Từ cuối năm 2010, ngành GTVT tỉnh Quảng Ninh đã có đề xuất cần thiết lập lại công tác quản lý, điều hành tại cảng Cái Rồng. Song, cho đến nay vẫn chưa được xem xét.
Từ xa xưa, bến Vân Đồn được hình thành như một thương cảng đầu tiên của miền Bắc giao thương buôn bán với tàu thuyền nước ngoài. Vân Đồn nay đã là huyện đảo nằm trong vịnh Hạ Long với trung tâm là thị trấn Cái Rồng, bén tàu xa xưa tự mở mang, tự nâng cấp thành bến cảng với hàng trăm tàu thuyền vào ra mỗi ngày.
Lúc đầu, số tàu thuyền neo đậu tại Cái Rồng chủ yếu là tàu cá, tàu khách phục vụ đi lại của người dân các xã đảo về huyện và từ đây đi sâu vào nội địa. Nhưng càng về sau, với ưu thế cảnh quan hoang sơ, kỳ vĩ và trong lành, các địa danh du lịch mới như Quan Lạn, Cô Tô, Minh Châu, Ngọc Vừng... thực sự hấp dẫn du khách, lượng người đến và đi từ cảng Cái Rồng không ngừng tăng.
Theo Sở GTVT, chiểu theo Quyết định số: 25/2010/QĐ-BGTVTcủa Bộ GTVT về quy định tổ chức quản lý hoạt động cảng bến thủy nội địa, không thể gọi Cái Rồng là bến cảng được. Bởi lẽ, hiện nay các cảng bến trên địa bàn Vân Đồn đều chưa hội đủ những điều kiện cần thiết như: không có nhà chờ, quầy bán vé, khu vệ sinh…
Vì vậy, trước mắt cần phải xem xét và cân nhắc đến việc thu hồi giấy phép hoạt động cảng đã cấp cho các tổ chức, doanh nghiệp tại đây. Tuy nhiên, đây là tồn tại thực tế, do đó, đề xuất với UBND tỉnh Quảng Ninh đưa ra lộ trình giới hạn để các cảng có cơ hội đầu tư, trang bị theo quy định và tiêu chuẩn cảng tại Quyết định 25/2010.
Theo quan điểm của Sở GTVT, nhân việc triển khai quyết định nói trên, trong khi chưa đủ điều kiện đầu tư mở rộng, nâng cấp hạ tầng cảng tương xứng với quy mô công suất thì nên tách ra ít nhất thành hai cảng riêng theo đúng chức năng hoạt động hiện thời là cảng khách và cảng cá.
Theo đó, nhất thiết phải thành lập và kiện toàn một Ban Quản lý mới có năng lực đủ mạnh; được giao nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể, sát thực. Cần xây dựng quy chế tổ chức phối hợp các lực lượng tại cảng để đảm bảo trật tự an toàn trong khu vực và điều hành các phương tiện ra, vào đón khách. Các đầu bến, cảng thuộc xã đảo phải tổ chức quản lý nhà nước theo quy định Luật Giao thông đường thủy nội địa.
Về hạ tầng cảng phục vụ khách du lịch, nên bố trí lại các khu vực, vị trí neo đậu của các loại dịch vụ, phương tiện cho phù hợp. Do thủy diện hạn chế và bị chi phối bởi nhiều hoạt động dân sinh khác, đề nghị UBND huyện lập kế hoạch để tiến hành nạo vét khu vực cảng để mở rộng vùng nước đồng thời tổ chức di chuyển ngay các nhà bè, nhà hàng nổi, dịch vụ sửa chữa phương tiện ra khỏi vùng nước đã phân định cho hoạt động cảng...
Đáng chú ý, Cái Rồng mới chỉ là điểm xuất phát và trở về, điểm đến của các con tàu lại là các đảo do cấp xã quản lý. Tại các điểm này cũng nhất thiết phải đầu tư đảm bảo an toàn neo đậu, lên xuống của khách. Riêng tuyến luồng từ khu vực Ba Sao vào bến Quan Lạn rất nông nên mỗi khi triều cạn lập tức xảy ra tình trạng phải chuyển tải khách nhiều chặng. Đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo ngành GTVT sớm có kế hoạch nạo vét bảo đảm giao thông thông suốt.
Vấn đề nổi cộm hiện nay là sự bùng phát dịch vụ, bình quân mỗi tàu du lịch chỉ khai thác được 11 ngày/tháng. Xu hướng số ngày khai thác sẽ còn giảm xuống vì số lượng người kinh doanh không ngừng tăng.
Đây là vấn đề nhạy cảm, muốn khai thác hiệu quả, trước mắt đề nghị các cơ quan chức năng, Ban Quản lý bến cảng bên cạnh việc khuyến nghị chủ tàu hiệp thương xây dựng quy chế lộ trình, tần suất chuyến, đầu tư nâng cấp phương tiện hiện hành bảo đảm đủ tiêu chuẩn an toàn, tiện nghi, cần thiết phải tạm dừng việc cấp đăng ký kinh doanh vận tải khách du lịch tại khu vực Cái Rồng.
Công cụ pháp lý để quản lý, điều độ hoạt động cảng trong trường hợp này là quy chế xử phạt hành chính đã được quy định rất rõ tại NĐ 09/CP của Chính phủ. Trong đó, mức phạt phổ biến nhất là thu hồi chấp thuận tuyến đối với các trường hợp cố tình vi phạm, để tránh xảy ra những hậu quả khôn lường
