Chèo cổ và chỗ đứng trong lòng khán giả

Nghệ thuật truyền thống nói chung và nghệ thuật chèo nói riêng đã từng có vị trí rất quan trọng trong lòng khán giả. Giờ đây, với sự phát triển của Internet, rất nhiều hình thức giải trí mới thu hút khán giả trẻ, vì thế những nhà quản lý và những nghệ sĩ chèo đã luôn tìm tòi để làm sao đưa sân khấu nhà hát chèo sáng đèn…

Không phụ lòng mong mỏi của những nghệ sĩ và những người làm nghề, những người luôn đau đáu với nghệ thuật chèo, tối 25/8 vừa qua, vở chèo "Quan âm Thị Kính" đã được tái hiện… Theo chia sẻ của NSƯT Thu Huyền, Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội thì đêm diễn đã thực sự thành công, rất nhiều khán giả muốn đi xem nhưng Ban tổ chức đã bán hết vé. Có mặt trong đêm diễn, tôi đã thực sự xúc động vì sự trở lại đông đúc của khán giả yêu mến nghệ thuật chèo.

Chèo cổ và chỗ đứng trong lòng khán giả -0

"Quan âm Thị Kính" là một trong những chèo cổ nổi tiếng, được nhiều nhà hát dàn dựng. Thời khi chưa có Internet và truyền hình, những vở chèo được các nghệ sĩ diễn trực tiếp trên những sân khấu sân đình của các làng quê. Chính vì vậy mà các nhân vật rất gần gũi. Chèo gần như là loại hình giải trí chính thời bấy giờ, và nhiều vở diễn gần như là khán giả thuộc nội dung, kịch bản.

 Tích chèo "Quan âm Thị Kính" có nhân vật Thị Kính. Thị Kính là vợ của Thiện Sĩ. Thị Kính đẹp người đẹp nết, nhưng đã bị oan. Trong lúc chồng ngủ, Thị Kính cầm dao cắt râu mọc ngược trên mặt chồng. Đúng lúc này Thiện Sĩ trở dậy. Thị Kính bị kết tội oan mưu giết chồng. Bị oan ức không giải thích được, Thị Kính đành đóng giả trai và đi tu, trở thành chú tiểu Kính Tâm. Trong thời gian ở chùa, Kính Tâm bị Thị Màu đổ oan tội thông dâm, khiến Thị Màu chửa hoang. Kính Tâm bị làng phạt vạ, nhưng vẫn yêu thương và chăm sóc đứa con của Thị Màu. Đến khi Kính Tâm kiệt sức qua đời, mọi nỗi oan ức mới được phơi bày.

Có lẽ đóng đinh trong khán giả những lứa tuổi trung niên là cô Thị Màu có ánh mắt lúng liếng do nghệ sĩ Thu Huyền thể hiện cùng dàn nghệ sĩ gạo cội của Nhà hát Chèo những năm xưa như nghệ sĩ Quốc Chiêm, nghệ sĩ Thúy Mùi, nghệ sĩ Quốc Anh, nghệ sĩ Xuân Hinh… Nhưng giờ đây, thế hệ nghệ sĩ ấy hầu như đã đến tuổi nghỉ ngơi, còn một số nghệ sĩ đang công tác, nhưng lại giữ những vị trí quản lý trong nhà hát. Và sự trở lại lần này của vở chèo "Quan âm Thị Kính" là do các nghệ sĩ trẻ Nhà hát Chèo Hà Nội thể hiện như nghệ sĩ Hồng Thắm (Thị Kính), Hồng Vân (vai Thị Màu), Trúc Mai (Mẹ Đốp), nghệ sĩ Quang Trưởng (vai Thiện Sĩ), Lê Đạt (Mãng Ông), bên cạnh những nghệ sĩ kỳ cựu của Nhà hát Chèo Hà Nội đã mang lại cho chèo hơi thở mới.

Bản phục dựng lần này do Nghệ sĩ ưu tú Quốc Chiêm, nguyên Giám đốc Nhà hát Chèo thực hiện. Tuy đã về hưu nhưng ông vẫn tâm huyết với bộ môn nghệ thuật chèo. Vì thế nên do các nghệ sĩ trẻ vào vai nhưng ông đã tinh chỉnh trau chuốt để đảm bảo đúng tinh thần và lề lối của chèo cổ, nhưng lồng vào đó là hơi thở của thời hiện tại, với giọng điệu của ngày hôm nay.

Sự trở lại với sân khấu chèo đông đúc như đêm diễn vừa qua cho thấy nghệ thuật chèo vẫn luôn có chỗ đứng trong lòng khán giả. Các nghệ sĩ chèo đã tìm tòi, làm thế nào để đưa loại hình chèo cổ đến được giới trẻ. Cốt truyện thì không thể thay đổi, nhưng những nghệ sĩ đã làm mới về mặt ngôn ngữ và phong cách biểu diễn, khiến cho vở chèo dễ tiếp cận với khán giả trẻ tuổi ngày hôm nay. Thực vậy, trong đêm diễn, những tràng vỗ tay, những tiếng cười giòn giã, những tiếng nấc sụt sùi của khán giả minh chứng cho cảm xúc chân thật và mãnh liệt mà vở diễn đã mang lại.

Giới trẻ ngày nay, có thể chỉ biết đến Thị Màu tính cách lẳng lơ, ánh mắt lúng liếng mà không biết đến đó là nhân vật nào, ở đâu. Khi đã trở thành văn hóa truyền thống, rất cần phục dựng, làm mới để đưa đến cho tầng lớp khán giả trẻ hiểu về nghệ thuật sân khấu chèo. Nhà hát Chèo Hà Nội đã và đang làm điều đó.

Tới đây theo kế hoạch, nhà hát sẽ phục dựng nhiều vở chèo cổ. Hy vọng bằng sự tâm huyết của các nghệ sĩ, sân khấu nhà hát chèo sẽ thường xuyên sáng đèn, để những vở chèo cổ sẽ luôn có sức sống trong thời hiện đại ngày nay.

Khánh Linh

Các tin khác

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.