Canada: Chính trường lao đao vì sắc thuế của ông Trump

Tương lai chính trị của Thủ tướng Justin Trudeau lại trở nên bấp bênh sau khi Phó Thủ tướng bất ngờ từ chức, trong khi ông phải đối mặt với sự sụt giảm về mức độ ủng hộ và nỗi lo sợ ngày càng tăng về nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Donald Trump.

Sự ra đi đột ngột của bà Chrystia Freeland, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính, đã gây ra cơn địa chấn chính trị ở Ottawa, khiến các chính trị gia bên ngoài và trong chính đảng của ông Trudeau kêu gọi ông từ chức.

Bà Freeland từ chức vào ngày 16/12, chỉ vài giờ trước khi bà phải công bố kế hoạch kinh tế của đất nước trước sự thay đổi của chính quyền tại Washington.

1_chrystia freeland.jpg -0
Bà Chrystia Freeland.

Trong lá thư từ chức gay gắt gửi Thủ tướng Trudeau, bà Freeland đặt câu hỏi “liệu ông có đủ khả năng để đối đầu với chủ nghĩa dân tộc kinh tế nước Mỹ trên hết hay không”. Bà viết rằng trước mối đe dọa áp thuế 25% đối với tất cả hàng hóa và dịch vụ của ông Trump, “người dân Canada nghi ngờ rằng chúng ta không nhận thức được mức độ nghiêm trọng của thời điểm này”. Các nhà quan sát chính trị cho biết bức thư từ chức của bà Freeland không chỉ báo hiệu sự khởi đầu của hồi kết cho ông Trudeau mà còn đưa ra lời cảnh báo cho các quốc gia khác rằng các chính sách khó lường của ông Trump có thể gây chia rẽ ngay cả những đồng minh chính trị thân cận nhất.

Bà Freeland từng là phóng viên của tờ Financial Times, đã sát cánh cùng Thủ tướng Trudeau trong hơn một thập kỷ, đã khẳng định mình là thành viên đáng tin cậy trong nội các của ông Trudeau kể từ khi ông trở thành thủ tướng vào năm 2015. Bà được coi là thành viên chủ chốt, có năng lực trong chính phủ của ông, đầu tiên là Bộ trưởng Thương mại quốc tế, sau đó là Bộ trưởng Ngoại giao, rồi Phó Thủ tướng. Bà được khen ngợi vì đã điều hướng suôn sẻ quá trình đàm phán lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ. Viêc bà từ chức khiến ông Trudeau không còn đồng minh chủ chốt trong nội các và làm dấy lên những nghi ngờ mới về sự tồn tại chính trị của ông. Kể từ khi ông Trump giành chiến thắng nhiệm kỳ 2 vào tháng 11, bà Freeland đã huy động một nhóm các quan chức chính phủ để chuẩn bị ứng phó với ông.

Nhưng, mối quan hệ giữa bà Freeland và ông Trudeau cũng được cho là đã xấu đi trong bối cảnh có cáo buộc ông muốn thay thế bà bằng ông Mark Carney, cựu Thống đốc Ngân hàng Anh và Ngân hàng Canada. Trong thư, bà cho biết ông Trudeau đã yêu cầu bà đảm nhiệm một vị trí khác trong nội các, nhưng bà từ chối.

Trong vấn đề ứng phó với ông Trump, bà Freeland và ông Trudeau được cho là đã bất đồng quan điểm về các đề xuất giảm thuế tạm thời và các biện pháp chi tiêu khác, vốn nhằm củng cố sự ủng hộ chính trị, nhưng có nguy cơ buộc bà Freeland phải bỏ lỡ các mục tiêu chi tiêu của mình. Ông Trudeau đã tổ chức một loạt các cuộc họp với các thủ hiến khu vực và các đối thủ chính trị trong nỗ lực duy trì mặt trận thống nhất, nhưng bị cáo buộc là không lường trước được các động cơ bảo hộ của ông Trump.

