Trong nhiều ngày qua, việc các phương tiện thông tin đại chúng đưa tin về một số lao động đi xuất khẩu bị nước ngoài trả về sau khi nước sở tại kiểm tra lại sức khỏe khi họ vừa nhập cảnh khiến dư luận quan tâm. Điều đáng chú ý là, những lao động này chủ yếu khám sức khỏe tại Bệnh viện Đa khoa Tràng An sang thị trường Đài Loan.
Bệnh viện Tràng An bị đề nghị kiểm tra chặt chẽ hồ sơ sức khỏe của người xuất khẩu lao động
Trong buổi làm việc ngày 8/1 của lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Tràng An với phóng viên các báo, đại diện bệnh viện này cung cấp cho chúng tôi văn bản đề ngày 27/11/2013 của Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Hà Nội. Văn bản có đoạn: Để đảm bảo cho quyền và lợi ích hợp pháp về chăm sóc sức khỏe của công dân hai bên, theo quy định tất cả các lao động Việt Nam trước khi nhập cảnh vào Đài Loan phải được kiểm tra sức khỏe tại các bệnh viện công, tư lập đã được Bộ Phúc lợi Y tế Đài Loan cho phép.
Nhưng gần đây, Văn phòng nhận được nhiều thông tin phản ánh về công tác kiểm tra sức khỏe cho lao động có nhiều bất cập, trong đó có nhiều thông tin khiếu nại bệnh viện Đa khoa tư nhân Tràng An làm giả kết quả và thay đổi ngày tháng cấp giấy khám. Được biết, do có nhiều đơn thư khiếu nại tố cáo sai sót và bất cập trong quy trình khám bệnh của bệnh viện Tràng An, cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra... Văn phòng chúng tôi cũng sẽ kiểm tra chặt chẽ đối với các hồ sơ sức khỏe của lao động do Bệnh viện Tràng An cấp.
Cùng với văn bản này, Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Hà Nội còn gửi kèm danh sách các bệnh viện khám sức khỏe cho lao động Việt Nam từ tháng 1 đến tháng 8/2013 có lao động sau khi nhập cảnh vào Đài Loan 3 ngày bị phát hiện nhiễm bệnh lao phổi hoặc nghi ngờ khả năng nhiễm lao phổi cao. Trong danh sách có các bệnh viện khám sức khỏe cho lao động trước khi xuất cảnh bị trả về là: Bệnh viện Tràng An 7 người; Bệnh viện Giao thông Vận tải 3 người; Bệnh viện Hồng Ngọc 4 người; Bệnh viện Thống Nhất 1 người.
Lý giải về 7 lao động bị Đài Loan trả về do không đảm bảo sức khỏe, ông Phạm Văn Gia, Phó Giám đốc Bệnh viện Tràng An cho biết, trong số này có 4 trường hợp rõ bệnh; 3 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh. Cũng theo bác sỹ Gia, quá trình khám sức khỏe đi xuất khẩu lao động được bệnh viện thực hiện rất chặt chẽ. Người lao động đến đăng ký, được khám lâm sàng và cận lâm sàng. Khi hồ sơ hoàn tất, sẽ chuyển cho người lao động. Với những trường hợp mắc bệnh lý, bệnh viện sẽ có hồ sơ quản lý chặt chẽ. Đối với hồ sơ đạt chuẩn, người lao động giao cho công ty xuất khẩu lao động hoàn thành thủ tục xuất cảnh. Vấn đề là tại sao, người lao động được khám sức khỏe chặt chẽ mà sau khi nhập cảnh, nước bạn khám lại, lại phát hiện họ mang mầm bệnh. Có phải mới chỉ nghi ngờ mắc bệnh, Đài Loan đều “trả lại” người lao động hay không?
Bệnh viện Đa khoa Tràng An: Có thể do máy móc hoặc do “ủ bệnh”
Như trên đã nói, theo đại diện Bệnh viện Tràng An trong số 7 trường hợp người lao động bị Đài Loan trả về, có 3 trường hợp bị nghi ngờ mắc bệnh lao, viêm gan. Thế còn 4 trường hợp được xác định rõ là mắc bệnh, Bệnh viện Tràng An giải thích thế nào?
Chị Võ Thị Ái Hương, 26 tuổi, ở Quảng Ngãi là ví dụ. Chị Hương nhập cảnh ngày 15/4/2013 (chỉ sau 1 ngày khám sức khỏe) và phải xuất cảnh ngày 4/5/2013 do mắc bệnh lao. Trường hợp của anh Nguyễn Văn Sơn, 21 tuổi, trú tại Hải Dương cũng bị trả về nước sau 9 ngày nhập cảnh do mắc bệnh lao... Với những trường hợp này, bác sỹ Gia cho rằng, các giai đoạn khám lâm sàng và cận lâm sàng đều có sử dụng máy móc và phụ thuộc vào máy móc, con người không can thiệp được nên không thể đạt tỷ lệ chuẩn 100%.
