Mua ngoại tệ chợ đen: thận trọng, nhưng dễ ợt
Có mặt tại “chợ đô” Hà Trung, chúng tôi không khó khăn gì khi muốn mua 1.000 USD cả. Vẫn cách “thì thào như buôn bạc giả” và các giao dịch diễn ra khá chóng vánh, nhưng không vì thế mà lượng khách đến giao dịch ít đi. Đón lõng một vị khách từ một điểm thu đổi ngoại tệ đi ra, chúng tôi vờ nhăn nhó kêu khó mua USD, anh này cười lớn cho biết anh vừa mua được 12.000 USD đút túi.
“Nếu muốn mua USD, cứ đặt tiền lên quầy, bao nhiêu cũng có. Ngược lại, muốn bán USD, cứ xòe ra trước mặt họ là mọi giao dịch sẽ được thực hiện. Chứ bây giờ, cơ quan chức năng đang kiểm tra, các cửa hàng sợ bị phạt nên phải kín kẽ thận trọng chứ. Nếu chỉ đứng hỏi không, thì không ai trả lời đâu”, người đàn ông vui vẻ “mách nước”.
Mà quả thật, ngay cả việc gọi điện thoại hỏi giá, hay đặt hàng cũng không dễ thực hiện như trước nữa. Để chắc ăn, nhiều cửa hàng không nhấc điện thoại hoặc có trả lời, thì các nhân viên đều yêu cầu khách hàng đến tận nơi để thực hiện.
Tại phố Trần Nhân Tông, chúng tôi chứng kiến một khách hàng hỏi nhân viên để mua USD thì được người này vui vẻ đón nhận, trong khi đó, một nhân viên đứng bên cạnh khi nhác thấy chúng tôi là nhà báo đang có mặt ở đó, đã nhăn mặt quát khẽ người kia: “cửa hàng có giao dịch ngoại tệ đâu mà nói với khách thế”. Xem ra, tại các điểm thu đổi ngoại tệ, tinh thần cảnh giác đang được lên rất cao. Nếu thực sự muốn xóa bỏ, lực lượng chức năng phải nhập cuộc thật sự, chứ không thể cưỡi ngựa xem hoa được.
Cần một biện pháp lâu dài
Còn nhớ từ hồi tháng 3/2011, chợ đen ngoại tệ bị đưa vào diện kiểm tra ráo riết, các hoạt động mua bán đều rút vào bí mật, dù bên ngoài có vẻ im ắng nhưng bên trong, các giao dịch vẫn được thực hiện như bình thường. Bẵng đi một thời gian, các điểm thu đổi này lại nhộn nhịp trở lại. Đến bây giờ, khi Chính phủ ra Nghị định xử phạt nặng tay, thì các hoạt động được thực hiên bí mật hơn...
Việc các cơ quan chức năng làm không triệt để, không những làm mất lòng tin của người dân, mà các đợt ra quân này càng khiến cho những người mua bán trái phép có cơ hội được “tập dượt” khả năng đối phó. Trao đổi về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành cho rằng việc thị trường luôn tồn tại song song chợ USD tự do và USD chính thức, là điều khó tránh khỏi, và nó cũng là sự tồn tại tất yếu do nhu cầu của người dân là có thật, nó giúp thỏa mãn nhu cầu tất yếu của cuộc sống.
Bởi vậy, sự tồn tại của thị trường chợ đen, cũng mang một ý nghĩa nhất định: khi thị trường chính thức méo mó, khó tiếp cận, thì thị trường tự do sẽ càng phát triển và ngược lại. Cái này cũng có tính chất hai mặt, vì nó phản ánh đúng thực trạng thị trường, giúp các cơ quan chức năng nhìn nhận đúng để có giải pháp điều hành. Việc ra đời của Nghị quyết 95 chắc chắn sẽ hạn chế được sự nhốn nháo của chợ USD tự do.
Về tính hiệu quả của các lần ra quân, chính NHNN cũng thừa nhận dù đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan tích cực thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao trong việc thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm về hoạt động ngoại hối và kinh doanh vàng, nhưng các hoạt động xử lý vi phạm này chưa đem lại hiệu quả cao.
Một trong các nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là mức xử phạt còn thấp, chưa đủ nghiêm khắc để ngăn ngừa hành vi vi phạm. Hiện nay, NHNN đã có văn bản đề nghị Bộ Công an, Bộ Công thương, Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phối hợp triển khai thực hiện Nghị định 95 nhằm góp phần bình ổn thị trường ngoại hối và vàng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
| Tỷ giá USD tiếp tục tăng Tỷ giá bình quân liên ngân hàng ngày 27/10/2011 theo công bố của NHNN đã tăng tiếp 20 đồng, lên 20.788 đồng. Theo đó, các NHTM cũng ngay lập tức điều chỉnh mức bán ra kịch trần. tại Vietcombank giá mua và bán quanh 20.990 - 20.996 đồng một USD. Như vậy, tỷ giá liên ngân hàng đã đi lên tổng cộng 13 lần liên tục với mức tăng 160 đồng. Ngược lại, trên thị trường tự do, giá USD giảm mạnh, chỉ còn quanh 21.300 - 21.550 đồng. P.V Ngân hàng Nhà nước yêu cầu báo cáo và đăng ký nhu cầu mua ngoại tệ Ngày 27/10/2011, NHNN có văn bản số yêu cầu các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép hoạt động ngoại hối báo cáo và đăng ký nhu cầu mua ngoại tệ. Theo văn bản này, để triển khai các giải pháp nhằm bình ổn tỷ giá và thị trường ngoại hối, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép hoạt động ngoại hối báo cáo chi tiết doanh số giao dịch ngoại tệ với khách hàng, doanh số giao dịch ngoại tệ trên thị trường liên ngân hàng và trạng thái ngoại tệ cuối ngày 27/10/2011; đăng ký lượng ngoại tệ cần mua từ NHNN và dự báo nhu cầu ngoại tệ trong thời gian hai tuần tới L.T. |
| Nghị định 95/2011/NĐ-CP Chính phủ mới ban hành, sửa đổi, bổ sung về việc xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Theo đó, hành vi hoạt động ngoại hối mà không được cấp phép hoặc giấy phép hết hạn; xuất nhập khẩu vàng lậu; niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ, quyền sử dụng đất bằng ngoại tệ và vàng có thể bị phạt 300 - 500 triệu đồng. Trong Nghị định trước đó, mức phạt cao nhất đối với một số hành vi nói trên chỉ 45 - 70 triệu đồng. Cũng theo văn bản này, cá nhân, tổ chức sẽ bị tịch thu tài sản là vàng, ngoại tệ nếu vi phạm một trong những hành vi: Chuyển, mang ngoại tệ vào Việt Nam, mua bán, thanh toán ngoại tệ; kinh doanh, mua bán vàng và thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ bằng vàng không đúng quy định của pháp luật. Riêng với hành vi mua bán vàng, ngoại tệ sai quy định của pháp luật, ngoài bị tịch thu tang vật, hình phạt bổ sung là tước giấy phép hoạt động. Thời hạn tước phép là 12 tháng đối với vi phạm lần đầu và vĩnh viễn nếu tái phạm. |
