Đào Trọng Nhân sinh ra và lớn lên ở thành phố Hải Dương cũ, nay là Hải Phòng. Anh là cựu sinh viên Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, ngành sinh học. Ngay từ khi còn là sinh viên Nhân đã dành niềm đam mê nghiên cứu về cây lúa. Khoá luận tốt nghiệp của Nhân nghiên cứu về một họ gen ở lúa giúp loài cây này thích nghi với điều kiện môi trường khắc nghiệt như hạn hán, ngập lụt. Nhân sử dụng kỹ thuật Real-time PCR để đánh giá được biểu hiện của một họ gen liên quan trực tiếp đến quá trình vận chuyển nước và các chất hoà tan trên cây lúa.
Nhân chia sẻ: “Sinh ra và lớn lên ở vùng quê thuần nông, từ nhỏ tôi đã có nhiều trải nghiệm đồng ruộng nên tôi có hứng thú nghiên cứu về cây lúa. Khi làm khoá luận tốt nghiệp, chỉ có tôi và một bạn sinh viên khác trong khoa nghiên cứu về lúa vì khoa học thực vật thường hẹp hơn trong việc triển khai đề tài. Khi chọn nghiên cứu về nông nghiệp, về lúa thì cần sự đam mê, kiên trì”.
Tốt nghiệp đại học năm 2019, Nhân muốn theo đuổi định hướng phát triển giống cây trồng biến đổi khí hậu, tiếp tục nghiên cứu về lúa và khoa học thực vật trên quê hương mình. Anh về quê làm việc tại Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm (lúc đó thuộc Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn) ở huyện Gia Lộc cũ, cách nhà gần 10km. Ở đây, Nhân có thời gian và điều kiện gắn bó với đồng ruộng và công việc nhà nông. Anh sử dụng các kỹ thuật công nghệ sinh học để chọn tạo giống lúa, trực tiếp làm các đề tài lai tạo giống lúa kháng sâu bệnh và nghiên cứu các yếu tố môi trường tác động đến cây trồng.
Sau đó, Nhân có thời gian làm ở Viện Công nghệ sinh học (Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam). Anh tham gia đề tài sử dụng công cụ chỉnh sửa gen để phát triển tính chịu mặn của cây lúa và là đồng tác giả 2 bài báo khoa học đăng trên tạp chí uy tín trên thế giới về công nghệ sinh học thực vật.
Đến năm 2022, sau hơn 2 năm miệt mài với lúa và trau dồi thêm tiếng Anh, Nhân đạt 7.5 IELTS. Anh tự tin nộp hồ sơ ứng tuyển và giành được học bổng thạc sĩ của Chính phủ Australia tại Đại học Tây Australia, ngành khoa học nông nghiệp. Đây là 1 trong 2 trường mạnh nhất về mảng nghiên cứu nông nghiệp của Australia. Trong bài luận và vòng phỏng vấn, Nhân đã thuyết phục được hội đồng tuyển chọn bởi hướng nghiên cứu nhất quán, sự đam mê, nỗ lực và mong muốn đóng góp cho nền nông nghiệp Việt Nam – một đất nước có truyền thống trồng lúa lâu đời.
“Tôi muốn cân bằng giữa nông nghiệp thực tế, khoa học cây trồng và công nghệ sinh học. Vì vậy đề tài luận văn thạc sĩ tôi nghiên cứu về công nghệ sinh học”, Nhân chia sẻ. Cuối năm 2024, anh tốt nghiệp thủ khoa thạc sĩ tại Trường Nông nghiệp và Môi trường, Đại học Tây Australia.
Không bỏ phí thời gian, anh nộp hồ sơ học tiến sĩ ở Australia và đến đầu năm 2025 anh đỗ học bổng tiến sĩ của chính phủ nước này. “Tuy thế, tôi muốn thử sức và tìm kiếm cơ hội nghiên cứu ở Anh nên tôi vẫn tiếp tục nộp hồ sơ. Đến tháng 4/2025, tôi đỗ thêm 2 học bổng tiến sĩ toàn phần của Đại học Oxford. Tôi quyết định sẽ làm tiến sĩ ngành Sinh học ở Oxford để có điều kiện nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực mà tôi yêu thích”.
Khoản hỗ trợ trị giá 250 nghìn bảng Anh (khoảng 8,7 tỷ đồng) mỗi suất của Oxford - trường đại học xếp vị trí thứ 4 theo xếp hạng đại học thế giới QS 2026, là phần thưởng xứng đáng cho sự nỗ lực của chàng trai đam mê cây lúa. Ở tuổi 29, Nhân sẽ lên đường sang Vương quốc Anh vào tháng 9/2025 và bắt tay vào quá trình nghiên cứu để trở thành tiến sĩ.
Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, Trọng Nhân kể về trải nghiệm đáng nhớ gắn với cây lúa trong chuyến đi học tập tại Nhật Bản tháng 3/2025 theo chương trình trao đổi giữa Đại học Tây Australia và Trường Đại học Nagoya – một trường lớn về nông nghiệp của Nhật Bản. Thời gian ở đất nước mặt trời mọc, Nhân được đi tham quan phòng thí nghiệm ở trường, thăm những ruộng lúa ở Nhật Bản.
Anh đã gặp những người nông dân Nhật Bản để tìm hiểu về kĩ thuật trồng lúa hiện đại cho năng suất cao. Đặc biệt, Nhân được tìm hiểu về hoạt động chọn tạo giống lúa chống chọi được các điều kiện tự nhiên đặc thù ở Nhật để phát triển nông nghiệp bền vững. Chuyến học tập thú vị cho anh thêm động lực và nguồn cảm hứng để tiếp tục dấn thân nghiên cứu sâu hơn về lúa nói riêng và thực vật nói chung.
Hành trình “Trở về để tái sinh” của chàng trai xứ Mường 
