Nếu DN trong nước muốn làm thì chỉ còn cách trừ vào chi phí thu của người lao động. Và để làm như vậy thì DN trong nước chỉ có nước làm không công cho các công ty môi giới Đài Loan. Đây là vấn đề mới đang nảy sinh khiến cho thị trường sôi động, tiếp nhận số lượng lao động Việt Nam lớn nhất trong năm 2013 (trên 46 nghìn lao động), đang có dấu hiệu chững lại.
Ông Lê Nhật Tân, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Phát triển nguồn nhân lực LOD cho biết, hiện tại, bộ phận làm thị trường Đài Loan của công ty đang rất sốt ruột. Đối với những lao động đã được vào khuôn (tức là đã được phía Đài Loan tuyển chọn từ trước khi áp mức phí mới) thì vẫn tiến hành các thủ tục để xuất cảnh bình thường. Còn với những lao động mới thì đang làm nhúc nhắc vì chưa thể đàm phán với phía Đài Loan để giảm chi phí môi giới. Đa số đều chưa chịu và họ cũng đang nghe ngóng để xem phía Việt Nam sẽ thực hiện việc này quyết liệt đến đâu.
Ông Tân cũng bày tỏ trăn trở và cũng là tâm sự chung của nhiều DN hoạt động lâu năm và bài bản, là các công ty môi giới Đài Loan vẫn có nguồn tuyển lao động. Trong khi các DN chấp hành đúng quy định hạ phí, thì họ vẫn có thể tuyển được lao động từ những DN khác bằng nhiều cách, trong đó có cả những đơn vị mượn giấy phép. Chủ sử dụng lao động Đài Loan không đòi hỏi quá khắt khe về chất lượng lao động, nên nhìn nhận ở góc độ thị trường, các công ty môi giới Đài Loan tuyển lao động Việt Nam một phần cũng là do thu được phí môi giới cao (cao hơn nhiều so với Indonesia và Philippines).
Qua tìm hiểu hoạt động của một số DN làm thị trường Đài Loan trong thời điểm này, có thể thấy mỗi DN đang xử lý theo góc độ khác nhau. DN nào chấp nhận thực hiện theo đúng quy định thì đang chững lại, còn một số khác vẫn hoạt động bình thường, thậm chí có DN vẫn tư vấn cho người lao động mức phí cao. Trên thực tế qua đợt kiểm tra phỏng vấn người lao động trước khi đi làm việc tại Đài Loan, Cục Quản lý lao động ngoài nước cũng đã từng phát hiện 10 công ty và tạm dừng thực hiện Hợp đồng cung ứng đối với các công ty này vì có nhiều lao động do công ty hợp tác với công ty môi giới Đài Loan đưa đi bị thu phí cao hơn so với quy định, bị lập giấy vay nợ khống không đúng theo quy định của pháp luật.
Được biết, Bộ LĐ-TB&XH đang rất quyết tâm thực hiện chấn chỉnh hoạt động đưa người lao động sang làm việc tại Đài Loan, đặc biệt là quyết tâm hạ mức phí cho người lao động. Ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước cho biết, trong năm 2014, nếu mở lại giúp việc gia đình sang Đài Loan, chúng ta phải làm thận trọng và bài bản hơn. Hiện ở thị trường này đang chấn chỉnh 2 vấn đề chi phí và tỷ lệ trốn. Nếu có thông tin DN thu quá mức quy định, thu tiền thông qua trung gian môi giới, thu tiền nhưng không cung cấp hóa đơn, chứng từ theo quy định nêu trên thì DN bị xử phạt hành chính và xem xét dừng việc đưa người lao động Việt Nam đi làm việc tại Đài Loan trong thời hạn từ 6 đến 12 tháng theo quy định.
Có thể thấy với quy định này, nếu được kiểm soát chặt chẽ sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người lao động. Trước đây mức phí đi Đài Loan có thời điểm bị đẩy lên tới 8.000 USD - 10.000 USD/người/hợp đồng 3 năm, nên gần như người lao động phải mất 1 năm làm việc mới có thể bù chi phí. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐ-TB&XH cần quyết liệt tăng cường thanh kiểm tra, mạnh tay với cả những DN mượn và DN cho mượn giấy phép, tạo một sân chơi công bằng cho các DN chấp hành đúng quy định. Có như vậy thì mới mong các công ty môi giới Đài Loan hạ thấp được mức phí. Có như vậy thì người lao động mới thực sự được hưởng lợi.
| Mức lương cơ bản của lao động làm việc tại Đài Loan phụ thuộc vào từng chủ sử dụng lao động, khoảng 19.047 đài tệ/tháng (605 USD). Ngoài ra còn tiền làm thêm giờ. Hiện có 70 DN đưa lao động sang Đài Loan (đã có từ năm 2004), không cấp phép mới cho DN đưa lao động sang Đài Loan. |
| Từ ngày 1/2/2014, mức phí của lao động đi làm việc tại Đài Loan cụ thể như sau: Tổng chi phí của người lao động trước khi đi làm việc trong các ngành công nghiệp tại Đài Loan không vượt quá 4.000 USD/người/hợp đồng 3 năm, trong đó tiền môi giới tối đa không quá 1.500 USD/người/hợp đồng 3 năm. Tổng chi phí của người lao động trước khi đi làm việc trong các bệnh viện, trung tâm chăm sóc người già (hộ lý, y tá, điều dưỡng, chăm sóc người bệnh) tại Đài Loan không vượt quá 3.300 USD/người/hợp đồng 3 năm, trong đó tiền môi giới tối đa không quá 800 USD/người/hợp đồng 3 năm. DN có thể thỏa thuận với người lao động việc ký quỹ đảm bảo thực hiện hợp đồng theo quy định tại Thông tư số 21/2013/TT-BLĐTBXH ngày 10/10/2013 quy định mức trần tiền ký quỹ và thị trường lao động mà doanh nghiệp dịch vụ được thỏa thuận ký quỹ với người lao động. Theo đó, thị trường Đài Loan có mức trần ký Quỹ là 1.000 USD đối với công nhân nhà máy, xây dựng; 800 USD đối với giúp việc gia đình, chăm sóc sức khỏe; 900 USD với thuyền viên tàu cá xa bờ; 1.000 USD với ngành nghề khác. |