Bác sỹ Gia cho rằng, mỗi năm, Bệnh viện Tràng An khám cho hàng vạn người đi xuất khẩu lao động nên việc có vài trường hợp không đạt, không nên đặt vấn đề quá to tát. Nói rồi, ông Gia chỉ ra một số trường hợp bị nước bạn trả về nhưng khi bệnh viện kiểm tra lại thì sức khỏe bình thường. Đó là trường hợp của chị Trần Thị Thảo, bị Malaysia trả về do viêm gan B nhưng khi Bệnh viện Tràng An test lại thì kết quả là âm tính. Hay như trường hợp anh Trần Công Minh, 24 tuổi, tại Nghệ An khám sức khỏe ngày 16/8/2013 bị Đài Loan trả về do mắc bệnh lao nhưng khi kiểm tra lại, kết quả không như vậy...
Trả lời chúng tôi những trường hợp bị trả về do mắc bệnh (và Bệnh viện Tràng An kiểm tra lại cũng cùng kết quả này), bác sỹ Phạm Kim Thu, Giám đốc chuyên môn của Bệnh viện Tràng An cho rằng, có thể máy móc đọc kết quả không chính xác. Ngoài ra, còn có lý do khác nữa là, do thời gian ủ bệnh của người lao động. Ông Vũ Thế Hùng, Tổng Giám đốc Công ty Phát triển công nghệ y học, công ty mẹ của Bệnh viện Tràng An nêu trường hợp anh Đoàn Tiến Dũng khi khám sức khỏe, bệnh viện đã xác định là mắc bệnh da liễu. Thế nhưng, không hiểu bằng cách nào anh này vẫn được công ty xuất khẩu lao động duyệt hồ sơ đưa đi nước ngoài. “Với trường hợp này, không thuộc phạm vi trách nhiệm của chúng tôi”, ông Hùng nói.
Việc người lao động đi xuất khẩu lao động nhưng bị trả về lý do không đảm bảo sức khỏe mặc dù trước đó, họ đã khám tại các bệnh viện được cơ quan chức năng cho phép làm dịch vụ này cho thấy trách nhiệm của bệnh viện. Việc này, cũng được quy định trong Thông tư liên tịch số 10 ngày 16/12/2004 của Bộ LĐ–TB&XH, Bộ Tài chính, Bộ Y tế. Cụ thể: “Nếu lao động bị trả về nước do kết luận và chứng nhận sức khỏe của bệnh viện không đúng thì bệnh viện đó phải bồi hoàn cho người lao động mọi khoản phí bằng một lượt vé máy bay mà người lao động bị trả về Việt Nam”. Về việc này, ông Hùng cho rằng đã đền bù cho những người lao động trả về quay lại bệnh viện.
Cũng theo lời ông Hùng, hiện nay Bệnh viện Tràng An được phép khám sức khỏe cho lao động đi xuất khẩu ở 25 nước. Khách hàng của bệnh viện hiện tại là 50 công ty xuất khẩu lao động. Mặc dù không xác định được các công ty xuất khẩu lao động, “cò” khám sức khỏe thu bao nhiêu tiền của người lao động nhưng Bệnh viện Tràng An thu 400.000đ/trường hợp.
Sau một vài sai sót để xảy ra việc lao động đi xuất khẩu bị trả về, ông Hùng cho biết đã chấn chỉnh lại một số khâu trong việc kiểm tra sức khỏe. Cụ thể như, không để cho một bác sỹ đông y khám nội; bổ sung thêm máy XQ kỹ thuật số. Từ nay về sau, những trường hợp khám mà nghi ngờ lao phổi, bệnh viện sẽ bỏ kinh phí đưa người lao động đến Bệnh viện Lao phổi TW xác định lại.
Ngày 4/9/2013, Cục Quản lý lao động ngoài nước có công văn yêu cầu các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc tại Đài Loan không tiếp tục hợp tác với những bệnh viện có chất lượng khám và chứng nhận sức khỏe không đảm bảo dẫn đến rủi ro cho người lao động. Từ những trường hợp lao động bị nước bạn trả lại nêu ở trên, đề nghị các cơ quan chức năng, trong đó có ngành Y tế, Lao động, thương binh & xã hội kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn việc khám sức khỏe. Có như vậy, mới hạn chế được thiệt hại cho người lao động, các doanh nghiệp xuất khẩu lao động và nâng cao uy tín của Việt Nam trong lĩnh vực xuất khẩu lao động
