Chính phủ Malta chao đảo vì vụ nữ nhà báo bị sát hại

Một loạt quan chức chính phủ từ chức giữa bão chính trị do hậu quả vụ sát hại nữ phóng viên điều tra Daphne Caruana Galizia. Thậm chí, Thủ tướng Joseph Muscat cũng đang phải chịu áp lực lớn từ công luận và các đảng phái đối lập kêu gọi ông từ chức vì có liên quan trong vụ án.

Chính phủ chao đảo

Mở đầu là cuộc bắt giữ Chánh Văn phòng nội các Keith Schembri. Theo thông báo của Thủ tướng Muscat, ông Schembri đã bị cảnh sát bắt giữ hôm 26-11 và phải qua đêm trong trại tạm giam để trả lời thẩm vấn của cơ quan điều tra.

Theo The Guardian, việc Chánh Văn phòng nội các Schembri bị cảnh sát bắt giam là một trong chuỗi sự kiện liên quan cuộc điều tra vụ án sát hại nữ nhà báo Caruana Galizia. Trước đó, Schembri đã phải từ chức hôm 25-11 sau khi dư luận lên tiếng về vai trò trách nhiệm của ông trong vụ sát hại nữ nhà báo Caruana Galizia.

Ngày 26-11, thêm một loạt quan chức Chính phủ Malta, bao gồm Bộ trưởng Du lịch Konrad Mizzi và Bộ trưởng Kinh tế Chris Cardona cũng tuyên bố từ chức. Mizzi bị dư luận cáo buộc tham nhũng và có liên quan trong cái chết của nữ nhà báo Caruana Galizia, từ chức vì tự nhận thấy không còn đủ “tư cách đạo đức” để tiếp tục công việc trong chính phủ giữa dông bão chính trị.

Bộ trưởng Cardona cũng bị cảnh sát điều tra “hỏi thăm” một số thông tin liên quan vụ án khiến ông cảm thấy “có nghĩa vụ phục tùng lợi ích quốc gia” nên đã “tự đình chỉ” chức vụ.

Manfred Weber, nghị sĩ châu Âu thuộc liên minh đảng phái trung hữu EPP, nhận định, các sự kiện vừa diễn ra tại Malta cho thấy tình hình chính trị “rất đáng lo ngại”. Đặc biệt là áp lực đang ngày càng lớn đối với Thủ tướng Muscat. Những lời khai và bằng chứng mà doanh nhân Fenech hứa cung cấp cho cảnh sát được cho là vô cùng nhạy cảm và chúng có thể khiến Thủ tướng Muscat mất đi quyền hạn chính trị để điều hành đất nước.

Nhà báo Daphne Caruana Galizia.
Nhà báo Daphne Caruana Galizia.

Thêm một bất lợi đối với Thủ tướng Muscat sau khi tờ Malta Today, tờ báo uy tín bậc nhất Malta, đồng thời cũng là một đồng minh quan trọng của Thủ tướng Muscat, hôm 27-11 đã tuyên bố không tiếp tục ủng hộ ông. “Quyền hạn về đạo đức của Joseph Muscat đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến mức không thể phục hồi được nữa. Giờ là lúc Musacat phải ra đi” - tờ báo viết.

Có vẻ Thủ tướng Muscat chưa sẵn sàng cho việc từ chức. Ông đã lên kế hoạch tổ chức một cuộc tập hợp người ủng hộ để phát biểu vận động chính trị nhằm đánh tan những lời chỉ trích của phe đối lập. Tuy nhiên, ngay cả việc này cũng gặp phải sự không đồng tình trong nội bộ chính phủ, với việc Bộ trưởng Giáo dục Evarist Bartolo công khai lên mạng xã hội Facebook phản đối.

Ai sát hại nữ nhà báo Caruana Galizia?

Vụ sát hại nữ nhà báo Daphne Caruana Galizia xảy ra ngày 16-10-2017 gây chấn động Malta và cả châu Âu, bởi Caruana Galizia nổi tiếng là một phóng viên điều tra chống tham nhũng và tiêu cực không chỉ ở Malta mà cả ở châu Âu. Cảnh sát nghi ngờ vụ sát hại bà có liên quan đến loạt bài báo chống tham nhũng có dính dáng đến Chánh Văn phòng nội các Schembri và Bộ trưởng Du lịch Mizzi.

