Chèo cổ và chỗ đứng trong lòng khán giả

Nghệ thuật truyền thống nói chung và nghệ thuật chèo nói riêng đã từng có vị trí rất quan trọng trong lòng khán giả. Giờ đây, với sự phát triển của Internet, rất nhiều hình thức giải trí mới thu hút khán giả trẻ, vì thế những nhà quản lý và những nghệ sĩ chèo đã luôn tìm tòi để làm sao đưa sân khấu nhà hát chèo sáng đèn…

Không phụ lòng mong mỏi của những nghệ sĩ và những người làm nghề, những người luôn đau đáu với nghệ thuật chèo, tối 25/8 vừa qua, vở chèo "Quan âm Thị Kính" đã được tái hiện… Theo chia sẻ của NSƯT Thu Huyền, Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội thì đêm diễn đã thực sự thành công, rất nhiều khán giả muốn đi xem nhưng Ban tổ chức đã bán hết vé. Có mặt trong đêm diễn, tôi đã thực sự xúc động vì sự trở lại đông đúc của khán giả yêu mến nghệ thuật chèo.

Chèo cổ và chỗ đứng trong lòng khán giả -0

"Quan âm Thị Kính" là một trong những chèo cổ nổi tiếng, được nhiều nhà hát dàn dựng. Thời khi chưa có Internet và truyền hình, những vở chèo được các nghệ sĩ diễn trực tiếp trên những sân khấu sân đình của các làng quê. Chính vì vậy mà các nhân vật rất gần gũi. Chèo gần như là loại hình giải trí chính thời bấy giờ, và nhiều vở diễn gần như là khán giả thuộc nội dung, kịch bản.

 Tích chèo "Quan âm Thị Kính" có nhân vật Thị Kính. Thị Kính là vợ của Thiện Sĩ. Thị Kính đẹp người đẹp nết, nhưng đã bị oan. Trong lúc chồng ngủ, Thị Kính cầm dao cắt râu mọc ngược trên mặt chồng. Đúng lúc này Thiện Sĩ trở dậy. Thị Kính bị kết tội oan mưu giết chồng. Bị oan ức không giải thích được, Thị Kính đành đóng giả trai và đi tu, trở thành chú tiểu Kính Tâm. Trong thời gian ở chùa, Kính Tâm bị Thị Màu đổ oan tội thông dâm, khiến Thị Màu chửa hoang. Kính Tâm bị làng phạt vạ, nhưng vẫn yêu thương và chăm sóc đứa con của Thị Màu. Đến khi Kính Tâm kiệt sức qua đời, mọi nỗi oan ức mới được phơi bày.

Có lẽ đóng đinh trong khán giả những lứa tuổi trung niên là cô Thị Màu có ánh mắt lúng liếng do nghệ sĩ Thu Huyền thể hiện cùng dàn nghệ sĩ gạo cội của Nhà hát Chèo những năm xưa như nghệ sĩ Quốc Chiêm, nghệ sĩ Thúy Mùi, nghệ sĩ Quốc Anh, nghệ sĩ Xuân Hinh… Nhưng giờ đây, thế hệ nghệ sĩ ấy hầu như đã đến tuổi nghỉ ngơi, còn một số nghệ sĩ đang công tác, nhưng lại giữ những vị trí quản lý trong nhà hát. Và sự trở lại lần này của vở chèo "Quan âm Thị Kính" là do các nghệ sĩ trẻ Nhà hát Chèo Hà Nội thể hiện như nghệ sĩ Hồng Thắm (Thị Kính), Hồng Vân (vai Thị Màu), Trúc Mai (Mẹ Đốp), nghệ sĩ Quang Trưởng (vai Thiện Sĩ), Lê Đạt (Mãng Ông), bên cạnh những nghệ sĩ kỳ cựu của Nhà hát Chèo Hà Nội đã mang lại cho chèo hơi thở mới.

Bản phục dựng lần này do Nghệ sĩ ưu tú Quốc Chiêm, nguyên Giám đốc Nhà hát Chèo thực hiện. Tuy đã về hưu nhưng ông vẫn tâm huyết với bộ môn nghệ thuật chèo. Vì thế nên do các nghệ sĩ trẻ vào vai nhưng ông đã tinh chỉnh trau chuốt để đảm bảo đúng tinh thần và lề lối của chèo cổ, nhưng lồng vào đó là hơi thở của thời hiện tại, với giọng điệu của ngày hôm nay.

Sự trở lại với sân khấu chèo đông đúc như đêm diễn vừa qua cho thấy nghệ thuật chèo vẫn luôn có chỗ đứng trong lòng khán giả. Các nghệ sĩ chèo đã tìm tòi, làm thế nào để đưa loại hình chèo cổ đến được giới trẻ. Cốt truyện thì không thể thay đổi, nhưng những nghệ sĩ đã làm mới về mặt ngôn ngữ và phong cách biểu diễn, khiến cho vở chèo dễ tiếp cận với khán giả trẻ tuổi ngày hôm nay. Thực vậy, trong đêm diễn, những tràng vỗ tay, những tiếng cười giòn giã, những tiếng nấc sụt sùi của khán giả minh chứng cho cảm xúc chân thật và mãnh liệt mà vở diễn đã mang lại.

Giới trẻ ngày nay, có thể chỉ biết đến Thị Màu tính cách lẳng lơ, ánh mắt lúng liếng mà không biết đến đó là nhân vật nào, ở đâu. Khi đã trở thành văn hóa truyền thống, rất cần phục dựng, làm mới để đưa đến cho tầng lớp khán giả trẻ hiểu về nghệ thuật sân khấu chèo. Nhà hát Chèo Hà Nội đã và đang làm điều đó.

Tới đây theo kế hoạch, nhà hát sẽ phục dựng nhiều vở chèo cổ. Hy vọng bằng sự tâm huyết của các nghệ sĩ, sân khấu nhà hát chèo sẽ thường xuyên sáng đèn, để những vở chèo cổ sẽ luôn có sức sống trong thời hiện đại ngày nay.

Khánh Linh

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.