Chứng tích chiến tranh nơi 33 học sinh bị bom Mỹ sát hại

Gần 60 năm trước, loạt bom Mỹ điên cuồng ném xuống trên tuyến quốc lộ 15B đoạn qua huyện Hương Khê (Hà Tĩnh), trong đó một quả bom trúng trường học khiến 33 học sinh tử nạn. Sau nhiều năm bị "lãng quên", chứng tích tội ác chiến tranh đã được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia này đang được nỗ lực tôn tạo, từng bước xây dựng di tích trở thành địa chỉ đỏ trong giáo dục truyền thống cách mạng.

Tháng 9/1965, nhằm đáp ứng nhu cầu học chữ cho học sinh 3 xã Hương Phúc, Hương Lĩnh và Hương Trạch của huyện miền núi Hương Khê (Hà Tĩnh), trường cấp II Hương Phúc được thành lập, đóng chân tại thôn Tân Phúc, xã Hương Trạch, bên cạnh đường 15A huyết mạch. Trường gồm 2 khối học sinh lớp 5 và lớp 6, với khoảng 60 em, do do thầy giáo Hồ Xuân Lâm làm Hiệu trưởng.

Theo tư liệu lịch sử, chiều 9/2/1966, một tốp máy bay giặc Mỹ đã ném hàng trăm quả bom xuống khu vực xã Hương Phúc (nay là xã Hương Trạch) trong đó có 6 quả bom rơi vào khu vực trường cấp II Hương Phúc, toàn bộ ngôi trường 2 gian bị bom Mỹ phá huỷ hoàn toàn, lớp học biến thành hố bom sâu. Sau tiếng bom dứt, lực lượng bộ đội, dân quân du kích, thầy cô giáo cùng nhân dân địa phương đã nỗ lực tìm kiếm, phát hiện 33 học sinh đã tử nạn, 24 học sinh và một nam giáo viên bị thương, được đưa đi cấp cứu.

Tin giặc Mỹ giết hại học sinh trường cấp II Hương Phúc được truyền đi rất nhanh, gây nên một làn sóng căm phẫn trong nhân dân cả nước và nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới. Sự căm thù giặc Mỹ xâm lược đã trở thành một làn sóng mạnh mẽ, rộng khắp với các hoạt động phản đối chiến tranh, đòi đế quốc Mỹ rút khỏi Việt Nam.

chung-tich-chien-tranh-1.jpg -0
Sau nhiều năm bị "lãng quên", Di tích lịch sử văn hóa quốc gia "Chứng tích tội ác chiến tranh trường cấp II Hương Phúc" đang được đầu tư xứng tầm.

Ngày 12/2/1966, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức mít tinh, gửi kiến nghị lên Chủ tịch Hội nghị Geneve yêu cầu có biện pháp đòi đế quốc Mỹ chấm dứt chiến tranh. Giáo viên, học sinh toàn miền Bắc lúc đó đã để tang học sinh Hương Phúc bị giết hại. Ngày 13/2/1966, Bộ Ngoại giao nước ta đã ra tuyên bố cực lực lên án hành động vô nhân đạo, tàn sát học sinh Trường cấp II Hương Phúc ở Hà Tĩnh và đòi đế quốc Mỹ rút về nước.

Ngày 20/2/1966, đoàn đại biểu trường cấp II Hương Phúc đã ra Hà Nội họp báo tố cáo tội ác của giặc Mỹ trước đại diện các đoàn thể Trung ương, các trường đại học và phổ thông, hàng trăm nhà thơ, nhà văn, nhà báo trong nước và quốc tế. Ngày 28/2/1966, đoàn đã vào Phủ Chủ tịch, được gặp và nghe Bác Hồ xúc động chia sẻ đau thương, mất mát đối với các gia đình có con em bị sát hại. Đồng thời, Người ân cần động viên chỉ bảo, nhắc nhở thầy trò nhà trường phải vượt qua mọi khó khăn để tiếp tục dạy tốt và học tốt.

Nhằm khắc ghi sự kiện lịch sử này, năm 1988, Đảng bộ và nhân dân huyện Hương Khê đã xây dựng đài tưởng niệm ngay tại hai hố bom, nơi đã sát hại 33 em học sinh. Năm 2001, Bộ Văn hoá và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch), đã xếp hạng chứng tích tội ác chiến tranh trường cấp II Hương Phúc là Di tích Lịch sử văn hóa Quốc gia.

Di tích Trường cấp II Hương Phúc được kỳ vọng là địa chỉ để giáo dục truyền thống cách mạng trên quê hương. Tuy nhiên, sau nhiều năm xây dựng, nhiều hạng mục của di tích đã bị xuống cấp nhưng kinh phí chưa có để trùng tu, xây dựng. Hiện nay, trong khu di tích có 2 hố bom, cách nhau 8m. Có 33 ngôi mộ được xây dựng lên trong khuôn viên di tích, được ghi tên tuổi đầy đủ. Hằng năm, cứ vào ngày 9/2, địa phương tổ chức lễ giỗ cho những học sinh đã tử nạn.

Năm 2017, một doanh nghiệp trên địa bàn đã đầu tư kinh phí trên 300 triệu đồng để tôn tạo một số hạng mục nhỏ của di tích. Tuy nhiên, sau nhiều năm xây dựng, nhiều hạng mục của di tích đã bị xuống cấp theo thời gian, một số hạng mục cần thiết chưa được xây dựng.

Để bảo tồn và phát huy giá trị Di tích lịch sử văn hóa quốc gia "Chứng tích tội ác chiến tranh trường cấp II Hương Phúc", từ năm 2021, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh phối hợp với UBND Huyện Hương Khê, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Tỉnh đoàn Hà Tĩnh, ban hành kế hoạch về việc phát huy giá trị lịch sử và nâng cấp Di tích lịch sử văn hóa quốc gia này. Ngành Giáo dục Hà Tĩnh tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn các trường học trong toàn tỉnh lồng ghép tuyên truyền, giáo dục cho học sinh về giá trị lịch sử của Di tích lịch sử văn hóa quốc gia "Chứng tích tội ác chiến tranh Trường cấp II Hương Phúc".

Đồng thời, khuyến khích các trường học tổ chức hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm gắn với các di sản văn hóa, di tích lịch sử nhân dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện chính trị quan trọng. Sau gần 2 năm phát động chương trình chung tay xây dựng và phát huy giá trị Di tích lịch sử trong ngành Giáo dục và tuổi trẻ Tỉnh đoàn với chủ đề "Kế hoạch nhỏ - Góp viên gạch hồng", tỉnh Hà Tĩnh đã kêu gọi các cá nhân, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm đã hỗ trợ việc tôn tạo, nâng cấp cơ sở vật chất của Di tích với số tiền hơn 2,1 tỉ đồng.

Ngày 25/3, UBND xã Hương Trạch đã tổ chức lễ khởi công tôn tạo công trình khu mộ 33 học sinh thuộc Di tích lịch sử khu chứng tích tội ác chiến tranh Trường cấp II Hương Phúc. Các hạng mục được nâng cấp, sửa chữa dịp này gồm tôn tạo, lát đá tự nhiên 33 ngôi mộ, lan can, nền nhà bia tưởng niệm và sửa chữa, nâng cấp nhà bia tưởng niệm và một số hạng mục khác. Trước đó, từ nguồn kinh phí kêu gọi được, địa phương đã thi công hoàn thiện và đưa vào sử dụng các hạng mục cổng, hàng rào và bồn hoa cây cảnh phía trước.

Thiên Thảo

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.