Với đặc thù là vùng sông nước nên các tuyến đường ở đây thường nhỏ hẹp, có nhiều cầu cống, cộng thêm sự gia tăng liên tục số lượng xe máy mà người điều khiển lại không am hiểu pháp luật, dẫn đến TNGT gia tăng. Người điều khiển xe thường là những nông dân, chưa hề được học qua Luật Giao thông đường bộ, không có giấy phép lái xe (GPLX), có rượu bia trong người. Đây là nguyên nhân chính gây ra TNGT.
So với năm 2011 thì năm 2012 số TNGT trên địa bàn huyện Long Mỹ (Hậu Giang) đều giảm cả 3 mặt về số vụ, số người chết và bị thương. Tuy nhiên, số vụ tai nạn xảy ra ở các tuyến đường nông thôn vẫn ở mức khá cao.
Trong những năm qua,huyện Long Mỹ đã tập trung đầu tư về cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, đảm bảo ấp liền ấp, xã liền xã. Vậy nhưng hầu hết các tuyến lộ nông thôn đều nhỏ hẹp, khúc khuỷu nên chỉ một chút sơ sẩy là gây TNGT.
Một vụ TNGT giữa 2 xe tải trên một tuyến đường nông thôn ở huyện Trà Ôn (Vĩnh Long).
Điển hình là vụ TNGT xảy ra trước cổng trường mầm non xã Vĩnh Thuận Đông giữa xe mô tô BKS 95F1- 7598 do Huỳnh Tấn Khiêm (29 tuổi, ngụ ấp 4) điều khiển đâm thẳng vào xe mô tô BKS 95F6-5680 do chị Nguyễn Thị Thu Phường (ngụ ấp 5), làm anh Khiêm tử vong tại chỗ. Nguyên nhân do anh Khiêm chạy quá tốc độ quy định và bị che khuất tầm nhìn nên gây tai nạn.
Trong 9 vụ TNGT xảy ra trên địa bàn huyện trong năm 2012 thì có 3 vụxảy ra trên các tuyến lộnông thôn, chiếm 33% tổng sốvụTNGT và hàng chục vụ va quệt khác. Nguyên nhân là do lỗi chủ quan của người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông.
Mặt khác trên các tuyến lộ nông thôn này ít có lực lượng CSGT huyện và Công an xã TTKS nên dẫn đến tình trạng người dân coi thường các quy định về giao thông. Vi phạm thường thấy nhất vẫn là không đội mũ bảo hiểm, không có GPLX, chở quá số người quy định, lạng lách đánh võng, chạy quá tốc độ so với quy định…
Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2012, toàn huyện Phụng Hiệp (Hậu Giang) xảy ra 16 vụ TNGT, làm chết 17 người, bị thương 4 người. Trong 16 vụ tai nạn trên, có đến 8 vụ xảy ra ở đường nông thôn, chiếm 50% và tăng 5 vụ so với cùng kỳ.
Thượng tá Võ Thanh Tòng -Phó trưởng Công an huyện Phụng Hiệp, cho biết: “Chúng tôi đã tăng cường nhiều biện pháp như TTKS trên các tuyến đường, đặc biệt là các tuyến tỉnh lộ, lộ nông thôn; phối hợp với các ngành, các cấp tuyên truyền trong nhân dân về việc chấp hành các quy định về ATGT cả chiều rộng lẫn chiều sâu; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Thế nhưng, TNGT trên các lộ nông thôn vẫn tăng”.
Hiện nay, mạng lưới giao thông nông thôn ở tỉnh Cà Mau phát triển rộng khắp, thuận lợi cho nhân dân đi lại, thúc đẩy phát triển KT-VH-XH. Tuy nhiên, đường nông thôn được mở mang, số lượng xe mô tô cũng ngày một tăng lên, kéo theo đó là sự phức tạp và nguy cơ TNGT cao. Thực tế, các tuyến đường nông thôn, nhất là đường về các ấp thường không được quy hoạch theo hệ thống nhất định mà dựa trên cơ sở lộ làng. Mặt khác, việc cất nhà, cửa hàng, quán xá… lấn chiếm hành lang an toàn lộ giới còn diễn ra phổ biến.
Trong khi đó, phần đông người dân địa phương mới tập tành điều khiển xe mô tô và hạn chế hiểu biết pháp luật về ATGT đường bộ, lực lượng Công an xã vốn đã thiếu nay còn kiêm nhiệm nhiều công việc, nên công tác bảo đảm TTATGT chưa chặt chẽ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ra TNGT.
Theo anh Nguyễn Hồng Biên, Trưởng Công xã Nguyễn Phích, huyện U Minh (Cà Mau), toàn xã có 20 ấp, địa bàn dân cư rộng, đường nhánh rẽ ở các ấp nhiều nhưng Đội tuần tra giao thông của xã chỉ có 3 thành viên và phải kiêm nhiệm nhiều công việc.Thế nên, công tác TTKS còn hạn chế về thời gian và địa bàn quản lý. Mặt khác, thành viên của đội chưa được tập huấn chuyên sâu về nghiệp vụ quản lý giao thông và quyền hạn xử lý vi phạm TTATGT cũng còn giới hạn.
Những trường hợp lái xe có sử dụng rượu, bia chạy quá tốc độ, Đội tuần tra nhận biết bằng cảm quan, nhưng không thể xử phạt vì không cơ sở xác định. Trong khi đó, trường hợp lạng lách lại quá khung xử phạt hành chính cho phép đối với quyền hạn của xã.
Nhìn chung, nguyên nhân TNGT ở nông thôn ĐBSCL là do số lượng xe máy tăng quá nhanh trong khi ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ của người dân và năng lực quản lý giao thông của chính quyền còn hạn chế, đường giao thông nông thôn dù có cải thiện nhưng vẫn chưa đồng bộ. Ở nhiều địa phương, đường liên ấp, liên xã đã được trải nhựa hoặc bê-tông hóa, song hầu hết thường là rất hẹp...
Để kiềm chế TNGT ở nông thôn ĐBSCL, trước hết chính quyền địa phương cần quan tâm đến công tác quy hoạch giao thông, từng bước chuẩn hóa cơ sở hạ tầng, nhất là các tiêu chí bảo đảm ATGT… Kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, dòng họ, nhà trường, đoàn thể và chính quyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân nông thôn về công tác bảo đảm ATGT đang là việc cần làm
Trung tá Võ Chí Thanh - Trưởng phòng CSGT đường bộ, Công an tỉnh Hậu Giang, nhấn mạnh: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tham mưu cho Ban Giám đốc Công an tỉnh, Ban ATGT tỉnh chỉ đạo các huyện, thị, thành phố đẩy mạnh công tác đảm bảo TTATGT trên địa bàn, đặc biệt là trên tỉnh lộ và lộ nông thôn. Đề xuất với Ban ATGT tỉnh hỗ trợ, mua sắm các thiết bị, phương tiện để phục vụ công tác đảm bảo TTATGT. Xác định địa bàn nào phức tạp thì phối hợp với địa phương đó đẩy mạnh TTKS, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm. Tăng cường kiểm tra GPLX của người tham gia giao thông…để hạn chế những vụ TNGT đáng tiếc có thể xảy ra”
