Mặc dù lực lượng PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an TP Hồ Chí Minh (Phòng Cảnh sát PCCC) liên tục khuyến cáo, kiểm tra xử lý nhưng các vụ cháy vẫn liên tục xảy ra đa phần là do chạm chập hệ thống điện, thiếu ý thức PCCC và gần đây nhất là các vụ cháy xuất phát từ nguyên nhân mâu thuẫn dẫn đến… tự đốt.
Tối 19/4, đám cháy bùng phát tại xưởng gỗ nằm trong khu dân cư trên quốc lộ 1, quận 12, TP Hồ Chí Minh khiến 500m2 xưởng gỗ bị cháy rụi, đổ sập. Rạng sáng cùng ngày, tiệm bán tạp hóa số 124, đường Nguyễn Thái Bình, phường 12, quận Tân Bình phát hỏa, 2 người mắc kẹt bên trong được giải cứu. Trước đó, 30 xe chữa cháy, 159 cán bộ chiến sĩ của 9 đơn vị chữa cháy đã mất nhiều giờ đồng hồ khống chế đám cháy tại kho chứa hạt nhựa rộng hàng ngàn mét vuông cạnh Ký túc xá Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh (phường 11, quận 5) khiến hàng trăm sinh viên lưu trú tại đây phải di chuyển đi nơi khác. Cũng trong ngày này 2 người được cứu thoát khỏi đám cháy trong tiệm áo cưới trên đường Hồ Văn Huê, phường 9, quận Phú Nhuận, một người tử vong trong đám cháy căn nhà 3 tầng ở quận Gò Vấp…
Theo thống kê của Phòng Cảnh sát PCCC, trong quý 1/2022, toàn TP Hồ Chí Minh tổng cộng hơn 300 vụ cháy, trong đó các lực lượng tại chỗ và địa phương phối hợp với Phòng Cảnh sát PCCC xử lý 268 vụ, 48 vụ cháy do Phòng Cảnh sát PCCC xử lý. Các vụ cháy chủ yếu ở nhà đơn lẻ, công ty-doanh nghiệp, nhà ở kết hợp kinh doanh, bãi giữ xe, bãi phế liệu và gần đây nhất là các vụ cháy tại chung cư. Nguyên nhân dẫn đến cháy đa phần xuất phát từ sự cố điện, bất cẩn trong việc sử dụng nhiên liệu trong sinh hoạt và một số vụ cháy do… tự đốt.
Đáng lo ngại là các vụ cháy tại các chung cư trong thời gian qua xảy ra khá nhiều, trong đó có các nguyên nhân như chập điện xe máy khi đang sạc, thiếu ý thức khi ném tàn thuốc gây cháy và tự đốt. Đám cháy bùng phát tại căn hộ trên tầng 14, chung cư Tô Ký Tower (đường Tô Ký, phường trung Mỹ Tây, quận 12) hôm 6/4, tuy nhiên chuông báo cháy không hoạt động. Một bảo vệ chợ đi ngang phát hiện dùng loa phóng thanh hô hóa lúc này cư dân mới nhận thức được có cháy và thoát ra ngoài bằng đường bộ, một số người liều lĩnh sử dụng thang máy để thoát thân.
Đám cháy được dập tắt, vụ cháy bước đầu xác định là do đôi nam nữ cãi nhau, dùng lửa đốt rèm cửa gây cháy. Đám cháy ở tầng 10, chung cư chung cư Carillon 5 (quận Tân Phú, TP Hồ Chí Minh) hôm 23/3 khiến 2 mẹ con tử vong khi nhảy lầu thoát đám cháy bước đầu được xác định là do tự đổ xăng đốt. Người mẹ bị ung thư giai đoạn cuối, nợ nần, nghĩ quẫn và gây ra vụ việc trên khiến đám cháy đe dọa cả khu chung cư.
Rồi vụ ném tàn thuốc gây cháy cục nóng máy lạnh tại một chung cư ở TP Thủ Đức, vụ cháy xe máy điện đang sạc tại bãi giữ xe tại một chung cư trên phường Thảo Điền, TP Thủ Đức cũng là mối hiểm họa mà các cư dân sinh sống tại các chung cư e ngại.
