Chưa thống nhất phương án cứu “cụ” rùa Hồ Gươm

PGS.TS Hà Đình Đức cho rằng, việc đưa "cụ" lên bờ để chữa trị vết thương phải được coi là việc làm khẩn cấp. Tuy nhiên, không ít các nhà khoa học lại cho rằng, cần phải cân nhắc kĩ lưỡng...
>> Tính mạng "cụ" rùa Hồ Gươm đang nguy cấp

Ngày 15/2, tại hội thảo quốc tế "Giải pháp tổng thể bảo vệ rùa Hoàn Kiếm", TS Lê Xuân Rao - Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ Hà Nội cho biết, nhiều khả năng "cụ" rùa sẽ được đưa lên bờ để điều trị vết thương. Tuy nhiên, đưa "cụ" lên bằng cách nào và điều trị theo phương pháp nào để hạn chế tối đa rủi ro thì vẫn chưa được các nhà khoa học thống nhất.

Chưa thể khẳng định vết thương của "cụ" rùa là do... rùa tai đỏ

Riêng trong tháng 1, theo ghi nhận của PGS.TS Hà Đình Đức, "cụ" rùa Hồ Gươm đã nổi 14 lần với nhiều vết thương mới. Qua những bức ảnh chụp được có thể thấy rõ "cụ" đang bị thương ở cổ và viền mai, bơi lội chậm, toàn thân nhiều vết lở loét.

Việc xác định nguyên nhân gây ra những vết thương cho "cụ" là hết sức khó khăn do các nhà khoa học chưa được tiếp xúc trực tiếp mà chỉ được nhìn qua ảnh. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Phan Thị Vân - Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1, khả năng lớn "cụ" bị tổn thương cơ học do mắc các dụng cụ câu cá tại hồ của những người câu trộm. Cũng không loại trừ khả năng, khi "cụ" nổi gần bờ, đặc biệt là vào ban đêm, một số đối tượng xấu dùng móc sắt móc vào mai dẫn đến vết thương sâu.

Ngoài ra, "cụ" còn có thể bị tổn thương do cọ xát với các vật sắc nhọn, vật rắn dưới lòng hồ. Thêm vào đó, môi trường nước hồ Gươm ô nhiễm đã khiến cho các vết thương bị nhiễm trùng, gây ra lở loét. Vệt loang dài màu trắng trên lưng "cụ" có thể là do nấm thủy my gây ra. Trong nhiều tấm hình, rùa tai đỏ cưỡi trên lưng "cụ" mà "cụ" không có phản ứng gì, vẫn bơi chậm rãi, cực nhọc. Nhiều người lo ngại rằng, vết thương ở cổ và mai của "cụ" chính là do loài sinh vật ăn tạp có hại này gây ra.

"Cụ" rùa Hồ Gươm cần được điều trị vết thương khẩn cấp.
"Cụ" rùa Hồ Gươm cần được điều trị vết thương khẩn cấp.

Tuy nhiên, ông Timothy Mcormack - Chương trình bảo tồn Rùa châu Á lại khẳng định: "Rùa tai đỏ có thể cạnh tranh thức ăn, làm ảnh hưởng xấu tới môi trường thủy sinh nhưng chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh chúng có tấn công, làm tổn thương rùa Hồ Gươm hay không. Mọi phỏng đoán lúc này đều là chưa có căn cứ".

Đưa "cụ" rùa lên bờ chữa trị: Rủi ro cao nếu có sai sót

PGS.TS Hà Đình Đức cho rằng, những vết thương của "cụ" rùa là quá rõ ràng, không cần tranh cãi. Việc đưa "cụ" lên bờ để chữa trị vết thương phải được coi là việc làm khẩn cấp để bảo vệ sức khỏe, tính mạng rùa Hồ Gươm. Tuy nhiên, không ít các nhà khoa học lại cho rằng, việc đưa "cụ" lên bờ cần phải cân nhắc kĩ lưỡng vì có thể sẽ đối mặt với nguy cơ rủi ro cao.

GS.TS Mai Đình Yên - Phó Chủ tịch Hội sinh thái học khẳng định: "Nếu đưa "cụ" lên bờ thì có thể xác định AND để biết "cụ" thuộc loài nào, giới tính, tuổi thọ... từ đó có liệu pháp điều trị thích hợp. Ngoài ra cũng có thể thực hiện gắn chip để theo dõi sức khỏe, hoạt động của "cụ" từng ngày. Song, cần phải tính toán chọn thời điểm, cách bắt, vận chuyển, điều trị... để không làm nghiêm trọng hơn những tổn thương cũ".

Ông Timothy Mcormack (ngoài cùng, bên trái): Một sai sót nhỏ trong quá trình điều trị, rùa Hồ Gươm cũng có thể đối mặt với rủi ro lớn.
Ông Timothy Mcormack (ngoài cùng, bên trái): Một sai sót nhỏ trong quá trình điều trị, rùa Hồ Gươm cũng có thể đối mặt với rủi ro lớn.

GS. TS Mai Đình Yên cho rằng, có thể dùng lưới vây dài, mắt to để đưa "cụ" lên bờ. Thời điểm lựa chọn là ngày nắng đẹp vì rùa là sinh vật kém thích nghi với điều kiện giá rét. Tuy nhiên, TS. Bác sĩ thú y cao cấp Nimal Fernando (Hong Kong) thì lại tỏ ra nghi ngại: "Việc bắt cá thể rùa có kích thước lớn ("cụ" rùa Hồ Gươm ước tính trọng lượng khoảng 150kg), lại đang trong tình trạng sức khỏe yếu, có nhiều vết thương sẽ đối mặt với nhiều rủi ro. Điều trị vết thương cho rùa không thể thực hiện trong chốc lát mà phải kéo dài nhiều ngày.

