Cân xe quá tải: Tỉnh nào cũng có đoàn xe vua?!
Có chung nhận định sau một thời gian dài đi thanh tra tại các địa phương, ông Thạch Như Sỹ, Phó Chánh thanh tra Bộ GTVT cũng chỉ ra rằng: Hiện nay, bình quân chung là 20-25% số xe bị dừng có vi phạm tải trọng. Cá biệt tại Bình Thuận tỷ lệ 38,5% số xe bị dừng vi phạm. Có những khi số xe bị dừng chỉ có 10% phát hiện vi phạm. Thường các xe chở VLXD, Thanh tra giao thông có kinh nghiệm chỉ cần nghe tiếng máy xe, nhìn tốc độ của xe là có thể phán đoán xe chở quá tải trọng.
Phó Chánh thanh tra nhấn mạnh thêm: Có thể thấy thực hiện việc kiểm tra nào cũng nổi lên 4 loại tiêu cực, tồn tại ở các cá nhân, đơn vị như địa phương than: nếu địa phương làm gắt gao về tải trọng sẽ gây ảnh hưởng tới lợi ích kinh tế của tỉnh. Khi thực hiện, chúng tôi đã nghe rất nhiều lời chỉ đạo, nếu như chúng tôi làm thế nọ thế kia ảnh hưởng đến địa phương thì cũng khó; thứ nữa là giám đốc doanh nghiệp bốc hàng, vận chuyển hàng nhận thức không tốt, vì lợi ích kinh tế đã chỉ đạo lái xe chở quá tải. Tiêu cực khác là: các nhóm lợi ích khác có liên quan như cò mồi, dẫn khách (thu lợi qua việc môi giới chở quá tải, dẫn xe qua trạm). Cuối cùng là do lực lượng thi hành công vụ: Thực hiện không đủ thời gian quy định theo công điện của Thủ tướng Chính phủ phải làm 24/24h và 7/7 ngày. Ví dụ, ở Bình Thuận là 83% số giờ, Hà Tĩnh 78%. Bên cạnh đó, cũng có việc lực lượng kiểm tra thấy xe mà không dừng hay nghiệp vụ non không phát hiện vi phạm, biết xe vi phạm mà làm ngơ, không xử lý đầy đủ các chủ thể vi phạm, đặc biệt là doanh nghiệp vận tải và đơn vị bốc dỡ hàng hóa.
Trước nhận định của thanh tra, ông Lương Phan Kỳ, Giám đốc Sở GTVT Hà Tĩnh lý giải: Số phương tiện tại hai đầu trạm cân trên QL1 tương đối đông, riêng trên địa bàn thì dễ nhưng các phương tiện 2 đầu rất khó xử lý. Chúng tôi thực hiện 24/24h và theo dõi qua giám sát của Tổng cục Đường bộ Việt Nam. Trong quá trình phương tiện không còn dừng, đỗ nhiều trên QL mà dừng nhỏ lẻ tại các quán ăn, chờ lực lượng lơi là để vượt trạm. Tuy nhiên, ở đây có điều tương đối khó do xe dừng nghỉ tại 2 đầu và chưa có dấu hiệu vi phạm nên không biết xử lý thế nào. Thậm chí có thể dừng nghỉ 2 - 3 ngày chờ cơ hội như trời mưa, giao ban... họ vượt trạm cân. Có khi có tới 5 -7 xe đi thành đoàn thì chúng tôi chỉ xử lý được 2-3 xe đầu, còn những xe sau rất khó có đủ lực lượng để ngăn cản. Các xe đi ồ ạt rất nguy hiểm cho an toàn giao thông. Tương tự, ông Nguyễn Anh Cương - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương: Quá trình kiểm tra trên tuyến QL5, ước tính mỗi ngày có trên 2.000 xe quá tải. Chúng tôi có trạm cân trên QL5, hoạt động 24/24h, các lực lượng cũng làm rất quyết tâm. Dù có lực lượng phối hợp đông đảo nhưng xử lý quá khó khăn vì QL5 lượng xe quá lớn. Tuy nhiên có thể nói việc xử lý đã rất cố gắng thông qua số lượng xe bị xử phạt khá lớn.
