Tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn
Rất nhiều người thắc mắc, nếu tàu du lịch đó không được đăng kiểm, không đủ điều kiện hoạt động và đặc biệt là không được cấp phép lưu trú qua đêm trên vịnh mà xảy ra sự cố còn có thể lý giải được. Nhưng đây là tàu cao cấp, tất cả các điều kiện trên đều được đáp ứng theo quy chuẩn và đương nhiên được lưu trú qua đêm trên vịnh nhưng vẫn bị nạn.
Sự cố đáng tiếc này bước đầu được xác định là do vỏ đáy tàu bị bung khiến nước tràn vào. Nhưng qua khám nghiệm hiện trường cho thấy chiếc tàu bị nạn không có lỗ thủng nào, chứng tỏ tàu không bị bục hoặc va đập. Do đó, nguyên nhân dẫn đến tai nạn đặc biệt nghiêm trọng này do thuyền viên trên tàu bỏ gác và làm sai quy trình khiến nước tràn và gây chìm tàu. Công an tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện lệnh bắt khẩn cấp đối với Nguyễn Văn Minh (22 tuổi, Thuyền trưởng tàu Trường Hải 06) và Đỗ Văn Thắng (27 tuổi, Máy trưởng tàu Trường Hải 06). Hai người này được xác định là "nguyên nhân" khiến tàu lâm nạn.
Như vậy, giả thiết do công tác đăng kiểm và kiểm tra định kỳ không nghiêm túc khiến tàu không bảo đảm an toàn vẫn được hoạt động nên xảy ra vỡ vỏ đáy tàu đã không xảy ra. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là sự thiếu chuyên nghiệp và vô trách nhiệm của thủy thủ đoàn và đội phục vụ ở một tàu cao cấp, được coi là chuyên nghiệp để xảy ra sự cố là thật khó hiểu và không thể chấp nhận được.
Đó là bài học rất cần nghiêm túc nhìn nhận và rút kinh nghiệm đối với ngành du lịch Hải Phòng, nhất là trong công tác quản lý hoạt động tàu du lịch trên các trọng điểm du lịch biển Đồ Sơn và Cát Bà.
Theo Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin và Thể thao huyện Cát Hải, Vũ Tiến Bảy, trong tổng số 63 tàu hoạt động du lịch ở các vịnh Cát Bà, mới có 33 phương tiện đủ tiêu chuẩn, được cấp phép hoạt động, số còn lại đang được xem xét, chờ thẩm định, cấp phép. Tuy nhiên, thực tế thì tất cả các tàu vẫn đều đặn hoạt động, đưa hàng trăm khách đi tham quan các vịnh mỗi ngày.
Chưa kể có đến 200 phương tiện từ Hạ Long đưa khách sang tham quan vịnh Lan Hạ. Từ khi có Ban Quản lý vịnh Lan Hạ, việc quản lý hoạt động trên vịnh tốt hơn, hạn chế tàu ở Hạ Long đưa khách sang tự do và chưa có sự cố đáng tiếc nào xảy ra. Mặc dù vậy, không ai dám chắc, các tàu hoạt động trên các vịnh không xảy ra sự cố, nhất là với những tàu chưa đủ tiêu chuẩn và chưa có phép.
Không nhiều phương tiện như ở Cát Bà, nhưng cũng có gần chục tàu du lịch đưa khách tham quan đảo Dấu ở Đồ Sơn. Do vậy, việc quản lý, kiểm tra phương tiện cũng như cách thức và điều kiện hoạt động của các tàu du lịch ở Hải Phòng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, nhất là khi mùa du lịch hè đang đến gần, thời điểm số khách có nhu cầu đi tàu du lịch tăng lên từng ngày.
Tránh hoạt động riêng lẻ, tự phát
Theo thống kê sơ bộ của ngành du lịch Cát Hải, dịp Tết có khoảng hơn 1 vạn khách du lịch, trong đó có 95% là khách nước ngoài đến Cát Bà và đang tiếp tục tăng lên, nhất là khách đến từ Trung Quốc trong dịp Tết Thanh minh. Trong khi đó, lễ hội đảo Dấu cũng đang đến gần (8, 9, 10-2 âm lịch) và tất cả khách ra đảo phải đi bằng phương tiện thủy. Do vậy, việc bảo đảm an toàn phải được đặt lên hàng đầu, không để xảy ra sự cố, tai nạn trên vịnh, biển.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hải Phòng, ông Nguyễn Anh Tuân cho biết: Không phải đến khi du lịch tỉnh bạn Quảng Ninh xảy ra sự cố đáng tiếc trên, thành phố và ngành Du lịch Hải Phòng mới tiến hành kiểm tra và quản lý các phương tiện hoạt động chở khách du lịch mà việc này được tiến hành định kỳ, có kế hoạch cụ thể.
Ông Tuân cũng khẳng định, ngành phối hợp với lực lượng Biên phòng thành phố và huyện Cát Hải tiến hành kiểm tra đột xuất các tàu hoạt động trên vịnh Cát Bà vào đầu tuần (từ ngày 21/2), kiên quyết xử phạt và cấm hoạt động đối với các tàu không đủ điều kiện. Thậm chí, ngành chờ kết luận vụ việc ở Hạ Long, nếu thấy cần thiết có thể tạm thời ngừng các tàu hoạt động để khách lưu trú ban đêm trên vịnh Lan Hạ.
Bảo đảm an toàn cho các tàu du lịch, cơ quan quản lý cần thúc đẩy việc kiểm tra, bảo đảm trên các tàu được trang bị đầy đủ phương tiện cứu hộ như phao cứu sinh, bộ đàm liên lạc, lực lượng cứu hộ ứng trực cho các phương tiện là đương nhiên.
Bên cạnh đó, các phương tiện nhất thiết phải đủ điều kiện, bảo đảm an toàn mới được hoạt động và lực lượng thủy thủ, phục vụ đoàn cần có thái độ chuyên nghiệp, nêu cao trách nhiệm vì sự an toàn của du khách. Tuy nhiên, từ hiệu quả mô hình cụm tàu liên kết trong đánh bắt xa bờ ở Ngọc Hải (Đồ Sơn) ứng cứu kịp thời nhiều vụ tàu trên biển gặp nạn cho các địa phương một kinh nghiệm, không nên để các tàu hoạt động chở khách riêng lẻ, tự phát mà cần hình thành các cụm tàu du lịch liên kết để liên tục trao đổi, thông tin, ứng cứu kịp thời với cả các tình huống bất ngờ, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện
