Theo kết quả khảo sát tại 2.000 doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang hoạt động tại Việt Nam năm 2011 thì môi trường đầu tư tại nhiều địa phương đã có sự cải thiện đáng kể. Trong đó, đáng chú ý là các địa phương được doanh nghiệp FDI “chấm điểm” cao nhất, đồng thời cũng đứng hàng đầu trong danh sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài vẫn là các tỉnh nằm ở khu vực phía Nam như Bình Dương, Long An.
Nếu như năm 2009, doanh nghiệp FDI phải chờ hơn 2 tháng để chính thức gia nhập thị trường thì hiện nay thời gian này đã được rút ngắn xuống còn 43 ngày. Trong đó, cải thiện lớn nhất phải kể đến tỉnh Bình Dương - với thời gian chờ được giảm từ 58 xuống còn 33 ngày.
Số DN nhận định cần có mối quan hệ với cán bộ cơ quan Nhà nước để tiếp cận các tài liệu kế hoạch và văn bản pháp luật quan trọng cũng có xu hướng giảm. Năm 2010, 70% DN trả lời quan hệ với cán bộ Nhà nước là cần thiết để tiếp cận thông tin thì năm nay con số này chỉ còn 45%.
Sự cải thiện này được thể hiện rõ trên phạm vi toàn quốc, song nổi bật nhất vẫn là các tỉnh khu vực phía Nam như Bình Dương và Long An. Tại Long An và Bình Dương, thủ tục thông quan được các doanh nghiệp FDI đánh giá là thuận lợi nhất với thời gian chờ đợi ngắn nhất và DN ít phải trả chi phí không chính thức. Trong khi đó, Hà Nội và TP HCM đều không đạt điểm cao cả hai chỉ tiêu do thủ tục thông quan vừa chậm chạp, vừa tốn kém cho DN.
Tính năng động và tiên phong của chính quyền địa phương trong năm 2011 cũng được các doanh nghiệp FDI đánh giá cao. Số doanh nghiệp FDI cho rằng cán bộ địa phương ưu đãi DNNN đã giảm mạnh từ 59,6% trong năm 2010 xuống còn 33% năm 2011. Và địa phương được đánh giá có sự cải thiện đáng kể nhất là Bình Dương bởi chỉ có 15% DN cho rằng chính quyền địa phương ưu đãi DNNN.
Kết quả điều tra về chi phí không chính thức tại 7.000 doanh nghiệp trong nước năm 2011 cũng cho thấy, tình trạng DN phải bỏ ra một số tiền để “lót tay” cho cán bộ cơ quan hành chính địa phương đã có sự cải thiện lớn. Nếu như năm 2006, 70% doanh nghiệp ở tỉnh đồng ý với nhận định rằng DN hoạt động trong cùng ngành phải trả chi phí không chính thức thì năm 2011, tình trạng này đã giảm xuống 52%.
Tỷ lệ DN dành hơn 10% tổng thu nhập để chi trả chi phí không chính thức cũng đã giảm từ 13% năm 2006 xuống còn 7% năm 2011. Tỷ lệ DN đồng ý với nhận định rằng tình trạng nhũng nhiễu khi giải quyết các thủ tục cho DN khá phổ biến cũng đã giảm xuống mức 40% so với mức cao nhất là 51% vào năm 2009.
Tuy nhiên, kết quả điều tra chi phí không chính thức trong PCI năm nay cũng đưa ra những cảnh báo rằng, mặc dù các chi phí không chính thức, hay còn gọi là tham nhũng nhỏ có biểu hiện giảm đi nhưng tham nhũng ở quy mô lớn hơn như hành vi “lại quả” khi ký kết các hợp đồng mua sắm công hoặc các thỏa thuận đất đai béo bở dường như lại gia tăng theo thời gian.
56% DN tham gia đấu thầu các dự án của Nhà nước năm 2011 cho biết việc chi trả hoa hồng là phổ biến, tăng hơn 10% với mức 41% của năm 2010