Thẳng thắn hơn cả, ông Nguyễn Văn Thanh - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam: Hầu như địa phương nào cũng có 1 đoàn xe vua, được bảo lãnh của các cấp thẩm quyền ở địa phương. Có sự hình thành những nhóm lợi ích tìm mọi cách đối phó với chủ trương siết chặt xe quá tải. Trong 2,3 tháng qua, các đơn vị xử phạt cho rằng đã đạt được thành tích tốt trong xử phạt xe. Tuy nhiên, không thể thoả mãn với những kết quả đã đạt được.
Người dân cần hợp tác, phản ánh đến đường dây nóng
Khó khăn thì đã rõ, thế nhưng, bản thân việc cân trọng tải xe bấy lâu nay vẫn được bàn tán và gắn mác “tiêu cực”. Vậy làm thế nào để có những chế tài mạnh? Chẳng nhẽ khó khăn thì thôi? Theo ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô kiến nghị nên gắn các trạm cân gần các trạm thu phí, có thể xử phạt nóng ngay, cũng có thể xử nguội. Chúng ta có thể phạt theo quãng đường mà đoạn xe quá tải chạy, phạt thật nặng chứ vài ba triệu thì không ăn thua. Đồng thời cũng phạt thật nặng những đơn vị kiểm tra xử lý. Không thể nói là nghiệp vụ kém rồi cứ để cho xe qua được.
Không cho rằng, lực lượng chức năng lơ là kiểm tra, kiểm soát, ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Cục phó Cục Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt cho rằng, mục đích bảo vệ đường, bảo đảm an toàn và giảm thiểu tai nạn, rủi ro. Chúng tôi cũng nhận thấy còn có tình trạng chưa thể cân đủ 24h/ngày, 7 ngày trong tuần và sẽ cố gắng khắc phục tình trạng này trong thời gian tới. Nhưng cơ bản anh em cũng đã căng hết lực lượng để làm. Còn liên quan đến tiêu cực, ông Tuấn khẳng định: Có DN nói là xe nhỏ vượt tải trọng không đáng kể bị dừng, theo tôi là không phải. Chúng tôi chỉ tập trung xử lý các xe vượt quá tải trọng nhiều. Hiện chúng tôi cũng chưa phát hiện được vụ việc nào tiêu cực liên quan tới vấn đề nhiều người thắc mắc, ông Tuấn lý giải. Được biết, trong 6 tháng đầu năm đã dừng 214.817 xe tải, phát hiện 47.137 trường hợp, xử lý quá trọng tải 22%, hơn 1.800 phương tiện quá tải bị tạm giữ. “Còn nếu phát hiện xe quá tải vượt trạm, người dân cứ báo cho 113. Hoặc nếu phát hiện tiêu cực, người dân cũng có thể phản ánh về dường dây nóng của Cục C26. Đề nghị các doanh nghiệp lưu ý tới đường dây nóng của Cục là 06942608. Chúng tôi tiếp nhận, xử lý ngay”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Đồng tình hướng xử lý này, Thứ trưởng Lê Đình Thọ lên tiếng: Bộ GTVT đề nghị lực lượng Công an và TTGT công khai đường dây nóng. Để xảy ra ở trạm nào, có nghi vấn tiêu cực thì phải có kết nối để giải quyết ngay, tránh trường hợp không dám công khai tiêu cực. Chúng ta cần mạnh dạn trong việc này, nếu phản ảnh đúng địa chỉ, ngày giờ, có xác nhận thì hoàn toàn đáng tin cậy. Nếu làm tốt, sẽ hạn chế được tiêu cực. Lãnh đạo Bộ GTVT mong tất cả các lực lượng chia sẻ để thực hiện đồng bộ, ngăn chặn được tiêu cực, tạo niềm tin cho nhân dân và doanh nghiệp
