Với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, cuộc hội thảo thúc đẩy mối quan hệ đối tác ba bên để giải quyết sự khập khiễng kỹ năng do tổ chức Jica và Tổng cục Dạy nghề, Bộ LĐ-TB&XH tổ chức trong sáng 4/11 tại Hà Nội, đã đưa ra nhiều thông điệp về công tác đào tạo nghề đáp ứng được sự đa dạng và thay đổi liên tục của doanh nghiệp.
Ông Yuichi Kobayashi, Trưởng ban Phát triển nguồn nhân lực, Hiệp hội DN Nhật Bản tại Việt
Theo ông Junichi, tư vấn Jica thì qua khảo sát trên 100 doanh nghiệp Nhật Bản, có tới 80% trả lời họ cần các kỹ thuật viên lành nghề ở thời điểm hiện tại và trong tương lai còn cần cao hơn (89%). Dường như họ vất vả trong việc tìm kiếm lao động cho các vị trí cần tuyển do sự thiếu hụt các ứng viên có năng lực trên các thị trường và do sự chuyển việc thường xuyên của người lao động.
Một thực tế đang diễn ra chính là việc DN không tuyển được lao động họ cần, lao động tuyển được không hoàn toàn thạo việc, hạn chế năng lực của các lao động mới tuyển dụng. Để có thể lấp đầy khoảng cách kỹ năng do hệ quả của việc tuyển dụng những ứng viên không đủ năng lực hay năng lực học hỏi không đầy đủ của người lao động, DN cần phải tiến hành đào tạo lại sau tuyển dụng. Các DN lớn có thể có năng lực để tiến hành đào tạo nội bộ cần thiết, trong khi các DN nhỏ và vừa là những nơi thực sự cần nhiều kỹ thuật viên thì lại không đủ nguồn lực tài chính và nhân lực để tiến hành các chương trình đào tạo lại.
Sự khập khiễng trong kỹ năng kéo dài dai dẳng cho thấy các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không thể cung cấp đủ các kỹ thuật viên lành nghề đáp ứng yêu cầu của các nhà tuyển dụng. Nguyên nhân gây ra sự mất cân bằng giữa cung và cầu kỹ năng chính là nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa hiểu rõ về nhu cầu kỹ năng của ngành công nghiệp, đặc biệt là thiếu thông tin về nhu cầu kỹ năng cụ thể theo nghề và sự thay đổi nhanh chóng của các nhu cầu kỹ năng. Cùng với đó, báo cáo đề xuất của Jica cũng chỉ ra thông tin thị trường lao động không đầy đủ dẫn tới việc bên cung không hiểu rõ nhu cầu của đối tượng sử dụng lao động. Các sinh viên, học sinh tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng không có đủ thông tin và cơ hội để tìm hiểu về nhu cầu kỹ năng của ngành công nghiệp trước khi họ đăng ký thực tập và tìm việc làm…
Đánh giá một cách đầy đủ và khoa học về những hạn chế của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp của Việt Nam, cùng với nắm bắt nhu cầu của DN, cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản đã cung cấp các giải pháp khả thi thông qua dự án thí điểm và tư vấn chính sách từ năm 2000, đề nghị các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần phát triển hệ thống quản lý đào tạo theo chu trình, hệ thống hỗ trợ việc làm và hệ thống đánh giá kỹ năng. Đặc biệt là Dự án phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật viên tại Đại học Công nghiệp Hà Nội từ năm 2010-2013, tập trung tăng cường cung cấp các kỹ thuật viên lành nghề trong lĩnh vực chế tạo.
Ông Hà Xuân Quang, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội khẳng định, với việc tạo lập môi trường trong nhà trường gần giống với môi trường trong DN, đẩy mạnh quan hệ giữa nhà trường và DN, cho học sinh, sinh viên được tham quan, thực tập tại DN, cải thiện thái độ lao động thông qua các hoạt động 5S (sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc và sẵn sàng), nên mỗi năm trường có từ 10 – 12 nghìn học sinh, sinh viên tốt nghiệp ra trường đều có việc làm ngay.
Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội cũng đang tập trung xây dựng kênh thông tin để chủ động nắm bắt nhu cầu của DN, đáp ứng đào tạo theo nhu cầu ngày càng cao và đa dạng ngành nghề của các DN
