Chứng tích chiến tranh nơi 33 học sinh bị bom Mỹ sát hại

Gần 60 năm trước, loạt bom Mỹ điên cuồng ném xuống trên tuyến quốc lộ 15B đoạn qua huyện Hương Khê (Hà Tĩnh), trong đó một quả bom trúng trường học khiến 33 học sinh tử nạn. Sau nhiều năm bị "lãng quên", chứng tích tội ác chiến tranh đã được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia này đang được nỗ lực tôn tạo, từng bước xây dựng di tích trở thành địa chỉ đỏ trong giáo dục truyền thống cách mạng.

Tháng 9/1965, nhằm đáp ứng nhu cầu học chữ cho học sinh 3 xã Hương Phúc, Hương Lĩnh và Hương Trạch của huyện miền núi Hương Khê (Hà Tĩnh), trường cấp II Hương Phúc được thành lập, đóng chân tại thôn Tân Phúc, xã Hương Trạch, bên cạnh đường 15A huyết mạch. Trường gồm 2 khối học sinh lớp 5 và lớp 6, với khoảng 60 em, do do thầy giáo Hồ Xuân Lâm làm Hiệu trưởng.

Theo tư liệu lịch sử, chiều 9/2/1966, một tốp máy bay giặc Mỹ đã ném hàng trăm quả bom xuống khu vực xã Hương Phúc (nay là xã Hương Trạch) trong đó có 6 quả bom rơi vào khu vực trường cấp II Hương Phúc, toàn bộ ngôi trường 2 gian bị bom Mỹ phá huỷ hoàn toàn, lớp học biến thành hố bom sâu. Sau tiếng bom dứt, lực lượng bộ đội, dân quân du kích, thầy cô giáo cùng nhân dân địa phương đã nỗ lực tìm kiếm, phát hiện 33 học sinh đã tử nạn, 24 học sinh và một nam giáo viên bị thương, được đưa đi cấp cứu.

Tin giặc Mỹ giết hại học sinh trường cấp II Hương Phúc được truyền đi rất nhanh, gây nên một làn sóng căm phẫn trong nhân dân cả nước và nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới. Sự căm thù giặc Mỹ xâm lược đã trở thành một làn sóng mạnh mẽ, rộng khắp với các hoạt động phản đối chiến tranh, đòi đế quốc Mỹ rút khỏi Việt Nam.

chung-tich-chien-tranh-1.jpg -0
Sau nhiều năm bị "lãng quên", Di tích lịch sử văn hóa quốc gia "Chứng tích tội ác chiến tranh trường cấp II Hương Phúc" đang được đầu tư xứng tầm.

Ngày 12/2/1966, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức mít tinh, gửi kiến nghị lên Chủ tịch Hội nghị Geneve yêu cầu có biện pháp đòi đế quốc Mỹ chấm dứt chiến tranh. Giáo viên, học sinh toàn miền Bắc lúc đó đã để tang học sinh Hương Phúc bị giết hại. Ngày 13/2/1966, Bộ Ngoại giao nước ta đã ra tuyên bố cực lực lên án hành động vô nhân đạo, tàn sát học sinh Trường cấp II Hương Phúc ở Hà Tĩnh và đòi đế quốc Mỹ rút về nước.

Ngày 20/2/1966, đoàn đại biểu trường cấp II Hương Phúc đã ra Hà Nội họp báo tố cáo tội ác của giặc Mỹ trước đại diện các đoàn thể Trung ương, các trường đại học và phổ thông, hàng trăm nhà thơ, nhà văn, nhà báo trong nước và quốc tế. Ngày 28/2/1966, đoàn đã vào Phủ Chủ tịch, được gặp và nghe Bác Hồ xúc động chia sẻ đau thương, mất mát đối với các gia đình có con em bị sát hại. Đồng thời, Người ân cần động viên chỉ bảo, nhắc nhở thầy trò nhà trường phải vượt qua mọi khó khăn để tiếp tục dạy tốt và học tốt.

Nhằm khắc ghi sự kiện lịch sử này, năm 1988, Đảng bộ và nhân dân huyện Hương Khê đã xây dựng đài tưởng niệm ngay tại hai hố bom, nơi đã sát hại 33 em học sinh. Năm 2001, Bộ Văn hoá và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch), đã xếp hạng chứng tích tội ác chiến tranh trường cấp II Hương Phúc là Di tích Lịch sử văn hóa Quốc gia.

Di tích Trường cấp II Hương Phúc được kỳ vọng là địa chỉ để giáo dục truyền thống cách mạng trên quê hương. Tuy nhiên, sau nhiều năm xây dựng, nhiều hạng mục của di tích đã bị xuống cấp nhưng kinh phí chưa có để trùng tu, xây dựng. Hiện nay, trong khu di tích có 2 hố bom, cách nhau 8m. Có 33 ngôi mộ được xây dựng lên trong khuôn viên di tích, được ghi tên tuổi đầy đủ. Hằng năm, cứ vào ngày 9/2, địa phương tổ chức lễ giỗ cho những học sinh đã tử nạn.

Năm 2017, một doanh nghiệp trên địa bàn đã đầu tư kinh phí trên 300 triệu đồng để tôn tạo một số hạng mục nhỏ của di tích. Tuy nhiên, sau nhiều năm xây dựng, nhiều hạng mục của di tích đã bị xuống cấp theo thời gian, một số hạng mục cần thiết chưa được xây dựng.

