Trước đây, khi tỉnh Lai Châu vẫn chưa được chia tách thành tỉnh Lai Châu mới và tỉnh Điện Biên như hiện nay, trung tâm thị trấn Tam Đường là thị xã Lai Châu bây giờ. Vào ngày chủ nhật hằng tuần, tại thị trấn Tam Đường đều có một phiên chợ - nơi hội tụ những nét văn hóa đặc sắc của bà con dân tộc tỉnh Lai Châu.
Sau khi chia tách tỉnh, thị trấn Tam Đường nhường chỗ cho thị xã Lai Châu. Tuy nhiên, đã thành thói quen, bà con từ nhiều thôn bản, xã, huyện gần thị xã Lai Châu vẫn họp chợ tại đúng địa điểm cũ và đặt cho nó cái tên chợ Tam Đường đất để phân biệt với chợ Tam Đường bê tông hiện nay tại thị trấn Tam Đường.
Đang là thời điểm lạnh nhất trong năm nhưng phiên chợ Tam Đường đất vẫn diễn ra khá nhộn nhịp và đông vui. Bà con mang đến chợ nhiều sản vật phục vụ Tết như lá dong, gạo nếp và không thể thiếu lợn cắp nách, gà chạy núi…
Các cô gái xúng xính váy áo, má ửng hồng trong tiết trời lạnh giá đang đùa nhau cạnh những bao tải lạc, ngô được xếp thành hàng dài bày bán ngay đầu cổng chợ. Miến dong Bình Lư, huyện Tam Đường dai, sáng đã từng được tham gia hội chợ tại Huế năm 2009, giúp nhiều gia đình thoát nghèo cũng được bà con mang đến cho phiên chợ cuối năm.
Nơi thu hút đông nhất những người đàn ông chính là những hàng bán thuốc lào và rượu. Không quầy, không bàn, những mặt hàng này bày ra ngay dưới nền chợ bằng những chiếc khay và tấm ni lông. Người mua thậm chí là khách đi chơi cũng có thể hút thử thuốc lào thoải mái. Tiếng rít thuốc lào cùng tiếng nói chuyện râm ran cả một góc chợ…
Nhưng có lẽ, điều thú vị nhất khi đến chợ Tam Đường đất chính là du khách được thưởng thức những món quà vặt của bà con dân bản mang đến chợ. Bánh con sâu, một loại bánh được làm từ bột gạo, vo viên trắng hòa vào bát nước đường mát ngọt với giá 1.000 đồng/bát. Bánh xốp giống như vỏ bánh bao ở dưới xuôi nhưng có vị ngọt, cắt thành khoanh vuông tỏa mùi thơm phưng phức.
Tuy nhiên, món bánh đặc sản ở nhiều phiên chợ vùng cao phải là món bánh rán nóng hổi. Dưới bàn tay khéo léo của người phụ nữ vùng cao, từng viên bột trắng mịn được cho vào chảo mỡ đang nóng già rán vàng đều vừa thơm vừa béo ngậy. Những đứa trẻ đôi má ửng đỏ vì bếp nóng ngồi chờ để được ăn những chiếc bánh mới vừa nhấc ra từ chảo mỡ. Rồi phở, bánh cuốn… với những chén rượu thơm nồng thu hút rất đông khách. Khách chúc tụng, ăn uống khiến không khí chợ những ngày cuối năm thật rộn ràng.
Đại diện Phòng Văn hóa Thông tin, UBND thị xã Lai Châu cho biết, chợ họp chính là cơ hội thuận tiện để tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật đến bà con. Mặc dù họp ở trung tâm thị xã nhưng phiên chợ Tam Đường đất dường như vẫn chưa bị nhòe màu phố thị.
Chẳng thế mà nhiều du khách trong và ngoài nước vẫn tìm đến đây để thấy được những nụ cười hồn nhiên như núi rừng Tây Bắc, ánh mắt của thiếu nữ trong vắt như suối Nậm Na bên những cành hoa đào đang chúm chím nụ nở đón chào xuân, ngả nghiêng say bên những chén rượu nồng réo rắt tiếng khèn, tiếng đàn môi mời gọi…