Cái thuở ban đầu lưu luyến ấy...

Nhớ lại những ngày tháng cùng tham gia làm Văn hóa - Văn nghệ Công an, nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng, nhà văn Hữu Ước là người "có mẹo tạo từ không đến có", là người có khả năng thính nhạy, nắm bắt cơ chế thị trường.

Xin mượn câu thơ của nhà thơ Thế Lữ để làm tiêu đề cho bài viết này. Vâng, đúng là "Cái thuở ban đầu lưu luyến ấy/ Ngàn năm chưa dễ đã ai quên". Trong cuộc gặp mặt giữa lãnh đạo Báo Công an nhân dân với một số cộng tác viên gạo cội - những người từng góp phần xây dựng nên thương hiệu của các chuyên đề Văn nghệ Công an và An ninh thế giới thời kỳ đầu (được tổ chức tại Hà Nội ngày 18/11 vừa qua), nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ đã có một nhận xét xác đáng: Chính sự liên tài, cái tình của nhà văn - Tổng Biên tập Hữu Ước đã hút mọi người đến với báo, dù rằng khi ấy, báo đang gặp nhiều khó khăn, mức nhuận bút chưa phải đã cao.

Nhân dịp kỷ niệm 65 năm Ngày Báo Công an nhân dân ra số đầu tiên, chúng tôi xin kể thêm một số mẩu chuyện, một đôi nhận xét của các văn nghệ sĩ từng một thời gắn bó với các chuyên đề của Báo ở cái thuở "vạn sự khởi đầu nan" ấy để mọi người cùng thấy vấn đề thu hút cộng tác viên đã được lãnh đạo Báo quan tâm như thế nào…

Nếu ai còn giữ được tờ tạp chí Văn hóa - Văn nghệ Công an (tiền thân của chuyên đề Văn nghệ Công an ngày nay) số đầu tiên, hẳn sẽ thấy trong đó in trang trọng thư chúc mừng của nhà văn Nguyễn Trí Huân, bấy giờ đang giữ cương vị Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Nhà văn Nguyễn Trí Huân nhớ lại: "Với tư cách Tổng Biên tập Văn nghệ Quân đội, tôi gửi thư chào mừng sự ra đời một tờ tạp chí của ngành Công an. Tôi còn nhớ trước đấy, trong một buổi gặp nhà văn Hữu Ước tại chi nhánh Nhà xuất bản Công an nhân dân ở TP Hồ Chí Minh, anh Ước khi ấy còn rất trẻ đã nói ý định sẽ xin ra tờ tạp chí Văn hóa - Văn nghệ Công an. Tôi ủng hộ ý tưởng này nhưng thâm tâm thì lại nghĩ chưa chắc ra được. Lúc ấy đã là thời điểm khó khăn với báo chí văn nghệ, vì lượng người đọc giảm. Chúng tôi cam kết cùng hỗ trợ nhau nhưng thực tế thì Văn hóa - Văn nghệ Công an chẳng cần sự hỗ trợ của chúng tôi mà vẫn trưởng thành. Ngành Công an rất cần có tờ báo này".

Nói cho chính xác thì khi đề xướng ra tờ tạp chí, nhà văn Hữu Ước (bấy giờ còn rất trẻ, mới 42 tuổi, là cán bộ thuộc biên chế X12) chưa nhận được nhiều ý kiến đồng thuận của các cấp lãnh đạo. Thậm chí có người còn hỏi vặn: "Ngành Công an sao lại có văn hóa - văn nghệ?". Tuy nhiên, với sự tự tin và quyết tâm cao độ, nhà văn Hữu Ước đã thuyết phục được lãnh đạo Bộ rằng anh sẽ gây dựng tờ báo tới nơi tới chốn, dù phải "độc lập tác chiến".

Số 1 của Văn hóa - Văn nghệ Công an đã ra mắt bạn đọc vào tháng 2/1995. Đây là số báo mang tính thể nghiệm, với chủ biên Hữu Ước và một hội đồng biên tập do anh "mượn tạm" ở bên ngoài, trong đó các nhà văn, nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phan Tường Niệm được giao phụ trách trang thơ, chuyện làng văn; Nguyễn Thị Thu Huệ phụ trách trang truyện ngắn; Nguyễn Quang Thiều phụ trách trang văn học dịch; Nguyễn Như Phong, Xuân Ba, Huy Bảo phụ trách trang phóng sự, ghi chép; Hoàng Nhuận Cầm phụ trách trang điện ảnh, sân khấu. Họa sĩ trình bày báo cũng là người được "mượn tạm" từ Báo Công an TP Hồ Chí Minh.

Tên của tất cả những người này được đề ở góc phải trang đầu tiên của tờ tạp chí. Ở vị trí trước đó, thay vì ghi tên của Tổng Biên tập như ta thường thấy, tạp chí in dòng chữ "Chịu trách nhiệm xuất bản: Tổng cục Xây dựng lực lượng - Công an nhân dân". Điều này cho thấy, mặc dù chưa kiện toàn bộ máy, tờ tạp chí vẫn quyết tâm ra mắt bạn đọc.

