Ngay lập tức, người dân thôn 8 (xã Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước) xông vào tước được 2 khẩu súng giao cho Công an lập biên bản.
Cưa trộm rừng 327
Thực hiện Chương trình 327 của Chính phủ, tháng 5/1996, ông Nguyễn Vinh Quang, Giám đốc Lâm trường Nghĩa Trung, nay là Nông lâm trường (NLT) Nghĩa Trung thuộc Công ty TNHH MTV cao su Sông Bé, ký hợp đồng giao khoán "Trồng rừng và chăm sóc rừng trồng" với nhiều hộ dân tại địa phương. Trong các hộ nhận khoán, có anh em ông Vi Lương Văn (56 tuổi) và Vi Văn Hướng (51 tuổi, ngụ xã Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng), nhận 7,6ha đất tại khoảnh 5 Tiểu khu 236 (nay là Tiểu khu 302) và trồng cây dầu rái.
Điều khoản chung của bản hợp đồng, nêu: "Hợp đồng trồng rừng và chăm sóc rừng trồng cũng là cơ sở cho việc hợp đồng khoán bảo vệ rừng trồng giữa 2 bên sau này theo tinh thần Nghị định 01/CP của Chính phủ. Hai bên cam kết thực hiện những điều khoản đã ghi trong hợp đồng. Nếu bên nào làm sai, bên đó sẽ bồi thường các khoản đã tổn thất gây ra. Không được đơn phương huỷ bỏ hợp đồng. Nếu khó khăn trở ngại, báo trước cho nhau 7 ngày để hai bên cùng bàn bạc giải quyết. Nếu bên nào làm sai, bên đó phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật Nhà nước".
Suốt quá trình trồng rừng, anh em ông Văn luôn làm đúng theo hợp đồng đề ra và được Lâm trường Nghĩa Trung chi tiền công, tặng giấy khen. Ông Văn, kể lại: "Khoảng 13h ngày 13/6/2011, ông Nguyễn Phúc Quyết, Phó Giám đốc NLT Nghĩa Trung dẫn ông Năm cùng nhân viên của ông Năm vào khu rừng nhà tôi. Khi đó, anh em tôi nghĩ họ đi tắt qua đất nên không để ý. Sau đó, chúng tôi nghe tiếng cưa máy và tiếng cây đổ nên chạy lên rừng thì thấy nhóm người của ông Năm đang cưa trộm hơn chục cây dầu rái trong khu rừng anh em tôi đang chăm sóc".
Ông Đinh Quang Súy, Trưởng thôn 8, xã Nghĩa Trung, kể lại: "Chiều 13/6/2011, tôi nghe dân báo có nhóm người vào rừng dầu cưa trộm cây, tôi đến xác minh. Tới nơi, tôi thấy giữa hai bên rất căng thẳng. Lúc này ông Năm đã có uống rượu nên tôi giải thích với mọi người phải bình tĩnh chờ cấp trên xử lý. Thế nhưng ông Năm móc súng ra cầm trên tay vung vẩy, liên tục chửi người dân. Sau đó phía ông Năm nổ súng và bị người dân nhào vô tước súng nộp Công an. Đến 17h30' cùng ngày, hàng chục bảo vệ và nhân viên của nông trường đến khu vực đã gây rối vào buổi chiều nhằm đánh tháo xe máy cày, xe gắn máy, cưa máy (vật chứng liên quan đến vụ cưa trộm cây rừng), cướp số cây dầu đã cưa hạ nhưng không thành".
Sau khi xảy ra vụ cưa trộm cây và nổ súng, ông Năm xin lỗi người dân và nói rõ lý do cưa nhầm rừng dầu rái của nhà ông Văn là do ông Nguyễn Phúc Quyết, Phó Giám đốc NLT Nghĩa Trung dẫn đường và chỉ chỗ cưa hạ. Thực tình ông Năm không biết diện tích rừng dầu rái này vẫn còn trong thời hạn pháp lý.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, lợi dụng vào Quyết định số 1932/QĐ-UB do ông Bùi Văn Danh, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước, hiện là Bí thư thị xã Đồng Xoài ký ngày 17/8/2010 về thanh lý rừng không thành rừng với những hộ trồng rừng thuộc Chương trình 327. Nhân cơ hội này, Ban giám đốc NLT Nghĩa Trung lập báo cáo sai với UBND tỉnh là người dân trồng rừng nhưng không thành. Sau đó tổ chức mời các hộ dân nhận khoán đến họp nhằm ép dân ký thanh lý hợp đồng để lấy đất giao cho Công ty CPĐTXDCS Phú Thịnh và một số công ty "ma" khác.
Tuy nhiên hộ ông Văn và Hướng phát hiện dấu hiệu bất minh nên không ký thanh lý. Vì rừng dầu rái do anh em nhà ông Văn trồng rất tốt, mỗi cây có đường kính từ 35-60 cm, cao trên 25m. Chính vì trồng rừng tốt nên lâm trường đã tặng giấy khen cho ông Văn về thành tích: "Thực hiện tốt hợp đồng khoán, khoanh nuôi bảo vệ rừng" và "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao".
Ông Đinh Quang Súy nói. "Tôi gọi điện cho ông Quyết thì ông này nói: Nông trường Thống Nhất đã tới Công ty TNHH MTV cao su Sông Bé nộp tiền công chăm sóc và tiền giống cây! Vì vậy số cây dầu rái và đất… thuộc Nông trường Thống Nhất! Đến ngày 24/6/2011, NLT Nghĩa Trung mời tôi cùng hộ ông Văn, ông Hướng ra trụ sở NLT để họp. Tại đây, ông Lê Hồng Thanh, Giám đốc NLT Nghĩa Trung thừa nhận chưa thanh lý hợp đồng với hộ ông Văn, ông Hướng. Việc ông Năm đưa người vào phá rừng trồng là sai".
Xử lý theo quy định pháp luật
Đại tá Hoàng Văn Huệ, Giám đốc Công an tỉnh Bình Phước, cho biết đã báo cáo việc ông Năm nổ súng bắn dân với Thường trực Tỉnh ủy Bình Phước. Theo Đại tá Huệ, hai khẩu súng ngắn gồm: 1 khẩu hiệu Lapitil, thân súng màu xanh đen. Khẩu còn lại có số hiệu SPTJA Gaspistol, báng và thân súng màu đen, đạn màu vàng tròn do ông Năm và ông Nguyễn Văn Tý (nhân viên ông Năm - PV) đã bắn vào phía người dân truy đuổi là loại súng công cụ hỗ trợ. Quan điểm của Công an tỉnh là không bao che, xử lý theo quy định của pháp luật.
Trao đổi với chúng tôi, các hộ dân trồng rừng, cho biết đã gửi đơn tố cáo hành vi cưa trộm rừng trồng và việc nổ súng do ông Năm cùng nhân viên gây ra. Trong đơn cũng đề nghị cơ quan chức năng làm rõ việc NLT Nghĩa Trung đơn phương giao rừng và đất rừng của hộ nhận khoán cho đơn vị khác hưởng lợi và sử dụng đất khi chưa thanh lý hợp đồng