9h30' ngày đầu tuần, tháng 4/2011, không giao ban, không hội họp, không có sự kiện nào khác đặc biệt có nghĩa là một ngày làm việc bình thường. Thế nhưng trụ sở của Chi cục Hải quan cảng Cái Lân vẫn rất lặng lẽ, vắng ngắt. Quả thật, khu vực khác hàng là những ô cửa ngăn kính khoét lỗ trước kia lúc nào cũng chật ních đại diện chủ hàng, ai cũng tất tả bận rộn, cảm giác rất nặng nhọc dù trên tay chỉ có cái cặp tài liệu. Nhìn xa ra, cả khu cảng mênh mông rộng lớn cũng hiếm khi thấy bóng dáng của công chức hải quan. Doanh nghiệp đi đâu?
Ông Đoàn Minh Chiến, Phó Chi cục trưởng giải thích: Anh em vẫn đang làm việc bình thường, giải quyết thủ tục, với từng doanh nghiệp bằng máy tính trong văn phòng của từng bộ phận. Chắc anh thắc mắc sao không thấy sự hiện diện của chủ hàng tại Chi cục Hải quan? Họ chẳng có việc gì ở đây cả, vì nếu đến, cũng bằng thừa nhưng thị trường, bản doanh của họ thiếu những người điều hành thực sự. Tất cả chỉ giao tiếp với nhau bằng con số, dữ liệu trên mạng máy tính mà thôi. Đó là thủ tục HQĐT.
Các lãnh đạo Chi cục Hải quan Cái Lân cho biết, từ chỗ chỉ một vài đơn vị đăng ký mở tờ khai điện tử ban đầu mang tính thăm dò, đến nay trong số gần 50 doanh nghiệp thường xuyên là khách hàng, đã có 36 doanh nghiệp quy mô lớn khai báo bằng hình thức HQĐT. Cần biết rằng, đặc điểm của cảng Cái Lân là nơi tiếp nhận, xuất khẩu những lô hàng số lượng rất lớn, giá trị kim ngạch tiêu biểu cho cả Cục HQQN.
Trong quý I năm nay, dù có nhiều tác động xấu đến tình hình kinh tế nhưng tại cảng Cái Lân, với 833 bộ tờ khai đã có tổng kim ngạch gần 280 triệu USD bằng 153% so với cùng kỳ. Điểm chuyển biến nổi bật khác của Chi cục là công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại đã thực sự đi vào chiều sâu trên cơ sở trang thiết bị kiểm tra hiện đại, công tác kiểm tra bằng hình thức phân luồng tự động từ phân tích dữ liệu của hệ thống máy tính, khai thác các nguồn tin đáng tin cậy từ trong ngoài nước, sự phối kết hợp nhuần nhuyễn giữa hai ngành Hải quan và Công an.
Đây chính là nhân quả khiến số hàng phi pháp, gian dối về thuế rất khó có thể lọt qua con mắt kiểm soát tại cảng Cái Lân. Nếu trước kia, Cái Lân từng là điểm đến của hàng lậu, hàng cấm thì nay điều đó đã không còn. số vụ BL-GLTM vào cảng Cái Lân ngày càng giảm. Trong cả quý I-2011 chỉ có 3 vụ hàng hóa nhập khẩu vi phạm thủ tục hải quan, bị phạt 2,6 triệu đồng.
Một chủ doanh nghiệp cho biết, trước kia, khi còn khai báo thủ công, mỗi tờ khai hải quan có nhanh nhất cũng mất vài ngày, nhưng để lô hàng được thông quan thì rất phiền toái, mệt mỏi vì cứ phải đối chiếu kiểm tra liên tục. Nay, tờ khai điện tử chỉ vẻn vẹn có 5 phút, không gì tiện lợi cho bằng