Các nhà văn, nhà thơ gắn bó với Văn nghệ Công an từ ngày đầu thành lập. Từ trái qua: Tổng Biên tập - nhà văn Hữu Ước, nhà văn Nguyễn Khắc Trường, nhà thơ Trần Đăng Khoa, nhà thơ Trần Anh Thái và nhà thơ Trần Ninh Hồ.
Các nhà văn, nhà thơ gắn bó với Văn nghệ Công an từ ngày đầu thành lập. Từ trái qua: Tổng Biên tập - nhà văn Hữu Ước, nhà văn Nguyễn Khắc Trường, nhà thơ Trần Đăng Khoa, nhà thơ Trần Anh Thái và nhà thơ Trần Ninh Hồ.

Nhớ lại những ngày tháng cùng tham gia làm Văn hóa - Văn nghệ Công an, nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng, nhà văn Hữu Ước là người "có mẹo tạo từ không đến có", là người có khả năng thính nhạy, nắm bắt cơ chế thị trường. Hồi ấy, có số Trần Đăng Khoa viết bài, có số biên tập, có số làm "lời dẫn". Nói chung, tuy được trả thù lao hằng tháng sòng phẳng, song về cơ bản, anh làm là vì "tôi chơi với ông Ước, hơn nữa cũng tò mò vì báo mới ra". Theo Trần Đăng Khoa cho hay, bài viết về nhà văn Lê Lựu in trong tập "Chân dung và đối thoại" từng gây xôn xao dư luận một thời chính là bài "ông Ước đặt tôi viết đấy". Cả chùm giới thiệu 5 bài lục bát, trong đó có đoạn nhắc đến Bằng Việt nữa…

Về cách xử sự của Văn nghệ Công an đối với những người từng ít nhiều gắn bó với bước trưởng thành của mình, nhà văn Nguyễn Trí Huân tâm sự: "Thật ra, tôi rất ít cộng tác bài vở với Văn nghệ Công an vì vốn dĩ tôi viết ít, mà chủ yếu là tiểu thuyết. Tuy nhiên, năm nào tôi cũng được các anh bên ấy mời dự hội nghị cộng tác viên. Một số lần tôi bận không đi được thì anh Hữu Ước cũng vẫn cho người mang quà đến tận nhà, rất chu đáo. Quả thật, để có những buổi gặp mặt hoành tráng cả ngàn người như thế phải là tờ báo có điều kiện về tài chính. Nhưng trên hết, tôi nghĩ đó là cái tâm của những người viết đối với nhau, bởi tôi biết có những nhà văn tuy chưa có bài cộng tác với Văn nghệ Công an, nhưng trên đường ghé qua Hà Nội, biết có cuộc vui như vậy cũng rẽ vào thăm. Vừa để gặp nhau, vừa để vui lây không khí văn nghệ. Có người ví đây như một đại hội nhà văn thu nhỏ…".

Với nhà văn Ma Văn Kháng, khi nhắc tới những kỷ niệm gắn bó với Văn hóa - Văn nghệ Công an thời kỳ đầu, ông nói ông nhớ nhất lần ông được lãnh đạo tạp chí mời tham gia cuộc thi Cây bút vàng lần thứ nhất (cuộc thi truyện ngắn và ký về đề tài Người chiến sĩ Công an do tạp chí phát động): "Vào thời điểm sắp kết thúc cuộc thi, Tổng Biên tập Hữu Ước huy động một số cây bút chủ lực lại, gồm khoảng chục người, và tặng mỗi người một triệu đồng kèm lời khích lệ: "Các anh cố gắng tham gia". Với mình, đây là một cú hích đến rất đúng lúc, rất cần thiết. Và truyện ngắn "San cha Chải" được giải Cây bút vàng năm đó (1998) cũng là truyện ngắn duy nhất mình viết từ sự khích lệ của một tổng biên tập. Từ đó, mình nghiệm ra rằng: Bất cứ cuộc thi nào cũng cần phải động viên, khích lệ lực lượng chuyên nghiệp".

Về phần thưởng của cuộc thi, nhà văn Ma Văn Kháng kể lại một câu chuyện vui: "Trước khi nhận giải Cây bút vàng, mình nghĩ tên giải thưởng chỉ thuần túy mang tính biểu tượng, kiểu như một thứ huy chương vàng vậy. Không ngờ cây bút này bằng vàng thật, tới… 6 chỉ. Thú thật, nếu chuyển đổi ra tiền thì mình đã tiêu mất rồi, nhưng hiện cây bút này cùng với cái lồng kính của nó mình vẫn trân trọng đặt trên nóc tủ, trong buồng làm việc. Có một điều lạ là ngay cái lồng kính này cũng được đặt làm rất kỳ công, nghe đâu thửa từ miền Nam mang ra. Đó là một khối vuông rubic to hơn nhiều so với cây bút, mỗi cạnh tới 25cm, khá nặng. Mình nhắc kỹ chi tiết này để thấy, ngay từ thuở ban đầu dựng nghiệp, Hữu Ước đã có cách đi rất độc đáo, không giống ai"

P.K.

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.