Cấm sử dụng động vật hoang dã trong biểu diễn xiếc được không?

Liên quan đến kiến nghị của Liên minh châu Á vì động vật với Bộ Văn hóa, Thể thao và du lịch về việc cấm sử dụng động vật hoang dã trong biểu diễn xiếc, ngày 23-5, nhiều nghệ sĩ gắn bó lâu năm với nghệ thuật biểu diễn xiếc thú Việt Nam đã lên tiếng về vấn đề này.

NSND Tạ Duy Ánh, giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết, mới vài tháng trước, Liên đoàn đã có buổi làm việc với Hiệp hội bảo vệ động vật. Sau khi tham quan tất cả khu vực nuôi dưỡng, tập luyện và biểu diễn của Liên đoàn và đối thoại cởi mở, thẳng thắn với đội ngũ nghệ sĩ, những người làm quản lý tại đây, Hiệp hội này đã thừa nhận các con thú được nuôi dưỡng đạt chuẩn, kể cả động vật hoang dã đều có điều kiện sống tốt. Hơn thế, xiếc thú Việt Nam đã có hàng trăm năm. 

Một trong số các tiết mục xiếc kinh điển của Liên đoàn Xiếc Việt Nam
Một trong số các tiết mục xiếc kinh điển của Liên đoàn Xiếc Việt Nam 

Trong đó, xiếc thú của nghệ sĩ Tạ Duy Hiển đã thành lập, biểu diễn tại Hà Nội từ năm 1922, mở đầu cho trào lưu xiếc bản địa có quy mô lớn gồm nhà bạt, sân khấu tròn. Dàn diễn viên khi ấy đã khá đông đảo cùng đoàn xiếc thú gồm: Voi, hổ, gấu, ngựa, dê, chó, khỉ… 

Con đường mà nghệ sĩ Tạ Duy Hiển khai phá vẫn được Liên đoàn Xiếc Việt Nam duy trì, phát triển đến hôm nay. Hiện tại, Liên đoàn đang có hàng trăm con thú đang được nuôi dưỡng, huấn luyện và biểu diễn. Những năm qua, xiếc thú không chỉ được các khán giả yêu thích mà còn là một trong những mảng hoạt động hiệu quả về mặt nghệ thuật. 

Chất lượng nghệ thuật của xiếc thú đã được ghi nhận bằng rất nhiều giải thưởng uy tín ở trong và ngoài nước. Vì vậy, nói xiếc thú, kể cả xiếc động vật hoang dã ít mang lại hiệu quả nghệ thuật và ít có tác động tốt đẹp đến cộng đồng xã hội là chưa thỏa đáng.

NSND Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam
NSND Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam

Tuy nhiên, cũng theo NSND Tạ Duy Ánh thì xu hướng sử dụng động vật hoang dã để biểu diễn đang dần tự thu hẹp lại. Một trong số các lý do chính là phần nhiều động vật này đều thuộc danh mục cấm buôn bán, trao đổi trên thế giới nên rất khó để đưa về huấn luyện. 

Nếu được cho, tặng thì cũng phải vượt qua rất nhiều thủ tục pháp lý phức tạp. Chưa kể, việc nuôi dưỡng chúng vô cùng tốn kém, có khi nằm ngoài khả năng của đơn vị. Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã từng rất nuối tiếc khi trao lại cả đàn sư tử cho Thảo cầm viên. Do nước bạn Đức trao tặng từ thời còn bao cấp, sau này, cặp sư tử này cho ra đời nhiều lứa sư tử con. Sư tử ăn thịt, nuôi rất tốn kém nên cuối cùng, ban lãnh đạo buộc phải chọn giải pháp trao đàn sư tử cho đơn vị bạn. 