Bởi vậy, sau khi đưa ra khỏi hồ, cần phải thiết kế khu vực nuôi dưỡng, chăm sóc đặc biệt cho rùa. Nếu sống trong diện tích nhỏ hẹp, những vết thương cũ của rùa hồ Gươm có thể càng thêm trầm trọng. Nguy cơ tử vong cũng có thể xảy ra nếu di chuyển rùa để điều trị mà không có đủ cơ sở vật chất hay chuyên môn thú y".

Với các vết loét trên thân thể "cụ" rùa, TS Nguyễn Văn Vĩnh - chuyên gia thủy sản, đề xuất điều trị theo phương pháp đã áp dụng thành công cho cá tầm, đã được thực nghiệm tại Xạ Hương thuộc huyện Tam Đảo - Vĩnh Phúc. Theo đó, với việc làm sạch bằng chế phẩm S301, các vết thương sẽ lành lại sau 10-15 ngày.

Trong khi đó, TS Phan Thị Vân lại cho rằng: "Để tránh những rủi ro đáng tiếc khi dùng thuốc, cần tiến hành thử thuốc trên loài tương đối gần với loài rùa Hoàn Kiếm, đó là ba ba. Trường hợp phải đưa thuốc vào cơ thể rùa bằng đường thức ăn, sẽ phải thực hiện cách ly để đảm bảo "cụ" rùa phải ăn thức ăn. Trường hợp phải tiêm thuốc sẽ phải tính toán liều lượng thích hợp, tránh dẫn đến sốc thuốc".

GS.TSKH Đặng Huy Huỳnh - Chủ tịch Hội động vật học Việt Nam tỏ ra lạc quan: "Với trình độ hiện nay của các nhà khoa học Việt Nam , thêm sự hỗ trợ của chuyên gia quốc tế, nỗ lực cứu "cụ" rùa Hồ Gươm sẽ thành công. Thế nhưng, dù muốn hay không, cá thể rùa Hồ Gươm cũng sẽ chết vào một lúc nào đó, theo đúng qui luật của tự nhiên. Nếu có được các cá thể cùng loài, cần nghiên cứu khả năng ghép đôi nhằm duy trì nòi giống cho rùa Hoàn Kiếm trong tương lai".

TS Lê Xuân Rao đưa ra kết luận: "Cứu "cụ" rùa Hồ Gươm cần giải pháp tổng thể. Trước mắt, Sở tiếp tục triển khai bắt rùa tai đỏ bằng lồng sắt, hạ thấp đường ống, thu gom vật cản dưới lòng hồ để không gây tổn thương cho "cụ" rùa mỗi khi di chuyển. Bên cạnh đó, việc cải tạo môi trường sinh thái Hồ Gươm cũng sẽ được đẩy mạnh, tiến hành thay nước, bổ sung nước vào mùa khô nhằm giữ cảnh quan cho Thủ đô cũng như đảm bảo sức khỏe "cụ" rùa".

Ông Timothy Mcormack - Chương trình bảo tồn Rùa châu Á: "Theo sách đỏ năm 2010, Rùa Hoàn Kiếm được xếp vào danh sách cực kì nguy cấp, sẽ tuyệt chủng trong tương lai gần. Trên thế giới hiện mới ghi nhận 4 cá thể, trong đó 2 cá thể ở Việt Nam ("cụ" rùa ở Hồ Gươm và một cá thể ở hồ Đồng Mô), 2 cá thể ở Trung Quốc. Bảo vệ rùa Hồ Gươm không chỉ có ý nghĩa tâm linh với người Việt Nam mà còn có ý nghĩa sinh học rất lớn với thế giới. Hiện nhóm chuyên gia về rùa mai mềm kích thước lớn và bác sĩ thú y Trung Quốc sẵn sàng đến Việt Nam giúp đỡ, nếu có yêu cầu. Kế hoạch bảo tồn rùa Hoàn Kiếm nên được Việt Nam và Trung Quốc cân nhắc kĩ lưỡng. Với cá thể rùa đực ở hồ Đồng Mô của Việt Nam có thể tiến hành việc ghép đôi sinh sản với cá thể cái ở Trung Quốc dựa trên thỏa thuận 50% số cá thể rùa non nở thành công sẽ được đưa về Việt Nam và cá thể rùa ở hồ Đồng Mô sẽ được trở lại Việt Nam sau một số năm thực hiện ghép đôi nhân giống".

Lâm Khánh Vy

Các tin khác

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Vì vậy, cơ sở y tế càng phải đi đầu trong nhận diện, truyền thông, giám sát và ngăn chặn các sản phẩm này.

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Ngày 19/5, Công an xã Phú Giáo (TP Hồ Chí Minh) kêu gọi những người từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Thẩm Mỹ Bee Hin hãy trình báo để phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Ngày 19/5, Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng Đắk Lắk (Trung tâm Bảo tồn voi) cho biết, một con voi nhà nặng khoảng 4,6 tấn, ở xã Buôn Đôn vừa được phát hiện chết trong rừng chưa rõ nguyên nhân.