Sản phẩm này không chỉ bán ngoài thị trường, mà còn đưa vào hệ thống phân phối hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại. Một cán bộ Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) cho biết, đây là chiêu thức gian lận mới.
Theo ghi nhận của chúng tôi, các sản phẩm lập lờ hàng Việt Nam thành hàng ngoại nhiều nhất là mặt hàng hóa phẩm, mỹ phẩm như: Kem hấp tóc hiệu Ceorali Hair Nutrient, trên nhãn chính của sản phẩm đều bằng tiếng Anh. Còn nhãn phụ dán kèm theo mới ghi tiếng Việt với chữ nhỏ xíu, đơn vị sản xuất là Công ty TNHH Đ.P.T (trụ sở tại Biên Hòa, Đồng Nai); dầu gội Olive Romantic, trên nhãn chính của sản phẩm toàn chữ Hàn Quốc và tiếng Anh, trên nhãn phụ tiếng Việt dán kèm theo thể hiện nhà sản xuất và cung cấp: Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại P.T (địa chỉ công ty tại Hà Nội). Tương tự, các sản phẩm dầu gội, sữa tắm nhãn hiệu “The Secret of DOAN” của Công ty TNHH G.Đ (quận 8, TP Hồ Chí Minh) sản xuất và phân phối, nhưng trên nhãn chính toàn tiếng Anh, hay sản phẩm Goats milk & Rose Hip Unicorn, Unicorn Spa Moist Shower của Công ty một thành viên K.H (quận 8, TP Hồ Chí Minh)…
Với các loại sản phẩm dạng này, khi NTD nhìn vào thì đập ngay vào mắt là trên nhãn chính của sản phẩm toàn tiếng Anh, tiếng Hàn, tiếng Nhật… nên cứ nhầm tưởng đây là hàng ngoại chứ không phải hàng Việt. Đặc biệt, các loại sản phẩm này được bán rất nhiều tại hệ thống siêu thị.
Theo quy định, đối với hàng nhập khẩu thì trên nhãn chính của sản phẩm mới thể hiện tiếng nước ngoài. Khi hàng nhập vào thị trường Việt Nam, trước khi đưa hàng lưu thông ra thị trường thì đơn vị nhập khẩu và phân phối bắt buộc phải dán kèm nhãn phụ bằng tiếng Việt trên sản phẩm, thể hiện tất cả các nội dung trên nhãn phụ như: Thành phần, công dụng, cách sử dụng, chỉ định, cách bảo quản, nhà sản xuất, hạn sử dụng, đơn vị nhập khẩu và phân phối… Như vậy, cách ghi nhãn như trên của một số đơn vị sản xuất trong nước đã cố tình gây nhầm lẫn cho NTD.
Ông Dương Thanh Hoàng, Chi cục phó Chi cục QLTT TP Hồ Chí Minh khẳng định: “Các sản phẩm sản xuất tại Việt Nam phải ghi rõ thông tin trên nhãn mác bằng tiếng Việt. Khi sản phẩm xuất khẩu ra nước ngoài thì nội dung nhãn chính cũng phải ghi tiếng Việt, kèm theo nhãn phụ là thông tin theo ngôn ngữ nước nhập khẩu. Nếu chúng tôi kiểm tra, phát hiện sai phạm về nhãn hàng hóa thì sẽ xử lý theo quy định, cả trách nhiệm nhà sản xuất và cả đơn vị phân phối”.
Trong năm 2013, Chi cục QLTT TP Hồ Chí Minh đã kiểm tra 728 vụ vi phạm về việc ghi nhãn hàng hóa (nhập khẩu và sản xuất trong nước), phần lớn là hàng tiêu dùng, thiết bị các loại… với tổng số lượng hàng hóa gần 8 triệu sản phẩm và 9.500 tấn hàng hóa. Riêng trong quý 1-2014, QLTT đã kiểm tra 207 vụ với tổng số lượng hàng vi phạm gần 1,4 triệu sản phẩm và 1.369 tấn hàng hóa các loại.
Theo NĐ 80/2013 NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm hàng hóa thì mức phạt tùy theo trị giá hàng hóa. Phạt 100.000 – 300.000đ đối với hàng hóa có trị giá dưới 5 triệu đồng; phạt 300.000đ - 10 triệu đồng đối với trị giá hàng hóa từ trên 5 – 100 triệu đồng, đồng thời thu hồi sản phẩm có nhãn vi phạm hoặc buộc ghi lại nhãn hàng hóa theo đúng quy định. Mức phạt như vậy chưa đủ sức răn đe nên doanh nghiệp vẫn cứ vi phạm.
Ông Dương Thanh Hoàng cũng cho biết, Chi cục QLTT sẽ kiểm tra, xử lý những đơn vị kinh doanh không chấp hành đúng quy định. Tiếp đến, sẽ truy địa chỉ nhà sản xuất để phối hợp với QLTT địa phương kiểm tra, xử lý. Cần thiết sẽ gửi mẫu sản phẩm để giám định chất lượng, nếu không đạt sẽ tiêu hủy.
Không chỉ riêng các mặt hàng vi phạm về việc ghi nhãn hàng hóa, trong thời gian qua có rất nhiều trường hợp NTD khiếu nại nhiều siêu thị bán hàng thiếu trọng lượng, thiếu thể tích (chủ yếu thực phẩm đóng gói, đóng chai), thậm chí bán hàng kém chất lượng (thực phẩm tươi sống, chế biến, rau quả)… Trong khi đó, các siêu thị đều khẳng định: Các nhà cung cấp khi được siêu thị lựa chọn đều là những nhà cung cấp có uy tín. Tất cả các mặt hàng của nhà cung cấp khi đưa vào siêu thị đều có hồ sơ chất lượng phù hợp theo quy định pháp luật (hồ sơ công bố chất lượng, công bố hợp quy, công bố phù hơp quy định an toàn…), được cấp bởi cơ quan chức năng.
Ngoài hệ thống siêu thị, ông Ngô Bách Phong, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi NTD TP Hồ Chí Minh cũng cho biết, Hội đã tiếp nhận rất nhiều đơn thư phản ánh của NTD là nạn nhân khi mua sắm tại các trung tâm thương mại