Theo hồ sơ điều tra, Caruana Galizia đã căn cứ vào Hồ sơ Panama do báo chí châu Âu cung cấp để viết loạt bài báo phanh phui sự liên quan của hai ông Schembri và Mizzi trong một công ty bình phong có tên là Black 17. Công ty này đặt trụ sở tại một “thiên đường thuế”, nằm trong danh sách các công ty do tập đoàn dịch vụ Mossack Fonseca hỗ trợ thành lập. Theo hồ sơ, doanh nhân Fenech là người đứng tên chủ doanh nghiệp Black 17, còn Schembri và Mizzi là hai cổ đông chiến lược, được chia cổ tức hằng năm.

Chánh văn phòng Thủ tướng Keith Schembri và Bộ trưởng Du lịch Konrad Mizzi.
Chánh văn phòng Thủ tướng Keith Schembri và Bộ trưởng Du lịch Konrad Mizzi.

Song song với việc phanh phui Hồ sơ Panama, nhà báo Caruana Galizia còn điều tra các vụ tham nhũng, móc ngoặc trong nước giữa các quan chức chính phủ với giới doanh nghiệp, trong đó có Fenech. Vào thời điểm bị sát hại, nhà báo Caruana Galizia đang thực hiện loạt phóng sự điều tra dựa theo hồ sơ nội bộ của công ty năng lượng Electrogas do Fenech làm chủ, trong đó chứa đựng chứng cứ về việc móc nối giữa Fenech và Schembri để công ty Electrogas được trúng thầu vận hành một nhà máy điện lớn. 

Vụ sát hại nhà báo Caruana Galizia khiến dư luận phẫn nộ, dân chúng biểu tình phản đối chính phủ tham nhũng diễn ra rầm rộ ở thủ đô Valletta và nhiều nơi khác. Gia đình nhà báo Caruana Galizia đã viết đơn thỉnh nguyện yêu cầu chính phủ phải làm rõ thủ phạm sát hại bà.

Cảnh sát Malta đã vào cuộc điều tra, với sự hỗ trợ của FBI của Mỹ và cảnh sát Hà Lan. Sau gần 2 năm điều tra, tháng 7-2019, cảnh sát đã xác định được một số người liên quan vụ đánh bom xe nữ nhà báo và buộc tội 3 người gồm Vincent Muscat và hai anh em Alfred và George Degiorgio.

Tiếp tục tiến trình điều tra, cảnh sát đã xác định doanh nhân tên Yorgen Fenech là một trong những kẻ chủ mưu vụ sát hại. Một tuần trước khi ông Schembri từ chức, doanh nhân Fenech đã bị cảnh sát bắt khi đang cố tìm cách trốn khỏi Malta bằng du thuyền cá nhân. Vào thời điểm Schembri từ chức, có thông tin cho rằng Fenech đã hợp tác với cảnh sát, đồng ý khai báo và cung cấp bằng chứng buộc tội Schembri để đổi lấy việc ông ta được hưởng chính sách khoan hồng của tổng thống. Thông tin này khiến gia đình nữ nhà báo Caruana Galizia phẫn nộ, thỉnh nguyện Tổng thống Malta George Vella không được khoan hồng Fenech.

Tình hình tại Malta đã khiến lãnh đạo Liên minh châu Âu quan tâm. Các lãnh đạo EU đã lên tiếng yêu cầu Thủ tướng Muscat chấm dứt các hành động can thiệp vào tiến trình điều tra, trả lại tính độc lập cho cảnh sát và cơ quan tư pháp trong việc điều tra xử lý vụ án. Đặc phái viên EU về Malta Pieter Omtzigt viết trên Twitter rằng Thủ tướng Muscat “có lợi ích cá nhân và chính trị lớn trong vụ án nên đã quan tâm và can thiệp vào”.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.