Vào cuối tháng 10, gần 20 nghị sĩ đảng Liberal đã ký một lá thư kêu gọi ông Trudeau từ chức vì đảng này lo ngại về một thất bại bầu cử lớn trong cuộc bầu cử liên bang dự kiến diễn ra vào năm tới.

Sau khi bà Freeland từ chức, một số nghị sĩ đảng Liberal tiếp tục đưa ra lời kêu gọi ông Trudeau từ chức, trong khi lãnh đạo đảng Bảo thủ Pierre Poilievre lặp lại lời kêu gọi tổ chức một cuộc bầu cử ngay lập tức, nói rằng: “Chính phủ Canada đang tự mình mất kiểm soát”. Cuộc bầu cử bổ sung vào ngày 16/12 tại khu vực bầu cử Cloverdale-Langley City ở British Columbia là phép thử cho mức độ ủng hộ của cử tri đối với chính phủ của ông Trudeau. Kết quả là đảng Liberal của ông đạ nhận thất bại. “Thủ tướng sẽ là người chìm cùng con tàu đắm hoặc ông sẽ từ chức trước khi điều đó xảy ra”, ông này nói.

Nếu điều đó xảy ra, bà Freeland có thể là người kế nhiệm tự nhiên. Bà Rose cho biết kịch bản đang diễn ra ở Canada có thể được coi là điềm báo cho những gì các quốc gia khác có thể phải đối mặt trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Tuy nhiên, cho đến nay ông Trudeau vẫn quyết tâm tiếp tục tại vị. Tuy nhiên, quyết định từ chức có thể được đưa ra vào năm tới nếu đảng Tân Dân chủ đối lập rút lại sự ủng hộ đối với chính phủ thiểu số của ông.

Sau khi Trump đe dọa áp thuế đối với Canada, Trung Quốc và Mexico, ông Trudeau đã vội vã đến Florida vào đầu tháng 12. Ông đã gặp Tổng thống đắc cử Donald Trump và đăng một bức ảnh tươi cười của hai người trong bữa tối ở Florida. Ông nói với Canadian Broadcasting Corporation rằng ông đã hứa với ông Trump rằng Canada sẽ tăng cường an ninh biên giới và giám sát để chống lại tình trạng nhập cư bất hợp pháp, và 1,3 tỷ USD đã được phân bổ, báo cáo kinh tế mùa thu tiết lộ khi cuối cùng được công bố vào cuối ngày 16/12.

Nhưng, giới quan sát cho rằng nếu Thủ tướng Trudeau hy vọng chuyến thăm của mình sẽ xoa dịu ông Trump, thì rõ ràng là tổng thống đắc cử của Mỹ đã coi chuyến thăm là một chiến thắng, liên tục hạ thấp Thủ tướng Canada. Ông Trump sau đó thậm chí còn tuyên bố “Canada có thể trở thành bang thứ 51 của Mỹ”.

Bà Freeland đã chuẩn bị công bố tuyên bố kinh tế mùa thu bị trì hoãn của chính phủ vào hôm 16/12, dự kiến sẽ bao gồm các chi tiết về việc tăng cường thực thi tại biên giới Mỹ-Canada. Bà cũng cho biết kế hoạch sẽ phác thảo các chính sách để khuyến khích và duy trì phát triển kinh doanh và đầu tư tại Canada. Tuy nhiên, mọi thứ đều đã bị hủy vào phút chót sau cuộc họp giữa bà với Thủ tướng Trudeau vào chủ nhật 15/12, trong đó hai người đã có cuộc tranh cãi gay gắt xung quanh cách ứng phó thích hợp với chính sách thuế của ông Trump.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

“Giấc mơ châu Âu” trong một thế giới biến động

“Giấc mơ châu Âu” trong một thế giới biến động

4 năm sau khi được trao quy chế ứng viên, Ukraine và Moldova đã bước vào giai đoạn quan trọng trên con đường gia nhập Liên minh châu Âu (EU). Ngày 15/6/2026, EU chính thức mở cụm đàm phán “Fundamentals” (Những vấn đề nền tảng) nơi các cam kết chính trị bắt đầu chuyển thành các tiêu chí pháp lý, kỹ thuật và thể chế cụ thể. Trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu biến động sâu sắc, mỗi bước đi trong chính sách mở rộng của liên minh này không đơn thuần mang ý nghĩa thủ tục mà còn phản ánh những tính toán chiến lược rộng lớn hơn.

