Vụ việc được phát hiện từ ngày 26/12/2014, khi ông Nguyễn Văn Xê cùng con trai là Nguyễn Văn Đoan thuê nhân công đào hầm biogas để xử lý vệ sinh và sử dụng khí đốt từ chuồng chăn nuôi lợn trong khu vườn cạnh con suối nhỏ dẫn nước ra phía biển, cách quốc lộ 1A về hướng Tây hơn 1km. Trong lúc đào bới, mọi người bất ngờ phát hiện 5 bộ hài cốt chôn lấp bên dưới một tảng đá lớn.
Ông Xê cho biết, trước thực tế đó, gia đình tôi thắp hương cầu nguyện vong linh những người đã khuất, đồng thời khẩn báo vụ việc cho chính quyền địa phương rồi tiếp tục đào bới mở rộng trong bán kính hơn 7m và lần lượt tìm thấy thêm 20 bộ hài cốt nữa. Những bộ hài cốt tìm thấy được chôn lấp với nhiều tư thế khác nhau, một số hộp sọ có dấu hiệu bị nứt vỡ, ống xương chân, tay có vết gỉ của sắt đã bị vón thành cục.
Một trong những người dân địa phương trực tiếp tham gia bốc những hài cốt nêu trên là Đặng Sĩ, 62 tuổi khẳng định, qua nhận dạng các mẫu xương từ những bộ hài cốt đã tìm thấy, xác định tất cả đều là người lớn. Ông Sĩ chia sẻ: “Tôi nhập cư, sinh sống ở phường Ba Ngòi, TP Cam Ranh từ năm 1965. Lúc đó tại khu vực đã tìm thấy hài cốt là rừng ngập mặn có dòng suối nhỏ dẫn nước ra biển. Những người đi trước kể rằng, hơn 60 năm về trước người Pháp đã xây dựng 3 lô cốt quân sự ở cách hiện trường tìm thấy hài cốt khoảng 2km, bây giờ các lô cốt không còn dấu tích. Nhiều khả năng đây là hố chôn tập thể thời đó, đến nay mới được tìm thấy”.
 |
| Hiện trường tìm thấy hàng chục hài cốt trong hố chôn tập thể. |
Sau khi phát hiện những bộ hài cốt đầu tiên, UBND phường Ba Ngòi đã cử một đội hỗ trợ tìm kiếm, cải táng. Ngay sau đó, UBND cùng Ban Chỉ huy Quân sự TP Cam Ranh trực tiếp đến hiện trường nhưng không tìm thấy bất kỳ một dấu tích nào cho thấy những bộ hài cốt nêu trên liên quan đến bộ đội, dân quân du kích hy sinh trong chiến tranh. Dò hỏi nhiều bậc cao niên ở địa phương, không một ai nhận biết thông tin nào về hố chôn hài cốt tập thể nên UBND TP Cam Ranh đã hỗ trợ kinh phí để tổ chức cải táng tại Nghĩa trang Dốc Sạn, xã Cam Thịnh Đông, TP Cam Ranh theo thủ tục dân sự.
Nhiều thông tin phỏng đoán về nguồn gốc 25 bộ hài cốt trong hố chôn tập thể ở vườn nhà ông Nguyễn Văn Xê, nhưng chưa có thông tin nào được kiểm chứng. Một số người cho rằng có thể đó là hố chôn nạn nhân trong một cuộc thảm sát do phía địch gây ra trong chiến tranh, trong khi đó không ít người nhận định có thể đó là những tù nhân chính trị từ thời Pháp thuộc hoặc thời Nhật chiếm đóng, vì các mẫu xương cổ chân, cổ tay có dấu vết gỉ sét của sắt dường như đó là những chiếc cùm.
Ông Trần Anh Dũng - Phó Chủ tịch UBND TP Cam Ranh, cho biết đã gửi văn bản báo cáo vụ việc cho UBND và các cơ quan chức trách ở tỉnh Khánh Hòa, đồng thời chỉ đạo UBND phường Ba Ngòi, Ban Chỉ huy Quân sự TP Cam Ranh theo dõi, thu thập những mẫu vật có liên quan đối với những bộ hài cốt đã tìm thấy và tạm dừng việc đào bới mở rộng để chờ chỉ đạo UBND tỉnh Khánh Hòa.
