ấy, ông hoạt động chủ yếu ở chiến trường Gio Cam (nay thuộc 2 huyện Gio Linh và Cam Lộ, Quảng Trị). Trong trận đánh đêm 18 rạng sáng 19/2/1969 ở Cam Thành, Cam Lộ ông bị thương gãy một cánh tay và chân phải, được 3 đồng đội khiêng võng trở ra Vĩnh Linh. Khi tới cao điểm 102 Cù Đinh thuộc địa bàn miền Tây Gio Linh, giặc Mỹ thả bom, càn quét liên tục. Lần ấy, ông nằm ngửa trên võng thấy máy bay địch bay trên trời thả bom, ông lăn mình xuống võng. Không ngờ ông may mắn thoát chết, còn 3 đồng đội của ông bị hy sinh. Ông Kiệm nghẹn ngào kể tiếp: “Trong cuộc họp cứu đói cho dân ở Cam Lộ thì bị máy bay B52 của Mỹ ném bom trúng hầm. Do trong hầm có thuốc bom nên gặp phải lửa kích bom nổ, xác anh em ai nấy không còn. Lúc ấy tui thoát chết là do chưa vào hầm. Nhiều lần nằm lại chiến trường, nhờ có đồng đội mà tui thoát chết. Tui nghĩ do may mắn của đồng đội mang lại chứ không phải của ông trời ban cho”.

Ông luôn canh cánh trong lòng khi nghĩ về đồng đội hy sinh còn nằm lại trên chiến trường năm xưa chưa được quy tập vào các nghĩa trang, hoặc đưa về quê nhà. Vì vậy, hòa bình lập lại, việc đầu tiên ông làm đó là đi tìm hài cốt của 3 liệt sĩ đã hy sinh trong lần đưa ông về dưỡng thương năm 1969. Thế nhưng, ông chỉ tìm được hài cốt của 2 liệt sĩ bàn giao cho người thân, còn hài cốt liệt sĩ Phạm Doãn Lý (quê Thạch Tiến, Thạch Hà, Hà Tĩnh) không tìm được. Ông cùng gia đình liệt sĩ nuốt nước mắt bốc một nắm đất nơi anh yên nghỉ, tổ chức nghi lễ đưa về quê thờ cúng.

Ông Trần Kiệm (bên trái) rà soát lại thông tin người thân liệt sĩ cung cấp.
Ông Trần Kiệm (bên trái) rà soát lại thông tin người thân liệt sĩ cung cấp.

Trong quá trình còn làm việc ở lực lượng Công an, tranh thủ những ngày nghỉ phép, ngày lễ, ông Kiệm đi tìm hài cốt đồng đội. Năm 1990, ông xin nghỉ hưu để dành thời gian đi tìm hài cốt đồng đội. Có bất cứ thông tin gì liên quan đến đồng đội hay thân nhân của các gia đình liệt sĩ tìm đến nhờ ông giúp, ông đều tức tốc lên đường… Hiểu rõ địa hình Tây Bắc Quảng Trị, các cao điểm, khe suối, những nơi bộ đội ta trú quân, con đường giao liên cũ, các sư đoàn chiến đấu trên chiến trường Bắc Quảng Trị, nên ông tìm khá chính xác vị trí hài cốt đồng đội mình. Ngoài ra, ông còn tập hợp giấy báo tử, ảnh, thư, bất cứ kỷ vật nào của liệt sĩ, gặp gỡ những nhân chứng sống cùng đơn vị để suy đoán chính xác nơi chôn cất hài cốt liệt sĩ. Cứ như vậy, 25 năm sau khi nghỉ hưu, ông Kiệm đã tự mình tìm kiếm được 66 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 15 liệt sĩ được ông xác nhận rõ lý lịch, tự mình liên hệ với người nhà đưa về yên nghỉ nơi quê cha đất tổ, còn lại 51 hài cốt chưa liên lạc được với người thân, hiện đã được đưa về an táng ở các nghĩa trang liệt sĩ…

Cuộc hành trình 25 năm tìm kiếm phần mộ liệt sĩ của ông Kiệm cũng gặp không ít khó khăn, gian nan, vất vả. Đội mưa, đội nắng đi đến từng xóm thôn, rồi từng chiến trường. Mà sau chiến tranh, địa hình, tên xóm, tên làng đã bao lần đổi thay. Nhiều phần mộ được dân phát hiện đem quy tập tại nghĩa trang nên công việc tìm hài cốt càng khó khăn hơn. Dẫu không phải chuyến đi nào cũng thành công, nhưng niềm tin, hy vọng đã giúp ông vượt qua khó khăn. Sau những chuyến đi gian truân ấy, còn đọng lại trong ông là niềm vui khi gia đình các liệt sĩ tìm được phần mộ người thân. Như liệt sĩ Lê Văn Ngọ (Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 27 MTB5) hy sinh ngày 2/2/1968 tại cao điểm 82 núi Hồ Khê (nay thuộc xã Cam Tuyền, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) được ông Kiệm tìm thấy đưa về liên hệ cho người thân ở thị trấn Tứ Hạ, Thừa Thiên – Huế đem về quê mai táng…

Nhiều thân nhân liệt sĩ cảm kích trước việc làm của ông nên ngỏ ý muốn tặng quà, đưa phong bì để cảm ơn nhưng ông nhất quyết từ chối. Nhiều người cảm kích việc làm của ông thì cũng không ít người đặt điều nghi ngờ về công việc thiện nguyện của ông, họ cho rằng ông làm để kiếm lợi. Không nhận quà, tiền, mỗi chuyến đi tìm hài cốt liệt sĩ ở những nơi xa xôi, đường núi hiểm trở, mọi chi phí đều do ông tự bỏ tiền túi ra lo liệu.

Với câu hỏi: “Trước những khó khăn, mệt mỏi trong hành trình tìm kiếm hài cốt đồng đội như vậy, đã bao giờ ông có suy nghĩ muốn dừng lại không?” thì ông Kiệm không chút ngần ngại trả lời: “Dù tuổi cao sức yếu, bệnh tật, bị ảnh hưởng của những vết thương sau chiến tranh, nhưng tui không bỏ cuộc. Tui sẽ tiếp tục tìm hiểu, sưu tầm tư liệu, để đưa đồng đội về với quê hương”. Ông Lê Văn Chiến - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Quảng Trị, tâm sự: “Suốt 25 năm qua, ông Kiệm tự bỏ tiền túi và công sức để đi tìm phần mộ liệt sĩ vô danh ở khắp chiến trường. Ông Kiệm là tấm gương sáng để mọi người học tập noi theo và nhân rộng trong cộng đồng”

Như Quỳnh

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.