Nhìn lại những vụ TNGT thảm khốc làm thiệt mạng và bị thương hàng loạt hành khách xảy ra trên các tuyến giao thông trong thời gian qua, nhất là tuyến QL1A đi qua miền Trung, đã cho thấy rõ, đa số các vụ tai nạn đều do lái xe khách không làm chủ tốc độ. Vì muốn tăng lợi nhuận, họ đã điều khiển xe phóng nhanh, vượt ẩu để tranh giành khách, rút ngắn thời gian quay vòng hành trình chạy xe, bất chấp mạng sống của hành khách đi xe. Do đó, một trong những biện pháp mang tính hữu hiệu để kìm hãm TNGT là cần có "thuốc đặc trị" cho căn bệnh dường như thâm căn cố đế đối với các lái xe đường dài...
Đại tá Nguyễn Đến, Trưởng phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng, đã từng xử lý nhiều vụ TNGT xe khách chạy tuyến đường dài, xác định: Hầu hết các vụ TNGT thảm khốc xảy ra là do tài xế không làm chủ tốc độ, tránh vượt sai qui định. Xuất phát từ nguyên nhân tranh giành khách để tăng lợi nhuận, các tài xế điều khiển xe phóng nhanh, vượt ẩu. Ngay cả khi đối đầu xe chạy ngược chiều họ vẫn mang tâm lý chủ quan, không chịu nhường nhau; hoặc vì chạy xe với tốc độ lớn mà không tránh kịp, dẫn đến kết cục đâm sầm vào nhau làm cho hành khách đi xe "lãnh đủ".
Mới đây, chiếc ôtô khách mang BKS 47L-6163 chạy trên đường từ Đà Nẵng vào tới Tam Kỳ, do tranh khách nên tới trước cây xăng phường Tân Thạnh đã lấn sang trái đường đâm trực diện vào một phụ nữ đi xe máy biển số 92L8-6673 đang chở theo con nhỏ... Tại tỉnh Thừa Thiên - Huế gần đây cũng đã xảy ra nhiều vụ xe khách gây chết người, nguyên nhân chính cũng do các bác tài phóng nhanh, vượt ẩu. Điển hình như vụ tai nạn thảm khốc giữa xe khách và xe tải xảy ra vào ngày 8/8, tại Km856+500 thuộc xã Lộc Điền (huyện Phú Lộc), hậu quả làm 5 người chết tại chỗ và 5 người bị trọng thương.
Theo nhiều tài xế lái xe liên tỉnh, mỗi lần xuất phát đi và trở về, nếu doanh thu của xe vượt quá số tiền quy định, tài xế sẽ được chủ xe thưởng. Còn nếu doanh thu không cao, hoặc lái xe về bến muộn so với thời gian quy định thì tài xế sẽ bị phạt. Vì không muốn bị mất tiền nên tài xế bất chấp cả quy định để chạy nhanh, chạy ẩu. Đối với một số xe khách được chủ xe giao khoán, thì tài xế càng "lộng hành" hơn trong việc dừng xe bắt khách trên đường lẫn phóng nhanh vượt ẩu.
Bên cạnh là sự "tác động" từ người nhà của chủ xe đi theo giám sát tài xế trên hành trình. Bác tài Nguyễn Văn Nam (ở đường Tăng Bạt Hổ, TP Huế) chuyên chạy xe khách tuyến Huế - TP HCM, bộc bạch: "Tài xế vi phạm quy định khi tham gia giao thông phần lớn là do chủ xe. Trên tuyến đi xe khách luôn có người nhà của chủ xe, vì vậy việc dừng xe bắt khách hay chạy quá tốc độ thường bị tác động vào. Nhà xe đã trả lương cho tài xế nên tài xế buộc phải làm theo".
Tài xế Trần Văn Hải, lái xe khách đậu ở Bến xe Đà Nẵng, nói rằng: Mặc dù đã được cấp giấy chứng nhận đăng kiểm song nhiều xe không đảm bảo an toàn vẫn cho xuất bến chở khách đi. Đối với một số xe giao khoán thì chủ xe không quan tâm đến trách nhiệm của người lái xe. Với họ, miễn sao lái xe quay vòng xe nhanh để thu lợi nhuận cao, chứ không cần biết chở quá tải, phóng nhanh vượt ẩu, đua tốc độ tranh giành khách...
Thực tế, việc sử dụng tài xế đối với các xe khách chạy đường dài vẫn chưa được doanh nghiệp vận tải kiểm tra chặt chẽ. Cơ quan chức năng phát hiện, nhiều tài xế xe khách đã bị thu bằng lái do vi phạm vẫn được chủ xe cho lái xe đưa khách. Bên cạnh đó, nếu xe xảy ra tai nạn thì tài xế lái xe là người chịu trách nhiệm. Đây cũng một mấu chốt làm cho nhiều doanh nghiệp vận tải hoặc chủ xe khách đường dài lơ là trong việc quản lý chặt chẽ.
Con số thống kê của Cục Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt (Bộ Công an) cho biết, có tới 80% số vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng do xe khách gây ra, chủ quản lý xe là tư nhân; 97% số vụ do vi phạm tốc độ, đi không đúng phần đường, tránh vượt sai quy định, thiếu chú ý quan sát. Nguyên nhân xác định rõ, như vậy "liều thuốc đặc trị" là phải giám sát được tốc độ chạy xe của các bác tài bằng các thiết bị đặc biệt gắn trên xe. Đồng thời, xử phạt nặng đối với các tài xế chạy quá tốc độ, phóng nhanh, vượt ẩu.
Bên cạnh việc xử lý đối với doanh nghiệp vận tải và chủ xe có xe khách vi phạm lỗi này, ông Võ Văn Tươi, Phó trưởng Ban ATGT tỉnh Thừa Thiên - Huế, cho rằng: "Cơ quan chức năng cần có biện pháp mạnh và quy trách nhiệm với mức cao hơn đối với doanh nghiệp vận tải và chủ xe khách vi phạm lỗi về tốc độ nói riêng và Luật Giao thông đường bộ nói chung. Có làm vậy mới hạn chế được những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng do xe khách gây ra".
| Ông Phạm Thế Vỹ - Giám đốc Chi nhánh Công ty Vận tải tốc hành Mai Linh tại Đà Nẵng cho hay: Xe khách của hãng Mai Linh chạy tuyến đường dài trên 300km đều có gắn thiết bị giám sát hành trình. Nếu tài xế cho xe chạy vượt tốc độ qui định, thiết bị sẽ báo về tổng đài và bộ phận trực tổng đài sẽ thông báo nhắc nhở. Tài xế vi phạm lỗi về tốc độ sẽ bị cắt thưởng, bố trí xuống chạy dự bị để học hỏi các tài xế chạy đúng tốc độ, cam kết khắc phục khuyết điểm mới cho chạy chính trở lại. Bên cạnh đó, xe chạy tuyến đường dài của hãng Mai Linh không bắt khách dọc đường nên tài xế chú tâm vào việc vận hành xe sao cho đảm bảo an toàn tuyệt đối... Với những biện pháp đó, xe khách Mai Linh chưa từng xảy ra vụ TNGT nghiêm trọng nào. Từ việc quản lý lái xe của hãng Mai Linh cũng là bài học kinh nghiệm hay cho các doanh nghiệp vận tải để góp phần làm giảm thiểu TNGT đối với xe khách chạy tuyến đường dài... |
