Kể từ đầu năm 2008, khi Nhà nước tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng thuốc lá, thì "cuộc chiến" với thuốc lá nhập lậu có phần cam go hơn, vì thuốc lậu không bị chi phối bởi các chính sách thuế...
Trước tình hình nêu trên, ngày 7/5/2009, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 43/2009/NĐ-CP bổ sung vào Nghị định 59/2006/NĐ-CP ngày 12/6/2006. Theo đó, thuốc lá điếu, xì gà và các dạng thuốc lá thành phẩm khác nhập lậu bị cấm kinh doanh. Việc bổ sung thuốc lá nhập lậu vào mặt hàng cấm kinh doanh theo Nghị định 43/2009/NĐ-CP là cơ sở để các cơ quan bảo vệ pháp luật áp dụng trong việc xem xét, truy tố, xét xử đối với hành vi buôn lậu thuốc lá nếu cấu thành tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (Điều 154 Bộ luật hình sự) hoặc tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng cấm (Điều 155 Bộ luật hình sự). Tuy nhiên, việc không rõ ràng trong Nghị định 43/NĐ-CP đã gây khó khăn trong công tác đấu tranh, xử lý tình trạng buôn lậu, vận chuyển và kinh doanh thuốc lá lậu.
Xin đơn cử ví dụ: Tháng 12/2009, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ - Công an tỉnh Quảng Trị bắt quả tang Nguyễn Như Quỳnh, trú tại huyện Thường Tín, Hà Nội điều khiển xe ôtô BKS 33M-4353, đang vận chuyển 50 ngàn gói thuốc lá ngoại hiệu JET tại quốc lộ 1A, thuộc địa phận xã Hải Trường, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Theo kết quả định giá, số lượng 50 ngàn gói thuốc lá JET có giá là 450 triệu đồng.
Nhận thấy đây là một vụ vận chuyển với số lượng lớn hàng cấm, ngày 31/12/2009, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và tạm giam đối với Nguyễn Như Quỳnh về tội "vận chuyển hàng cấm" theo Điều 155 Bộ luật hình sự.
Căn cứ vào Nghị định số 43/2009/NĐ-CP (coi thuốc lá nhập lậu là hàng cấm), Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh Quảng Trị đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can và lệnh tạm giam đối với Quỳnh. Song, Điều 155 Bộ luật Hình sự có qui định về "số lượng lớn", "thu lợi bất chính lớn" để xem xét, lượng hình. Nhưng thế nào là lớn, thế nào là "đặc biệt lớn" không được qui định cụ thể trong Nghị định số 43/2009/NĐ-CP và cũng chưa có thông tư hướng dẫn thi hành nghị định này.
Để giải quyết vụ án đúng thời hạn qui định, VKSND tỉnh Quảng Trị đã hai lần có công văn gửi VKSND Tối cao để xin ý kiến chỉ đạo. Nhưng ngay cả VKSND Tối cao cũng chưa thể hướng dẫn được, vì còn đang phối hợp với cơ quan chức năng sớm có thông tư tháo gỡ. Chẳng biết đến bao giờ một thông tư như vậy mới được ban hành? Trong khi đó, qui định tại Bộ luật tố tụng hình sự không cho phép Cơ quan Cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát trong quá trình tiến hành tố tụng được kéo dài quá thời hạn điều tra vụ án