Các vụ cháy chung cư mà nguyên nhân do chủ căn hộ bột phát hoặc mâu thuẫn thì phát nếu phát hiện chậm, cư dân sống cùng không kịp can ngăn thì khó mà ngăn chặn bởi họ đã chủ ý gây ra cháy. Riêng các vụ cháy do thiếu ý thức thì Ban Quản lý chung cư cần có những quy định cụ thể cũng như mức xử phạt thích đáng hay tuyên truyền liên tục để cư dân nâng cao ý thức tránh các sự cố cháy nổ. Phòng Cảnh sát PCCC đã khuyến cáo Ban Quản lý và các cư dân tại các chung cư, trong đó cư dân cần tự trang bị các phương tiện như bình chữa cháy, mặt nạ phòng độc… để tự chủ động thoát nạn an toàn và chữa cháy. Khi cháy xảy ra nhanh chóng báo cháy cho lực lượng Cảnh sát PCCC qua số điện thoại 114 hoặc app Help 114 (ứng dụng gọi cứu hộ 114 có video call tại TP Hồ Chí Minh) để được ứng cứu kịp thời.
Riêng về các vụ cháy liên quan đến việc sạc xe máy điện tại các bãi xe chung cư, Thượng tá Nguyễn Mạnh Trưởng-Phó trưởng Phòng Cảnh sát PCCC cho biết, các hệ thống, thiết bị sạc xe máy điện được bố trí trong nhà hoặc công trình là các thiết bị điện thuộc hệ thống điện chung đang sử dụng của ngôi nhà hay công trình đó. Do đó, phải đảm an toàn kỹ thuật về PCCC theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành. Chính vì vậy, ở các khu vực này phải được trang bị các phương tiện, thiết bị PCCC phù hợp và phải đảm bảo các điều kiện về khoảng cách an toàn chống cháy, nổ cũng như các điều kiện về thoát nạn nếu có xảy ra sự cố. Đặc biệt là ở các khu vực tầng hầm của các chung cư, tòa nhà. Tầng hầm chung cư nơi chứa nhiều loại phương tiện với khối lượng chất cháy nổ cực lớn và nguy cơ cháy nổ cao. Người dân lắp thêm các thiết bị sạc, trạm sạc điện để sử dụng phải đảm bảo các yêu cầu về kỹ thuật an toàn điện, chống cháy nổ và phải có các giải pháp chống cháy lan.
Trong thời gian tới, Phòng Cảnh sát PCCC sẽ tham mưu Công an TP Hồ Chí Minh có kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát đối với các cơ sở để làm sao kịp thời phát hiện các nguy cơ gây mất an toàn về phòng chống cháy, nổ ở các khu vực có trạm sạc điện, nhất là ở dưới tầng hầm của chung cư, tòa nhà để đảm bảo an toàn PCCC.
Trên địa bàn thành phố có gần 100.000 cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC, trong đó có gần 10.000 cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ, 1.916 khu dân cư; nhiều công trình và cơ sở trọng điểm về chính trị, kinh tế, văn hóa như các cơ quan ngoại giao của nước ngoài, các Tổng kho xăng dầu, cơ sở hóa chất… Để ngăn chặn các vụ cháy, Phòng Cảnh sát PCCC đã tiến hành kiểm tra an toàn PCCC đối với 7.512 lượt cơ sở. Qua kiểm tra phát hiện 1.730 cơ sở thiếu sót về PCCC. Phòng Cảnh sát PCCC đã kịp thời phát hiện 222 lỗi vi phạm, lập 127 biên bản vi phạm hành chính, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 197 trường hợp cơ sở vi phạm; trong đó, phạt tiền 197 cơ sở với tổng số tiền khoảng 500 triệu đồng, ra quyết định tạm đình chỉ hoạt động đối với 2 cơ sở.
Đoàn liên ngành Công an thành phố đã tiến hành kiểm tra điều kiện an toàn về PCCC và CNCH đối với 4 cơ sở nguy hiểm trọng điểm nguy cơ cháy nổ (sân bay Tân Sơn Nhất, Gigamall, chợ Bình Tây và Tổng kho Xăng dầu Nhà Bè).
Cháy căn hộ tầng 10 chung cư, 2 người phụ nữ tử vong 
Kịp thời dập tắt đám cháy tại chung cư cao tầng lúc nửa đêm 