Đến nay, trong các con thú được Liên đoàn nuôi dưỡng phục vụ biểu diễn vẫn có một số loài thuộc danh mục động vật hoang dã như voi, gấu, ngựa, trăn… Nhưng, vì các lý do nói trên nên nhiều năm trở lại đây, Liên đoàn cũng đang hướng đến nhiều động vật gần gũi với con người hơn như lợn, gà, vịt, chó, khỉ, đà điểu…

Nghệ sĩ ưu tú Tống Toàn Thắng, Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam
Nghệ sĩ ưu tú Tống Toàn Thắng, Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam

Nghệ sĩ ưu tú Tống Toàn Thắng – “vua” xiếc trăn của Việt Nam và cũng là một trong những nghệ sĩ có nhiều năm tham gia các chuyến lưu diễn lớn trên thế giới  cho rằng, nếu bỏ xiếc thú, trong đó có các tiết mục biểu diễn của động vật hoang dã thì rất đáng tiếc. Ngoài việc tạo cảm giác mạnh, sự kịch tính cho tiết mục, xiếc thú giúp con người, đặc biệt là trẻ em biết yêu thương động vật hơn. Tính giáo dục trong các tiết mục xiếc thú cũng rất cao nếu được dàn dựng tốt, có chất lượng nghệ thuật cao. 

Để có được 1 tiết mục trên sân khấu, người nghệ sĩ phải làm bạn và thực sự hiểu tính nết, thói quen của con thú. Như thế, nghệ sĩ phải mất một thời gian rất dài “ăn, ngủ” cùng chúng. Tại Liên đoàn xiếc Việt Nam, các con thú đều được nuôi dưỡng theo các quy trình nghiêm ngặt. Thức ăn phải được kiểm soát chặt chẽ từ đầu vào. Đơn vị luôn duy trì khoảng 20 nhân công chăm sóc đội ngũ diễn viên đặc biệt này. Nếu thú có triệu chứng không ổn định về sức khỏe thì không chỉ bác sĩ thú y của Liên đoàn mà nghệ sĩ cũng vất vả theo.

Xiếc trăn - một trong số các "đặc sản" của xiếc Việt
Xiếc trăn - một trong số các "đặc sản" của xiếc Việt

 “Vua” xiếc trăn cũng cho hay, anh từng đi biểu diễn nhiều nước trên thế giới và thấy xiếc thú được rất nhiều khán giả yêu thích. Có những đoàn xiếc thú lớn có hàng trăm con thú cùng tham gia một buổi biểu diễn. Ngay tại nước Mỹ, anh đã chứng kiến có những buổi biểu diễn xiếc thú rất lớn nhưng một bên là những đoàn người với các băng rôn ca ngợi xiếc thú còn một bên là đoàn người khác với các biểu ngữ phản đối quyết liệt biểu diễn xiếc thú vì họ cho rằng như thế là không tôn trọng quyền của con thú… 

Tại Việt Nam, lâu nay, biểu diễn xiếc thú phải đảm bảo những điều kiện nhất định về cơ sở vật chất.  Cùng với hệ thống chuồng trại, kinh phí và đội ngũ chăm sóc riêng đạt chuẩn thì sân khấu đảm bảo có khoảng cách nhất định với khán giả, có hệ thống rào chắn và đơn vị biểu diễn phải có các giải pháp đảm bảo an toàn cho khán giả. 

Tuy nhiên, vài năm gần đây, do nhu cầu thị trường giải trí, nhiều đoàn xiếc do các cá nhân, nhóm nhỏ lẻ hợp thành đi biểu diễn nhưng không đảm bảo cả về mức độ an toàn lẫn chế độ chăm sóc động vật, chất lượng nghệ thuật khiến nhiều người có cái nhìn lệch lạc về biểu diễn xiếc thú. Vì vậy, cơ quan quản lý cần có biện pháp quản lý chặt chẽ hơn. Nếu đơn vị, nhóm xiếc nào đủ điều kiện thì cho phép biểu diễn chứ không nên cấm một cách chung chung – Nghệ sĩ ưu tú Tống Toàn Thắng khẳng định.

N.Hoa

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.