Mạng xã hội, “con dao hai lưỡi” của Tổng thống Milei

Mạng xã hội, “con dao hai lưỡi” của Tổng thống Milei

Trên hành trình từ một nhà kinh tế học ít tên tuổi trở thành Tổng thống Argentina, ông Javier Milei đã tận dụng rất hiệu quả mạng xã hội để chinh phục cử tri. Nhưng, giờ đây, chính thứ vũ khí chính trị lợi hại từng đưa ông lên đỉnh cao quyền lực lại đang bộc lộ những giới hạn mới, trong bối cảnh cuộc bầu cử năm 2027 đến gần.

Khủng hoảng quyền lực tại Brazil: Tương lai bất định của nền dân chủ lớn nhất Mỹ Latinh

Khủng hoảng quyền lực tại Brazil: Tương lai bất định của nền dân chủ lớn nhất Mỹ Latinh

Trong thời gian ngắn, Tổng thống Brazil, ông Lula da Silva đã phải hứng chịu ba thất bại liên tiếp chưa từng có trước Quốc hội, điều này đặt dấu hỏi lớn về khả năng điều hành của chính phủ và khơi mào một cuộc đối đầu quyền lực đang diễn ra - nơi cơ quan lập pháp nổi lên thách thức trực diện mô hình tổng thống liên minh đã tồn tại ổn định suốt ba thập kỷ ở quốc gia Mỹ Latinh này.

Bóng ma “Farmgate” đe dọa chính trường Nam Phi

Bóng ma “Farmgate” đe dọa chính trường Nam Phi

Phán quyết của Tòa án Hiến pháp Nam Phi về việc khôi phục quy trình luận tội Tổng thống Cyril Ramaphosa hôm 8/5 không chỉ là đòn giáng mạnh vào uy tín cá nhân nhà lãnh đạo 73 tuổi, mà còn đẩy liên minh cầm quyền tại quốc gia này vào một cuộc sát hạch sống còn.

Bầu cử Quốc hội Hungary: Cuộc chuyển mình lịch sử

Bầu cử Quốc hội Hungary: Cuộc chuyển mình lịch sử

Sau 16 năm cầm quyền, Thủ tướng Viktor Orban sẽ rời vị trí lãnh đạo Hungary khi phe đối lập giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội hôm Chủ nhật (12/4). Sự kiện không chỉ khép lại kỷ nguyên kéo dài của vị thủ tướng được xem là biểu tượng cho cánh hữu ở châu Âu, mà còn đem đến một câu hỏi lớn về việc Hungary sẽ chuyển mình sang quỹ đạo mới theo cách nào?

Hungary: Cuộc bầu cử định đoạt tương lai

Hungary: Cuộc bầu cử định đoạt tương lai

Người dân Hungary sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 12/4. Đây được xem là cuộc bầu cử quan trọng nhất năm của châu Âu, bởi nó quyết định tương lai chiếc ghế thủ tướng của ông Viktor Orbán - biểu tượng cực hữu toàn cầu của đất nước, đối mặt với thách thức lớn nhất sau 16 năm cầm quyền từ ứng viên đối lập Péter Magyar.

Ván cược mạo hiểm của Tổng thống Argentina

Ván cược mạo hiểm của Tổng thống Argentina

Nhằm xốc lại nền kinh tế trì trệ của Argentina, chính phủ Tổng thống Javier Milei đang thúc đẩy một cải cách lao động sâu rộng chưa từng có, trong đó một ngày làm việc có thể kéo dài tới 12 giờ và chi phí sa thải được hạ thấp. Nhưng, liệu dự luật này có thể trở thành cú hích cần thiết cho nền kinh tế, hay là một ván cược đầy rủi ro đối với Argentina?

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.