Để bảo tồn và phát huy giá trị Di tích lịch sử văn hóa quốc gia "Chứng tích tội ác chiến tranh trường cấp II Hương Phúc", từ năm 2021, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh phối hợp với UBND Huyện Hương Khê, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Tỉnh đoàn Hà Tĩnh, ban hành kế hoạch về việc phát huy giá trị lịch sử và nâng cấp Di tích lịch sử văn hóa quốc gia này. Ngành Giáo dục Hà Tĩnh tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn các trường học trong toàn tỉnh lồng ghép tuyên truyền, giáo dục cho học sinh về giá trị lịch sử của Di tích lịch sử văn hóa quốc gia "Chứng tích tội ác chiến tranh Trường cấp II Hương Phúc".

Đồng thời, khuyến khích các trường học tổ chức hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm gắn với các di sản văn hóa, di tích lịch sử nhân dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện chính trị quan trọng. Sau gần 2 năm phát động chương trình chung tay xây dựng và phát huy giá trị Di tích lịch sử trong ngành Giáo dục và tuổi trẻ Tỉnh đoàn với chủ đề "Kế hoạch nhỏ - Góp viên gạch hồng", tỉnh Hà Tĩnh đã kêu gọi các cá nhân, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm đã hỗ trợ việc tôn tạo, nâng cấp cơ sở vật chất của Di tích với số tiền hơn 2,1 tỉ đồng.

Ngày 25/3, UBND xã Hương Trạch đã tổ chức lễ khởi công tôn tạo công trình khu mộ 33 học sinh thuộc Di tích lịch sử khu chứng tích tội ác chiến tranh Trường cấp II Hương Phúc. Các hạng mục được nâng cấp, sửa chữa dịp này gồm tôn tạo, lát đá tự nhiên 33 ngôi mộ, lan can, nền nhà bia tưởng niệm và sửa chữa, nâng cấp nhà bia tưởng niệm và một số hạng mục khác. Trước đó, từ nguồn kinh phí kêu gọi được, địa phương đã thi công hoàn thiện và đưa vào sử dụng các hạng mục cổng, hàng rào và bồn hoa cây cảnh phía trước.

Thiên Thảo

Các tin khác

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Sau 15 năm nghiên cứu chuyên sâu, những tư liệu về Điện Kính Thiên ngày càng được làm sáng rõ. Nhiều nhà khoa học nhận định, những tư liệu hiện có đã đủ cơ sở để tự tin phục dựng Điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực, công trình quan trọng bậc nhất của kinh đô Thăng Long xưa. Nếu hoàn thành, đây sẽ kỳ tích.

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Hàng loạt phát hiện mới về điện Kính Thiên từ đợt khai quật khảo cổ lần thứ 4 năm 2026 được công bố ngày 14/9, cung cấp thêm nhiều tư liệu mới, quan trọng về quy mô, kiến trúc móng nền, móng cột, vật liệu xây dựng,... điện Kính Thiên, giúp nhận diện tương đối đầy đủ về Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên.

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Ngày 5/9/2026, Masterise Group chính thức đồng hành cùng Miss World 2026 với vai trò Nhà tài trợ Kim cương. Lần đầu tiên trong lịch sử 75 năm, Miss World được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu một điểm gặp gỡ đặc biệt giữa các nền văn hóa, những giá trị và chuẩn mực mang tầm quốc tế.

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nằm trong chuỗi chương trình Lý luận phê bình văn học nghệ thuật, chiều 4/9, Hội đồng Lý luận Văn học Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng Ban Tuyên giáo Thành ủy, Đài Phát thanh - Truyền hình TP Hồ Chí Minh (TFS) tổ chức buổi Tọa đàm chuyên sâu với chủ đề: “Nghệ thuật Cải lương - Ký ức lịch sử và Mã văn hóa dân tộc”.

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Sáng 28/8, tại Hà Nội, Trung tâm Đo kiểm phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử thuộc Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và Công ty TNHH MTV Truyền thông Viettel (Viettel Media) tổ chức lễ ký kết hợp tác chiến lược, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển và khai thác các nền tảng, dịch vụ nội dung số trong môi trường truyền thông hiện đại.

Sao Nhập Ngũ 2026: Hành trình tôi luyện trí bền nơi đầu sóng

Sao Nhập Ngũ 2026: Hành trình tôi luyện trí bền nơi đầu sóng

Lần đầu tiên sau 16 mùa phát sóng, hành trình của Sao Nhập Ngũ vươn ra quần đảo Trường Sa. Giữa biển trời thiêng liêng của Tổ quốc, tám nghệ sĩ không chỉ đối diện với những thử thách trong môi trường quân ngũ mà còn có cơ hội sống, rèn luyện và cảm nhận sâu sắc hơn sự hy sinh thầm lặng của những người lính nơi đầu sóng.

Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người

Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người

Ngày 8/8, Công an TP Hồ Chí Minh phối hợp Thành đoàn TP Hồ Chí Minh tổ chức vòng chung kết Hội thi “Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người” năm 2026. Sự kiện là hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày thế giới phòng, chống mua bán người và Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người (30/7).

Võ cổ truyền Công an nhân dân bứt phá ấn tượng

Võ cổ truyền Công an nhân dân bứt phá ấn tượng

Trải qua nhiều ngày tranh tài sôi nổi, Giải vô địch các câu lạc bộ (CLB) võ cổ truyền quốc gia lần thứ XV năm 2026 vừa chính thức khép lại tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Quy Nhơn (Gia Lai).